Gözlük Camları ve Optik Tasarımlar

Bifokal ve Trifokal Gözlük Camları

Uzak, orta ve yakın görüş bölgeleri, segment çeşitleri ve montaj ölçüleri.

Bifokal ve trifokal gözlük camlarının uzak, orta ve yakın görüş bölgelerini, segment çeşitlerini, ADD ilişkisini, görüntü sıçramasını, segment ölçülerini, çerçeve seçimini, montaj ve teslim kontrollerini açıklayan mesleki rehber.

Bifokal gözlük camı nedir?

Bifokal gözlük camı, tek bir cam üzerinde iki farklı görüş uzaklığı için hazırlanmış optik bölümler içerir.

Camın büyük bölümü çoğunlukla uzak görüş için kullanılır. Alt bölümde bulunan segment ise yakın görüş için ilave güç sağlar.

  • Uzak görüş bölgesi.
  • Yakın görüş segmenti.
  • İki bölüm arasında görünür veya belirgin bir sınır.
  • Yakın segmentte reçeteye eklenen ADD gücü.

Trifokal gözlük camı nedir?

Trifokal gözlük camı, uzak, orta ve yakın mesafeler için üç ayrı optik bölüme sahiptir.

Uzak bölüm camın üst ve geniş alanında, orta bölüm segmentin üst bandında, yakın bölüm ise segmentin alt kısmında bulunur.

  • Uzak görüş bölgesi.
  • Orta mesafe bölgesi.
  • Yakın görüş bölgesi.
  • Bölümler arasında belirgin güç geçişleri.

Bifokal ve trifokal camların kullanım amacı

Bu camlar çoğunlukla presbiyopi nedeniyle uzak reçetesinin yanında yakın veya orta mesafe desteğine ihtiyaç duyan kullanıcılar için hazırlanır.

Kullanıcının çalışma mesafeleri, mesleği, baş ve göz hareketleri, önceki cam alışkanlığı ve reçetesi ürün seçiminde birlikte değerlendirilmelidir.

  • Uzak ve yakın arasında sık geçiş.
  • Belirgin ve geniş yakın alan ihtiyacı.
  • Progresif cama uyum sağlayamayan kullanıcı.
  • Belirli meslek ve çalışma koşulları.
  • Mevcut segmentli cam alışkanlığının korunması.

Bifokal camın görüş bölgeleri

Bifokal camda uzak görüş için camın ana bölümü kullanılır.

Kullanıcı yakına bakmak istediğinde gözlerini aşağı yönlendirerek segment alanından bakar. Standart bifokal cam orta mesafeyi özel bir bölümle düzeltmez.

  • Uzak bölüm: Uzak reçetesi.
  • Yakın bölüm: Uzak reçetesi ile ADD toplamının oluşturduğu yakın güç.
  • Orta mesafe: Kullanıcının kalan akomodasyonuna ve ADD miktarına bağlıdır.

Trifokal camın görüş bölgeleri

Trifokal camda uzak bölümün altında orta mesafe bandı ve onun altında yakın görüş bölgesi bulunur.

Kullanıcı gözlerini farklı yüksekliklere yönlendirerek belirli mesafeler için hazırlanmış bölümler arasında geçiş yapar.

  • Üst bölüm: Uzak görüş.
  • Orta bant: Orta mesafe.
  • Alt bölüm: Yakın görüş.
  • Bölümler arasında kesintili güç değişimi.

ADD değeri nedir?

ADD, uzak reçetesine yakın görüş için eklenmesi gereken artı gücü ifade eder.

ADD değeri sağ ve sol göz için reçetede açıkça kontrol edilmeli; optisyen reçetede yazan ilave gücü kendi değerlendirmesiyle değiştirmemelidir.

  • ADD her zaman uzak reçetesiyle birlikte değerlendirilir.
  • Yakın gücü yalnızca ADD değerinden oluşmaz.
  • Sphere, cylinder ve axis değerleri yakın bölümde de önemini korur.
  • ADD değeri diyoptri cinsinden belirtilir.

Bifokalde yakın gücü nasıl oluşur?

Bifokal camın yakın bölümündeki sferik etki, uzak reçetesinin sphere değerine ADD eklenmesiyle değerlendirilir.

Cylinder ve axis çoğunlukla uzak reçetesindeki biçimiyle korunur. Kesin üretim değeri cam tasarımına ve laboratuvar yöntemine göre doğrulanmalıdır.

  • Yakın sphere yaklaşık olarak uzak sphere + ADD ilişkisiyle değerlendirilir.
  • Cylinder değeri ayrıca kontrol edilir.
  • Axis yönü korunmalıdır.
  • Prizma varsa yakın bölüm üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir.

Trifokalde orta ilave gücü

Trifokal camın orta bölümündeki ilave güç çoğunlukla yakın ADD değerinin yaklaşık yarısı olacak şekilde hazırlanır.

Ancak orta ilavenin kesin miktarı reçete, çalışma mesafesi, ürün tasarımı ve üretici seçeneklerine göre değişebilir.

  • Uzak bölümde yakın ADD bulunmaz.
  • Orta bölüm kısmi ilave güç içerir.
  • Yakın bölüm tam ADD gücünü içerir.
  • Ürün kataloğundaki orta ilave yapısı doğrulanmalıdır.

Orta mesafe ne demektir?

Orta mesafe; bilgisayar ekranı, tezgâh, gösterge paneli, raf veya oda içindeki belirli çalışma uzaklıklarını kapsayabilir.

Tek bir standart orta mesafe bütün kullanıcılar için yeterli değildir. Gerçek çalışma uzaklığı santimetre olarak belirlenmelidir.

