Reçete ve Optik Hesaplamalar
ADD ve Prizma
Yakın ilave değeri, prizma ölçümleri ve reçetede kullanılan temel işaretler.
Gözlük reçetesindeki ADD değerini, yakın gücün belirlenmesini, prizma diyoptrisini ve prizma taban yönlerinin doğru okunmasını açıklayan mesleki rehber.
ADD değeri nedir?
ADD, İngilizce addition kelimesinin kısaltmasıdır ve uzak reçeteye yakın görüş için eklenecek artı gücü belirtir.
Bu değer özellikle presbiyopi düzeltmesinde bifokal, trifokal ve progresif camların yakın bölümünü oluşturmak için kullanılır.
ADD değeri nasıl okunur?
ADD değeri artı güç olarak değerlendirilir. Reçetede +1,00, +1,50 veya +2,00 gibi değerlerle gösterilebilir.
Sağ ve sol göz için tek bir ortak ADD değeri yazılabileceği gibi her göz için ayrı değer de belirtilebilir. Sipariş sırasında reçetenin düzenine göre iki göz ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Yakın gücün hesaplanması
Yakın sferik güç, uzak sferik değere ADD değerinin cebirsel olarak eklenmesiyle bulunur.
ADD yalnızca sferik değere eklenir. Silindirik değer ve aks, reçetede farklı bir yakın düzeltme belirtilmediği sürece aynı kalır.
- +1,00 SPH ve +2,00 ADD için yakın sferik güç +3,00 D olur.
- -2,00 SPH ve +1,50 ADD için yakın sferik güç -0,50 D olur.
- Plano uzak değer ve +2,00 ADD için yakın sferik güç +2,00 D olur.
Prizma nedir?
Prizma, gözlerin birlikte çalışması ve görüntülerin hizalanmasıyla ilgili bazı durumlarda reçeteye eklenen optik düzeltmedir.
Prizmatik güç prizma diyoptrisiyle gösterilir. Reçetede prizma miktarı tek başına yeterli değildir; taban yönünün de belirtilmesi gerekir.
Prizma taban yönleri
Taban yönü, prizmanın kalın kenarının gözlük camında hangi tarafa yerleştirileceğini gösterir.
- Base In veya BI: Prizma tabanı burun yönündedir.
- Base Out veya BO: Prizma tabanı şakak yönündedir.
- Base Up veya BU: Prizma tabanı yukarı yönündedir.
- Base Down veya BD: Prizma tabanı aşağı yönündedir.
Sağ ve sol gözün ayrı değerlendirilmesi
Prizma miktarı ve taban yönü sağ ve sol göz için farklı olabilir. Her gözün prizma bilgisi reçetedeki ilgili satırdan ayrı ayrı okunmalıdır.
Toplam prizmatik etkinin iki göze paylaştırıldığı reçetelerde her cam için yazılan değer aynen siparişe aktarılmalıdır.
Sipariş sırasında kontrol
ADD ve prizma bulunan reçetelerde küçük bir aktarım hatası, camın kullanım amacını ve kullanıcının görsel konforunu doğrudan etkileyebilir.
- ADD değerinin artı işaretli olduğu doğrulanmalıdır.
- ADD değerinin sağ ve sol göz için ortak mı ayrı mı yazıldığı kontrol edilmelidir.
- Prizma miktarı ve taban yönü birlikte okunmalıdır.
- BI, BO, BU ve BD kısaltmaları birbirine karıştırılmamalıdır.
- Prizmanın hangi göze veya gözlere yazıldığı doğrulanmalıdır.
- Sipariş formu reçeteyle son kez karşılaştırılmalıdır.
Teslim öncesi doğrulama
Multifokal camlarda uzak ve yakın güçler, prizmalı camlarda ise prizma miktarı ve taban yönü uygun ölçüm yöntemiyle doğrulanmalıdır.
Progresif veya bifokal camlarda montaj yüksekliği, pupilla mesafesi ve referans noktalarının reçete ile uyumu da kontrol edilmelidir.
Önemli Bilgilendirme
ADD, prizma miktarı veya taban yönü optisyen tarafından değiştirilmemelidir. Eksik, çelişkili veya okunamayan reçetelerde cam siparişi verilmeden önce reçeteyi düzenleyen göz hekiminden doğrulama alınmalıdır.