Anizometropi ve Anizeikoni

Anizometropi, sağ ve sol gözün refraksiyon değerlerinin birbirinden farklı olmasıdır.

Fark sferik güçte, silindirik güçte, aks yönünde veya bu bileşenlerin birden fazlasında bulunabilir. Farkın kullanıcı üzerindeki etkisi yalnızca diyoptri miktarına değil; yaşa, görme keskinliğine, binoküler görmeye, gözlük kullanım geçmişine ve düzeltme yöntemine de bağlıdır.

Antimetropi, gözlerden birinin miyop, diğerinin hipermetrop olduğu anizometropi durumudur.

Gözlük camlarından biri artı, diğeri eksi olduğunda bir görüntü büyürken diğeri küçülebilir. Bu nedenle görüntü büyüklüğü farkı ve yakın bakıştaki prizmatik dengesizlik daha belirgin olabilir.

Anizeikoni, sağ ve sol göz tarafından algılanan görüntülerin büyüklük veya biçim bakımından birbirinden farklı olmasıdır.

Anizometropi nedeniyle kullanılan farklı güçlü gözlük camları optik anizeikoni oluşturabilir. Retina veya makula yapısındaki değişiklikler ise retinal anizeikoniye neden olabilir.

Anizometropi ölçülebilen refraksiyon farkını, anizeikoni ise iki göz arasındaki algılanan görüntü büyüklüğü veya şekil farkını ifade eder.

Her anizometropi aynı miktarda anizeikoni oluşturmaz. Refraksiyonun kaynağı, kullanılan düzeltme yöntemi, camın göze uzaklığı ve kullanıcının görsel adaptasyonu sonucu etkileyebilir.

Optik anizeikoni, sağ ve sol göze ulaşan görüntülerin kullanılan optik düzeltme nedeniyle farklı büyüklüklerde oluşmasıdır.

Gözlük camlarının güç, taban eğrisi, merkez kalınlığı, kırılma indisi ve göze olan uzaklığı büyütme veya küçültme etkisini değiştirebilir.

Retinal anizeikoni, retina veya makuladaki yapısal değişiklikler nedeniyle görüntünün bir gözde farklı büyüklükte ya da biçimde algılanmasıdır.

Bu tür anizeikoni yalnızca gözlük numaraları karşılaştırılarak açıklanamaz. Yeni başlayan görüntü büyüklüğü veya şekil farklılığı göz hekimi değerlendirmesi gerektirir.

Artı güçlü gözlük camları genel olarak görüntüyü büyütme, eksi güçlü gözlük camları ise küçültme eğilimindedir.

İki gözün cam güçleri farklı olduğunda sağ ve sol göz önündeki büyütme veya küçültme miktarları da farklı olabilir.

Bir gözlük camının oluşturduğu görüntü büyüklüğü yalnızca reçete gücüne bağlı değildir.

Cam tasarımı ve gözlük çerçevesinin yüzdeki konumu da sağ ve sol göz arasındaki büyütme farkını etkileyebilir.

Gözlük büyütmesi değerlendirilirken camın biçiminden kaynaklanan şekil faktörü ile cam gücü ve verteks mesafesinden kaynaklanan güç faktörü birlikte ele alınır.

İzeikonik cam tasarımında taban eğrisi, merkez kalınlığı, materyal ve verteks mesafesi kontrollü biçimde değiştirilerek iki göz arasındaki büyütme farkının azaltılması hedeflenebilir.

Anizometropide diyoptri farkından doğrudan kesin bir anizeikoni yüzdesi çıkarmak güvenilir değildir.

Yaklaşık kurallar ilk değerlendirmede fikir verebilse de algılanan görüntü farkı kullanıcılar arasında değişebilir. Kesin değerlendirme, uygun anizeikoni testi ve binoküler görme incelemesiyle yapılmalıdır.

Anizeikoni ve anizometropik gözlük kullanımı bazı kullanıcılarda belirgin uyum sorunlarına yol açabilir.

Sağ ve sol göz görüntülerinin büyüklük veya biçim olarak yeterince farklı olması, beynin görüntüleri tek bir görüntü halinde birleştirmesini zorlaştırabilir.