  • Masaüstü bilgisayar ekranı.
  • Araç gösterge paneli.
  • Mağaza tezgâhı.
  • Mutfak çalışma alanı.
  • Müzik notası veya teknik cihaz ekranı.

Çalışma mesafesi neden önemlidir?

Yakın ve orta bölüm güçleri kullanıcının baktığı gerçek mesafelerle uyumlu olmalıdır.

Kullanıcı reçete için planlanan mesafeden daha yakın veya daha uzak çalışıyorsa ilgili bölümde netlik ve görüş alanı beklendiği gibi olmayabilir.

  • Okuma mesafesi ölçülür.
  • Bilgisayar veya cihaz mesafesi ölçülür.
  • Çalışma yüksekliği değerlendirilir.
  • Başın doğal duruşu gözlemlenir.
  • Gerekirse mesleki kullanım için ayrı gözlük değerlendirilir.

Segment nedir?

Segment, bifokal veya trifokal camın alt bölümünde bulunan yakın ve varsa orta görüş alanıdır.

Segmentin şekli, genişliği, yüksekliği, optik merkezi ve cam içindeki konumu kullanıcının görüş alanını ve adaptasyonunu etkiler.

Segment çizgisi

Segment çizgisi, uzak bölümü yakın veya orta bölümden ayıran görünür sınırdır.

Kullanıcı bakışını bu sınırdan geçirirken optik güç ani olarak değişebilir. Bu nedenle görüntünün konumu veya büyüklüğü farklı algılanabilir.

Flat Top veya D segment

Flat Top veya D segmentin üst kısmı düz, alt kısmı yuvarlatılmış bir şekle sahiptir.

Düz üst çizgi yakın alanın belirgin biçimde başlamasını sağlar ve segment genişliği ürün adına göre tanımlanabilir.

  • FT28 veya D28.
  • FT35 veya D35.
  • Daha geniş özel segment seçenekleri.
  • Farklı materyal ve indekslerde ürün seçenekleri.

FT28 ne demektir?

FT28 ifadesi Flat Top segmentin nominal genişliğinin yaklaşık 28 milimetre olduğunu belirtir.

Gerçek kullanılabilir alan, camın reçetesi, segment tasarımı, montaj ve çerçeve kesimiyle birlikte değerlendirilmelidir.

FT35 ne demektir?

FT35 ifadesi segmentin nominal genişliğinin yaklaşık 35 milimetre olduğunu belirtir.

FT28'e göre daha geniş yakın alan sunabilir ancak çerçeve boyutu, cam çapı, kalınlık ve dış görünüm üzerindeki etkileri değerlendirilmelidir.

Yuvarlak segment

Yuvarlak segment, yakın bölümünün dairesel veya daireye yakın bir şekle sahip olduğu bifokal tasarımdır.

Segmentin optik merkezi ve üst çizgiye uzaklığı görüntü sıçramasını ve kullanıcının yakın alana giriş biçimini etkileyebilir.

Executive segment

Executive bifokal tasarımda segment çizgisi camın yatay genişliğinin büyük bölümünü veya tamamını geçebilir.

Yakın alan geniş olabilir ancak çizgi görünümü, kalınlık, görüntü sıçraması ve montaj gereksinimleri açısından özel değerlendirme gerekir.

Franklin tipi bifokal

Franklin tipi veya klasik executive yaklaşımında uzak ve yakın için farklı optik parçalar yatay bir hat boyunca birleştirilebilir.

Güncel üretim yöntemleri ve ürün isimleri üreticiye göre değiştiğinden siparişte yalnızca genel isimle yetinilmemelidir.

Curve Top segment

Curve Top segmentte segmentin üst sınırı kavisli yapıdadır.

Segment biçimi kullanıcının alışkanlığı, yakın alan genişliği ve üretici ürün seçeneklerine göre değerlendirilmelidir.

Double D segment

Double D tasarımda camın alt bölümünde ve üst bölümünde yakın görüş segmentleri bulunabilir.

Baş seviyesinin üzerinde yakın çalışma yapan teknisyen, elektrikçi, mekanik personel veya benzeri meslek gruplarında özel kullanım amacıyla değerlendirilebilir.

  • Alt segment normal yakın çalışma için kullanılır.
  • Üst segment baş üstü yakın çalışma için kullanılabilir.
  • Segment yükseklikleri çalışma pozisyonuna göre belirlenir.
  • Standart günlük kullanım için otomatik olarak önerilmez.

Mesleki ve özel segment tasarımları

Standart bifokal ve trifokaller dışında belirli çalışma koşulları için özel segmentli camlar bulunabilir.

Üst segment, çift segment, geniş segment veya farklı yerleşimli tasarımların üretilebilirliği laboratuvarla doğrulanmalıdır.

Trifokal 7 × 28 ne demektir?

7 × 28 trifokal ifadesi çoğunlukla orta görüş bandının nominal düşey derinliği ile segmentin nominal genişliğini tanımlar.

Kesin ölçü anlamı ve referans noktaları üreticinin teknik kataloğundan doğrulanmalıdır.

  • Yaklaşık 7 milimetrelik orta bant tanımı.
  • Yaklaşık 28 milimetrelik segment genişliği tanımı.
  • Uzak, orta ve yakın için üç ayrı bölüm.

Trifokal 8 × 35 ne demektir?

8 × 35 trifokal çoğunlukla daha derin orta bant ve daha geniş segment alanı bulunan bir ürün formatını ifade eder.

Daha geniş alan her kullanıcı için otomatik olarak daha iyi değildir; çerçeve ölçüsü, montaj yüksekliği ve kullanım alışkanlığı birlikte değerlendirilmelidir.

Segment genişliğinin etkisi

Segment genişliği arttıkça yatay yakın görüş alanı genişleyebilir.

Bununla birlikte camın kalınlığı, segment görünümü, çerçeveye sığma durumu ve kullanıcının bakış alışkanlığı değişebilir.

  • Dar segment daha sınırlı yakın alan sunabilir.
  • Geniş segment okuma ve masa çalışmasında avantaj sağlayabilir.
  • Büyük segment küçük çerçeveye uygun olmayabilir.
  • Sağ ve sol segmentlerin simetrisi kontrol edilmelidir.

Segment yüksekliği nedir?

Segment yüksekliği, segmentin belirli referans çizgisinin çerçevenin alt kenarına veya faset hattına göre düşey konumunu ifade eder.

Hangi çizginin ölçüleceği cam türüne, laboratuvar formuna ve üretici tanımına göre doğrulanmalıdır.

Bifokal segment yüksekliği

Bifokal segment yüksekliği kullanıcının doğal baş duruşu, pupilla konumu, alt kapak seviyesi, çalışma alışkanlığı ve önceki gözlüğü dikkate alınarak belirlenir.

Alt göz kapağı seviyesi geleneksel bir başlangıç referansı olabilir ancak bütün kullanıcılar için değişmez bir kural değildir.

Trifokal segment yüksekliği

Trifokalde orta bölümün kullanıcı tarafından rahat bulunabilmesi için üst segment çizgisinin konumu ayrıca değerlendirilir.

Standart bir bifokal yüksekliğini doğrudan trifokale uygulamak orta alanı gereğinden düşük bırakabilir. Ürün ve laboratuvar ölçüm yöntemi izlenmelidir.

Ölçümde doğal baş duruşu

Kullanıcı segment yüksekliği ölçülürken doğal ve rahat baş duruşunda bulunmalıdır.

Çeneyi kaldırma, başı eğme veya ölçüm yapan kişiye doğru bakış açısını değiştirme sonucu etkileyebilir.

  • Kullanıcı karşıya doğal biçimde bakar.
  • Ölçüm yapan kişi aynı göz seviyesinde bulunur.
  • Çerçeve yüzde son kullanım konumundadır.
  • Sağ ve sol göz ayrı değerlendirilir.
  • Ölçüm tekrarlanarak doğrulanır.

Çerçeve ölçümden önce ayarlanmalıdır

Segment ölçüsü alınmadan önce çerçevenin köprüsü, burun pedleri, sapları, pantoskopik açısı ve verteks mesafesi kullanıcıya göre ayarlanmalıdır.

Ölçüm sonrasında çerçevenin yüzdeki konumu önemli ölçüde değiştirilirse segment yüksekliği de değişebilir.

Sağ ve sol yükseklikler ayrı ölçülmelidir

Yüz ve kulak asimetrileri nedeniyle sağ ve sol camların segment yükseklikleri farklı olabilir.

Tek bir ortak yükseklik kullanmak segment çizgilerinin gözlere göre yanlış konumlanmasına neden olabilir.

Monoküler pupilla mesafesi

Sağ ve sol uzak pupilla mesafeleri ayrı ölçülerek uzak optik merkezlerin doğru konumlandırılması sağlanmalıdır.

Toplam pupilla mesafesini ikiye bölmek yüz asimetrisi bulunan kullanıcıda merkezleme hatası oluşturabilir.

Yakın pupilla mesafesi

Yakına bakış sırasında gözler içe döndüğü için yakın görüş merkezleri uzak merkezlere göre iç tarafta bulunabilir.

Segmentin yatay konumu ürünün hazır inset değeri, kullanıcının yakın pupilla mesafesi ve çalışma mesafesiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Segment inset değeri

Inset, yakın segment merkezinin uzak optik merkeze göre içe doğru yer değiştirmesini ifade eder.

Hazır segmentli yarı mamullerde inset üretici tarafından belirlenmiş olabilir. Ürünün gerçek inset değeri varsayılmamalı ve teknik katalogdan doğrulanmalıdır.

Yatay segment merkezleme

Segmentler kullanıcının yakın bakış doğrultusuyla uygun biçimde eşleşmelidir.

Yanlış yatay konum kullanıcıyı camın segment kenarından bakmaya, başını çevirmeye veya tek gözle daha fazla çalışmaya zorlayabilir.

Çalışma mesafesi ve yakın PD ilişkisi

Çalışma mesafesi kısaldıkça gözlerin yakın bakışta yaptığı konverjans genellikle artar.

Bu nedenle yakın merkezleme değerlendirilirken yalnızca standart bir inset kabulü yerine gerçek çalışma mesafesi ve kullanıcı anatomisi dikkate alınmalıdır.

Uzak optik merkez

Bifokal ve trifokal camların uzak bölümü reçetedeki uzak güç için merkezlenir.

Uzak optik merkezlerin yanlış konumlanması istenmeyen prizmatik etki, göz yorgunluğu ve binoküler rahatsızlık oluşturabilir.

Segment optik merkezi

Segment optik merkezi, segmentte prizmatik etkinin sıfır veya tasarıma göre referans kabul edildiği noktadır.

Segment optik merkezinin segment çizgisine olan uzaklığı segment türlerine göre değişebilir ve görüntü sıçramasını etkiler.

Görüntü sıçraması nedir?

Görüntü sıçraması, kullanıcının bakışı segment çizgisinden geçtiğinde görüntünün konumunda ani değişiklik algılamasıdır.