Bu durum stereopsis, derinlik algısı ve binoküler görsel konfor üzerinde olumsuz etki oluşturabilir. Bazı kullanıcılarda baskılama gelişebilir veya var olan baskılama nedeniyle anizeikoni fark edilmeyebilir.

Çocukluk dönemindeki anizometropi, bir gözün sürekli daha bulanık görüntü almasına ve ambliyopi gelişme riskinin artmasına neden olabilir.

Çocuklarda reçete, kullanım süresi ve takip planı göz hekimi tarafından belirlenmelidir. Optisyen reçetedeki değerleri değiştirmemeli ve gözlüğün düzenli kullanımı konusunda aileyi bilgilendirmelidir.

Gözlük camı gözden belirli bir uzaklıkta bulunduğu için iki göz arasında farklı büyütme ve bakış yönüne bağlı farklı prizmatik etkiler oluşturabilir.

Yüksek anizometropide uzak bakış rahat olsa bile yakın bakışta dikey prizmatik dengesizlik veya dinamik görüntü farkı görülebilir.

Kontakt lens gözle birlikte hareket eder ve korneaya gözlük camından daha yakın konumlanır.

Bu nedenle uygun kullanıcıda gözlük camlarına göre görüntü büyüklüğü farkını ve gözün camın optik merkezinden uzak bakmasıyla oluşan prizmatik etkileri azaltabilir.

Kontakt lensler optik kaynaklı farkları azaltabilse de algılanan anizeikoniyi her kullanıcıda tamamen ortadan kaldırmayabilir.

Retinal yapı, sinirsel adaptasyon, ambliyopi, baskılama ve binoküler görme durumu sonucu etkileyebilir. Bu nedenle kullanıcı şikâyeti yalnızca cam numarası üzerinden değerlendirilmemelidir.

İzeikonik camlar, sağ ve sol göz görüntüleri arasındaki büyüklük farkını azaltmak amacıyla özel olarak tasarlanan gözlük camlarıdır.

Bu camlarda yalnızca reçete gücü değil; taban eğrisi, merkez kalınlığı, materyal, verteks mesafesi ve çerçeve konumu birlikte planlanabilir.

Knapp yasası, yalnızca aksiyel uzunluk farkından kaynaklanan anizometropinin gözün ön odak noktasına yerleştirilen gözlük camıyla düzeltilmesi halinde retina görüntü büyüklüklerinin teorik olarak eşitlenebileceğini ifade eder.

Gerçek vakalarda anizometropi her zaman yalnızca aksiyel değildir ve gözlüğün teorik konuma yerleştirilmesi pratik olmayabilir. Bu nedenle Knapp yasası tek başına cam seçme kuralı olarak kullanılmamalıdır.

Anizometropik reçetelerde çerçevenin boyutu, yüzdeki dengesi ve ayarlanabilirliği optik sonuç üzerinde önemlidir.

Anizometropik gözlük siparişinde standart reçete bilgilerinin yanında çerçevenin yüzdeki konumu ve kişisel merkezleme ölçüleri dikkatle kaydedilmelidir.

Camlar teslim edilmeden önce sağ ve sol göz değerleri, optik merkezler, montaj yükseklikleri ve çerçeve ayarı birlikte kontrol edilmelidir.

Anizometropik reçetelerde küçük bir merkezleme veya çerçeve ayar hatası iki göz arasındaki optik farkı daha belirgin hale getirebilir.

Kullanıcının yeni gözlükle yaşadığı rahatsızlık otomatik olarak alışma sürecine bağlanmamalıdır.

Önce reçete, cam işaretleri, merkezleme ölçüleri ve çerçeve ayarı kontrol edilmelidir. Üretim hatası bulunmadığı halde görüntü büyüklüğü farkı veya binoküler şikâyet devam ediyorsa kullanıcı göz hekimine yönlendirilmelidir.

Anizometropi yalnızca iki gözün sferik değerlerini çıkararak değerlendirilemez. Silindir, aks, sferik eşdeğer, görüntü büyüklüğü ve prizmatik etkiler birlikte düşünülmelidir.