Bu etki segmentteki ADD gücü ve segment optik merkezinin üst çizgiye olan konumuyla ilişkilidir.

  • Yakın bölüme girerken görüntü yer değiştirebilir.
  • Merdiven ve zemin algısı etkilenebilir.
  • Segment türleri farklı miktarda sıçrama oluşturabilir.
  • Eski ve yeni segment tasarımı farkı adaptasyonu etkileyebilir.

Görüntü sıçraması ile görüntü yer değiştirmesi

Görüntü sıçraması segment çizgisinden geçişte oluşan ani değişimi ifade eder.

Görüntü yer değiştirmesi ise segmentin prizmatik etkisi nedeniyle yakın bölümden bakılan nesnenin gerçek konumundan farklı algılanmasıdır. İki kavram birbirine yakın olsa da aynı değildir.

Segment türünün görüntü sıçramasına etkisi

Segment optik merkezi üst çizgiye yakın olan tasarımlar ile optik merkezi daha aşağıda bulunan tasarımlar aynı görüntü sıçramasını oluşturmaz.

Kullanıcının eski segment türü biliniyorsa yeni siparişte bu tasarımın korunması adaptasyonu kolaylaştırabilir.

Executive segmentte görüntü sıçraması

Executive tasarımda segment optik merkezi üst ayırma çizgisine yakın olabilir.

Bu özellik görüntü sıçramasını azaltmaya yardımcı olabilir ancak tasarımın geniş çizgisi, kalınlığı ve görüntü yer değiştirmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Yuvarlak segmentte görüntü sıçraması

Yuvarlak segmentin optik merkezi üst çizginin belirgin biçimde altında bulunabilir.

Bu nedenle aynı ADD değerindeki farklı segment biçimleri arasında görüntü sıçraması miktarı değişebilir.

Trifokalde iki geçiş çizgisi

Trifokal camda uzak ile orta ve orta ile yakın arasında iki ayrı geçiş çizgisi bulunur.

Kullanıcı bakışını aşağı indirirken iki farklı güç değişiminden geçer. Segment yüksekliği ve orta bandın genişliği bu deneyimi etkiler.

Bifokal ve progresif arasındaki fark

Bifokal cam uzak ve yakın için iki sabit güç bölgesi sunar; bu bölgeler arasında görünür bir çizgi ve ani güç değişimi bulunur.

Progresif camda güç uzak bölgeden yakın bölgeye kademeli olarak değişir ve görünür segment çizgisi bulunmaz.

  • Bifokalde yakın alan belirgin ve sabittir.
  • Bifokalde özel orta koridor bulunmaz.
  • Progresifte uzak, orta ve yakın geçişi süreklidir.
  • Progresifte yan alanlarda tasarıma bağlı bulanıklık bulunabilir.

Trifokal ve progresif arasındaki fark

Trifokal cam üç belirgin güç alanı sunarken progresif camda güç kademesiz olarak değişir.

Trifokalde orta alan sabit bir güç bandıdır. Progresifte ise farklı ara mesafeler koridor boyunca değişen güçlerle karşılanabilir.

Bifokal camın avantajları

Bifokal cam, uzak ve yakın için belirgin ve genellikle geniş görüş alanları sağlayabilir.

Segment alanı kolay bulunabilir ve uzun yıllardır bifokal kullanan kişiler alıştıkları baş ve göz hareketlerini sürdürebilir.

  • Belirgin uzak ve yakın alan.
  • Geniş yakın segment seçeneği.
  • Segmentin kolay bulunması.
  • Progresif yan bulanıklığının bulunmaması.
  • Özel mesleki segment seçenekleri.

Bifokal camın sınırlamaları

Bifokal camda özel bir orta görüş bölgesi bulunmaz.

Görünür segment çizgisi, ani güç geçişi ve görüntü sıçraması bazı kullanıcılar için rahatsızlık oluşturabilir.

  • Bilgisayar mesafesinde yetersiz netlik.
  • Görünür segment çizgisi.
  • Yakın bölüme geçişte görüntü sıçraması.
  • Merdiven ve zemine bakarken algı değişikliği.
  • Segment yüksekliğine duyarlılık.

Trifokal camın avantajları

Trifokal cam uzak ve yakın görüşün yanında sabit bir orta mesafe bölgesi sağlar.

Belirli bilgisayar, tezgâh veya gösterge çalışma mesafeleri için bifokale göre daha işlevsel olabilir.

  • Uzak görüş alanı.
  • Belirgin orta görüş bandı.
  • Geniş yakın segment.
  • Her bölgede sabit güç.
  • Progresif koridor aramak istemeyen kullanıcıya alternatif.

Trifokal camın sınırlamaları

Trifokal camda iki görünür segment çizgisi ve iki ani güç geçişi bulunur.

Orta bölüm yalnızca belirli bir mesafe aralığı için uygundur ve bandın düşey alanı sınırlı olabilir.

  • İki segment çizgisi.
  • İki güç geçişi.
  • Sınırlı düşey orta alan.
  • Daha ayrıntılı segment yüksekliği gereksinimi.
  • Küçük çerçevelerde alan kaybı riski.

Çerçeve seçiminin önemi

Çerçeve, segmentin yeterli alanla cam içinde kalmasını ve kullanıcının bölümleri doğal bakışla bulmasını sağlamalıdır.

Çok sığ, yüzde kayan veya sık ayar değiştiren bir çerçeve segmentli camlar için uygun olmayabilir.

  • Yeterli B ölçüsü.
  • Uygun köprü yapısı.
  • Yüzde kararlı duruş.
  • Dengeli pantoskopik açı.
  • Uygun verteks mesafesi.
  • Segment genişliğine uygun cam şekli.

Çerçevenin B ölçüsü

B ölçüsü çerçevenin düşey kutu yüksekliğidir.

Segment yüksekliği, uzak görüş alanı ve yakın segmentin çerçevede eksiksiz kalması için B ölçüsü değerlendirilmelidir.

Çok sığ çerçeve riski

Çok sığ çerçevede segmentin alt kısmı kesim sırasında kaybolabilir veya uzak görüş alanı gereğinden fazla azalabilir.

Trifokal camlarda orta ve yakın alanların birlikte korunması gerektiği için çerçeve yüksekliği daha kritik olabilir.

Çok büyük çerçeve riski

Gereğinden büyük çerçeve cam kalınlığı, ağırlığı ve desantrasyonu artırabilir.

Segment yüksekliği doğru olsa bile gözlüğün burundan kayması bölümlerin gerçek kullanım konumunu değiştirebilir.

Köprü uyumu

Köprü kullanıcının burnuna dengeli oturmalı ve gözlüğün gün içinde aşağı kaymasını engellemelidir.

Gözlük aşağı kaydığında segment çizgisi de aşağı iner ve kullanıcı yakını bulmak için başını veya gözlerini gereğinden fazla hareket ettirebilir.

Burun pedli çerçeveler

Ayarlanabilir burun pedleri segment yüksekliğini ve verteks mesafesini hassas biçimde düzenlemeye yardımcı olabilir.

Pedlerin teslim sonrasında eşit ve kararlı kalması gerekir; tek taraflı kayma sağ ve sol segment yüksekliklerini farklılaştırabilir.

Pantoskopik açı

Pantoskopik açı cam düzleminin düşey yönde kullanıcı yüzüne göre eğimini ifade eder.

Segmentli camlarda uygun pantoskopik açı aşağı bakış sırasında yakın ve orta alanların daha doğal kullanılmasına yardımcı olabilir. Kesin ayar çerçeve ve kullanıcı anatomisine göre yapılmalıdır.

Verteks mesafesi

Verteks mesafesi camın arka yüzeyi ile kornea arasındaki uzaklıktır.

Özellikle yüksek reçetelerde verteks mesafesinin değişmesi etkili gücü değiştirebilir. Sağ ve sol camların göze uzaklığı dengeli olmalıdır.

Çerçeve kavisi

Çerçeve kavisi camların yüzü yatay yönde ne kadar sardığını gösterir.

Yüksek kavisli çerçevede standart bifokal veya trifokal camların eğik kullanımından doğabilecek optik etkiler laboratuvarla değerlendirilmelidir.

Cam materyali seçimi

Bifokal ve trifokal camlar farklı organik veya mineral materyallerde üretilebilir.

Materyal seçimi reçete, cam kalınlığı, ağırlık, darbe dayanımı, Abbe değeri, çerçeve tipi ve üreticinin segmentli ürün seçeneklerine göre yapılmalıdır.

Mineral segmentli camlar

Mineral bifokal camlarda farklı kırılma özelliklerine sahip optik parçalar üretim sırasında kaynaştırılabilir.

Mineral materyalin ağırlığı ve kırılma riski, organik seçeneklerle birlikte değerlendirilmelidir.

Organik segmentli camlar

Organik bifokal ve trifokal camlarda segment yapısı kalıplama veya farklı üretim yöntemleriyle oluşturulabilir.

Düşük ağırlık ve darbe özellikleri avantaj sağlayabilir ancak materyal ve ürün seçenekleri üreticiye göre değişir.

Yüksek indeksli bifokal camlar

Yüksek reçetelerde yüksek indeksli bifokal seçenekler cam kalınlığını azaltmaya yardımcı olabilir.

Her segment türü ve ADD değeri bütün indekslerde bulunmayabileceği için güncel reçete ve ürün aralıkları laboratuvarla doğrulanmalıdır.

Trivex ve polikarbonat seçenekleri

Darbeye dayanıklı materyaller çocuk, spor, koruyucu kullanım, nylor veya fasetalı montajlarda değerlendirilebilir.

İstenen segment tipi, ADD aralığı, indeks ve renk seçeneğinin ilgili materyalde bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Fotokromik segmentli camlar

Bazı bifokal ve trifokal segmentler fotokromik materyallerde üretilebilir.

Renk performansı, cam materyali, sıcaklık, UV maruziyeti ve ürün nesline göre değişebilir; segment çizgisi görünmeye devam eder.

Polarize segmentli camlar

Polarize bifokal camlar uzak ve yakın düzeltmesini parlamayı azaltan polarize filtreyle birleştirebilir.

Polarizasyon ekseninin doğru yönlendirilmesi ve sağ ile sol camlarda aynı doğrultuda bulunması gerekir.

Antirefle kaplama

Antirefle kaplama cam yüzeylerindeki yansımaları azaltarak ışık geçirgenliğini ve dış görünümü iyileştirebilir.

Kaplama segment çizgisini ortadan kaldırmaz ve yanlış merkezleme veya görüntü sıçramasını düzeltmez.

Yüksek artı bifokal camlar

Yüksek artı reçetelerde merkez kalınlığı, büyütme, segment kalınlığı ve cam ağırlığı belirgin olabilir.

Küçük çerçeve, uygun indeks, asferik veya lentiküler tasarım ve doğru segment seçimi birlikte değerlendirilmelidir.

Aphakik bifokal tasarımlar

Çok yüksek artı reçetelerde özel asferik veya lentiküler bifokal tasarımlar bulunabilir.

Optik bölge çapı, segment alanı, büyütme, görüş alanı ve üretilebilirlik özel ürün teknik belgelerine göre değerlendirilmelidir.

Yüksek eksi bifokal camlar

Yüksek eksi reçetelerde büyük çerçeve ve yüksek desantrasyon kenar kalınlığını artırabilir.

Küçük ve pupillaya uygun merkezlenmiş çerçeve, uygun indeks ve tam çerçeveli model estetik avantaj sağlayabilir.

Yüksek silindirik reçeteler

Belirgin cylinder değerinde segmentin çerçeve içinde doğru aksla monte edilmesi gerekir.

Camın dönmesi uzak ve yakın bölümlerde reçete aksının değişmesine neden olabileceğinden özellikle yuvarlak çerçevelerde montaj kararlılığı kontrol edilmelidir.

Prizmatik bifokal ve trifokal reçeteler

Prizma içeren segmentli camlarda uzak ve yakın bakış noktalarındaki toplam prizmatik etkiler ayrıca değerlendirilmelidir.

Prizma miktarı, taban yönü, segment desantrasyonu ve cam kalınlığı laboratuvarla birlikte planlanmalıdır.

Dikey prizmatik dengesizlik

Sağ ve sol cam güçleri farklı olduğunda kullanıcı aşağı bakışta farklı dikey prizmatik etkilerle karşılaşabilir.

Belirgin dengesizlikte slab-off, reverse slab-off veya farklı özel çözümler reçete ve laboratuvar değerlendirmesiyle gündeme gelebilir.

Slab-off uygulaması

Slab-off, iki göz arasında aşağı bakışta oluşan dikey prizmatik farkı azaltmayı amaçlayan özel bir cam uygulamasıdır.

Hangi cama, hangi yönde ve ne miktarda uygulanacağı reçete ve hesaplamaya bağlıdır; optisyen reçete veya prizma değerini kendi kararıyla değiştirmemelidir.

Segment yüksekliği ve dikey prizma

Yakın bakış noktası uzak optik merkezlerin altında bulunduğu için sağ ve sol cam güçleri farklıysa düşey prizmatik dengesizlik oluşabilir.

Segment yüksekliği yalnızca görüş alanını değil, kullanıcının yakın bakış noktasını ve prizmatik deneyimini de etkileyebilir.

Eski gözlüğün incelenmesi

Uzun süredir bifokal veya trifokal kullanan kişinin eski gözlüğü yeni sipariş için önemli bilgiler sağlar.

Segment tipi, genişliği, yüksekliği, inset, cam materyali ve çerçeve konumu ölçülerek kullanıcının alışık olduğu yapı belirlenmelidir.

  • Uzak reçetesi.
  • ADD değeri.
  • Segment türü.
  • Sağ ve sol segment yüksekliği.
  • Segment genişliği.
  • Uzak ve yakın merkezler.
  • Çerçevenin yüzdeki konumu.

Segment türü değiştirilecekse

FT28'den FT35'e, yuvarlak segmentten D segmente veya bifokalden trifokale geçiş görsel deneyimi değiştirebilir.

Yeni tasarımın görüş alanı, görüntü sıçraması, çizgi konumu ve orta mesafe özellikleri kullanıcıya önceden açıklanmalıdır.

Bifokalden progresife geçiş

Bifokal kullanıcı progresife geçtiğinde yakın alanı bulmak için daha hassas baş ve göz hareketlerine ihtiyaç duyabilir.

Progresif camın kesintisiz orta görüş avantajına karşılık yakın alan yapısı ve yan bulanıklıkları farklıdır.

Progresiften bifokale geçiş

Progresif kullanıcı bifokale geçtiğinde geniş ve sabit bir yakın alan bulabilir ancak orta görüş desteği azalabilir.

Segment çizgisi ve görüntü sıçraması ilk kez fark edilebilir.

Bifokalden trifokale geçiş

Bifokalden trifokale geçişte kullanıcı yeni orta bandı öğrenmeli ve iki segment çizgisinden geçmeye alışmalıdır.

Orta çalışma mesafesinin trifokal bölümle uyumlu olduğunun doğrulanması gerekir.

Çocuklarda bifokal camlar

Bazı çocuk reçetelerinde bifokal camlar göz hekimi tarafından özel klinik amaçlarla reçete edilebilir.

Segment yüksekliği yetişkin uygulamasından farklı olabilir ve reçeteyi düzenleyen göz hekiminin açık talimatı ile laboratuvar kuralları izlenmelidir.

  • Reçete talimatı aynen uygulanır.
  • Çerçeve yüzde kararlı durmalıdır.
  • Darbeye dayanıklı materyal değerlendirilir.
  • Segment çizgisi hekim talimatına göre konumlandırılır.
  • Düzenli kontrol gerekliliği kullanıcı ailesine açıklanır.

Mesleki bifokal kullanım

Mesleki kullanımda yakın segmentin konumu ve genişliği günlük standart uygulamadan farklı gerekebilir.

Kullanıcının baktığı nesnenin mesafesi, yüksekliği, çalışma süresi ve baş hareketleri iş ortamında değerlendirilmelidir.

Bilgisayar kullanımında bifokal

Standart bifokal camın özel orta alanı bulunmadığından masaüstü bilgisayar ekranı net olmayabilir.

Kullanıcı ekranı görmek için başını geriye yatırmak veya ekrana yaklaşmak zorunda kalıyorsa trifokal, ofis camı veya ayrı çalışma gözlüğü değerlendirilebilir.

Araç kullanımında bifokal ve trifokal

Uzak alan yol görüşü, yakın veya orta segment ise gösterge ve kontrol ekranları için kullanılabilir.

Segment çizgisinin yol görüşünü kesmemesi, çerçevenin kaymaması ve kullanıcının baş hareketleri değerlendirilmelidir.

Merdiven ve zemin algısı

Kullanıcı aşağı bakarken segment alanından geçtiğinde zemin veya basamak görüntüsünde konum değişikliği algılayabilir.

Yeni kullanıcıya merdivenlerde başını hafifçe aşağı yönlendirerek uzak bölümden bakması ve ilk günlerde dikkatli hareket etmesi açıklanmalıdır.

Okuma alanının kullanımı

Yakın çalışma sırasında kullanıcı gözlerini aşağı yönlendirerek segmentin orta bölümünden bakmalıdır.

Metin segment genişliğini aşıyorsa başın küçük yatay hareketlerle çevrilmesi gerekebilir.

Adaptasyon süreci

Yeni bifokal veya trifokal kullanıcı segment çizgisini, görüntü sıçramasını ve bölümlerin konumunu öğrenmek için zamana ihtiyaç duyabilir.

Şikâyet doğrudan adaptasyona bağlanmadan önce reçete, segment yüksekliği, merkezleme ve çerçeve ayarı kontrol edilmelidir.

  • Yakın alanı bulmakta zorlanma.
  • Merdivende güvensizlik.
  • Orta mesafede bulanıklık.
  • Segment çizgisini rahatsız edici bulma.
  • Baş veya boyun pozisyonunda değişiklik.

Segment çok yüksekse

Segment çizgisi gereğinden yüksek olduğunda uzak görüş alanı daralabilir ve kullanıcı düz karşıya bakarken segmentten etkilenebilir.

Yürürken, araç kullanırken veya merdivende görüntü sıçraması daha rahatsız edici hale gelebilir.

Segment çok düşükse

Segment çizgisi gereğinden düşük olduğunda kullanıcı yakını bulmak için gözlerini aşırı aşağı çevirebilir veya başını geriye yatırabilir.

Yakın kullanım alanı çerçevenin alt kenarı tarafından kesilebilir.

Sağ ve sol segmentler eşit görünmüyorsa

Segment çizgileri masa üzerinde aynı yükseklikte görünse bile kullanıcının yüz asimetrisi nedeniyle gözlere göre farklı konumlanabilir.

Kontrol camlara göre değil, çerçeve kullanıcının yüzündeyken sağ ve sol pupillalara göre yapılmalıdır.

Çerçeve kaymasının etkisi

Gözlük burundan aşağı kaydığında segmentler de aşağı iner ve yakın alanın bulunması zorlaşır.

Çerçeve yukarı itildiğinde ise segment çizgisi uzak görüş alanına yaklaşabilir. Köprü ve sap ayarı teslimde tamamlanmalıdır.

Sipariş öncesi gerekli bilgiler

Bifokal veya trifokal cam siparişinde reçete, segment ve çerçeve bilgileri eksiksiz aktarılmalıdır.

  • Sağ ve sol uzak sphere değerleri.
  • Cylinder ve axis değerleri.
  • ADD değeri.
  • Prizma ve taban yönleri.
  • Bifokal veya trifokal ürün türü.
  • Segment şekli ve genişliği.
  • Sağ ve sol segment yükseklikleri.
  • Monoküler uzak pupilla mesafeleri.
  • Yakın PD veya gerekli inset bilgisi.
  • Çerçevenin A, B ve köprü ölçüleri.
  • Çerçevenin gerçek izi.
  • Cam materyali ve indeksi.
  • Kaplama, renk veya fotokromik seçenek.
  • Tam çerçeve, nylor veya fasetalı montaj bilgisi.

Sipariş formundaki segment tanımı

Segment yalnızca bifokal veya trifokal şeklinde yazılmamalıdır.

FT28, FT35, yuvarlak segment, 7 × 28 trifokal veya üreticinin tam ürün kodu açıkça belirtilmelidir.

Laboratuvarla doğrulanması gereken bilgiler

Segmentli camların ürün, reçete ve materyal seçenekleri üreticiye göre değişebilir.

  • Mevcut segment türleri.
  • ADD aralığı.
  • Reçete aralığı.
  • Baz eğrisi seçenekleri.
  • Ham cam çapı.
  • Hazır inset miktarı.
  • Segment referans noktaları.
  • Minimum merkez ve kenar kalınlıkları.
  • Özel prizma ve slab-off üretimi.

Camlar kesilmeden önce kontrol

Yarı mamul veya bitmiş camlar çerçeveye kesilmeden önce ürün tipi, segment konumu ve reçete bilgileri yönünden kontrol edilmelidir.

  • Sağ ve sol cam doğru seçilmiştir.
  • Segment türü siparişle aynıdır.
  • ADD değerleri doğrudur.
  • Segmentlerde üretim kusuru yoktur.
  • Cam çapı çerçeve ve desantrasyon için yeterlidir.

Lensmetre ile uzak bölüm kontrolü

Uzak reçetesi camın üretici tarafından belirtilen uzak referans noktasında lensmetreyle ölçülmelidir.

Camın geometrik merkezi veya segment üst çizgisi her ürün için uzak güç ölçüm noktası olmayabilir.

Lensmetre ile ADD kontrolü

ADD değeri uzak ve yakın referans noktalarında ölçülen güçlerin uygun biçimde karşılaştırılmasıyla doğrulanır.

Ölçüm ön veya arka verteks yöntemiyle yapılıyorsa laboratuvar ve üretici talimatıyla tutarlı bir yöntem kullanılmalıdır.

Trifokal orta güç kontrolü

Trifokal camda orta bölümün gücü ayrı olarak kontrol edilmelidir.

Orta ilavenin yakın ADD'nin yaklaşık yarısı olması yaygın bir yapı olsa da kesin üretim değeri sipariş ve ürün belgesiyle karşılaştırılmalıdır.

Segment çizgisi ve aks kontrolü

Flat Top segmentin düz üst çizgisi camın yatay yönlendirilmesinde görsel referans sağlayabilir.

Bununla birlikte reçetedeki cylinder axis değeri mutlaka lensmetreyle doğrulanmalı; segment çizgisine bakılarak aks varsayılmamalıdır.

Montaj yüksekliği kontrolü

Camlar çerçeveye takıldıktan sonra sağ ve sol segment yükseklikleri çerçevenin alt faset hattına ve kullanıcının gözlerine göre yeniden ölçülmelidir.

Faset konumu, çerçeve eğikliği ve camın dönmesi sonucu etkileyebilir.

Segmentlerin yataylığı

Flat Top segment çizgileri çerçevenin hedef yatay referansına uygun olmalıdır.

Çerçeve kullanıcının yüzünde asimetrik ayarlanmışsa yalnızca masa üzerindeki görüntüye göre karar verilmemelidir.

Camın çerçevede dönmesi

Camın çerçeve içinde dönmesi cylinder axis değerini ve segment çizgisinin konumunu değiştirebilir.

Yuvarlak veya yuvarlağa yakın çerçevelerde dönmeyi engelleyecek doğru kesim ve montaj yapılmalıdır.

Nylor montaj

Nylor montajda kanal segmentin ve camın yüzey yapısına uygun konumlandırılmalıdır.

Segmentli camın kenarında yeterli kalınlık ve materyal dayanımı bulunmalıdır.

Fasetalı montaj

Fasetalı bifokal veya trifokal camlarda delik konumları segment alanı, cam kalınlığı ve optik bölgeler dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

Deliklerin segment sınırına veya çok ince kenara yaklaşması üretim ve dayanım açısından laboratuvarla değerlendirilmelidir.

Teslim öncesi çerçeve kontrolü

Camların doğru ölçülmüş olması yeterli değildir; çerçeve kullanıcının yüzünde sipariş sırasında ölçülen konuma uygun durmalıdır.

  • Çerçeve yatay ve dengelidir.
  • Köprü buruna doğru oturur.
  • Gözlük aşağı kaymaz.
  • Sağ ve sol verteks mesafeleri dengelidir.
  • Pantoskopik açı uygundur.
  • Saplar eşit basınç uygular.
  • Segment çizgileri gözlere göre doğru konumdadır.

Kullanıcıya teslim eğitimi

Yeni kullanıcıya uzak, orta ve yakın alanların cam üzerindeki yerleri gösterilmelidir.

Kullanıcıya bakışını hangi yönde hareket ettireceği, merdivende nasıl davranacağı ve gözlüğü doğru konumda kullanmanın önemi açıklanmalıdır.

  • Uzak için camın üst bölümünden bakmak.
  • Yakın için gözleri aşağı yönlendirmek.
  • Trifokalde orta bandı tanımak.
  • Merdivende segment yerine uzak bölümden bakmak.
  • Gözlüğü burun üzerinde doğru konumda tutmak.

Kullanıcı şikâyetinde kontrol sırası

Bifokal veya trifokal cam şikâyeti yalnızca alışma sürecine bağlanmadan önce sistematik kontrol yapılmalıdır.

  • Uzak reçetesi lensmetreyle ölçülür.
  • ADD değeri kontrol edilir.
  • Trifokalde orta ilave ölçülür.
  • Cylinder axis ve prizma doğrulanır.
  • Sağ ve sol camların karışmadığı kontrol edilir.
  • Segment türü siparişle karşılaştırılır.
  • Sağ ve sol segment yükseklikleri ölçülür.
  • Monoküler uzak merkezler kontrol edilir.
  • Segment inset ve yatay konum değerlendirilir.
  • Çerçevenin yüzdeki ayarı kontrol edilir.
  • Eski gözlükle karşılaştırma yapılır.
  • Optik hata bulunmazsa göz hekimine yönlendirilir.

Yakın bulanıksa

Yakın bulanıklığında ADD, uzak reçetesi, çalışma mesafesi, segment yüksekliği ve kullanıcının segmentin hangi noktasından baktığı kontrol edilmelidir.

Kullanıcının kendi kararıyla metni yaklaştırması veya uzaklaştırması reçete hatası olduğu anlamına gelmeyebilir.

Orta mesafe bulanıksa

Bifokal camda özel orta bölüm bulunmadığı için bilgisayar veya gösterge mesafesi bulanık olabilir.

Trifokal camda ise orta ilave, çalışma mesafesi, bandın yüksekliği ve kullanıcının bakış doğrultusu kontrol edilmelidir.

Uzak görüş segment tarafından kesiliyorsa

Segment yüksekliği fazla olabilir veya çerçeve burun üzerinde gereğinden yüksek duruyor olabilir.

Reçete ve montaj doğruysa çerçeve ayarı ile segment konumu birlikte değerlendirilmelidir.

Yakın alan bulunamıyorsa

Segment yüksekliği düşük, segment yatay olarak yanlış konumda veya çerçeve burundan aşağı kayıyor olabilir.

Kullanıcının doğal okuma pozisyonu ve çalışma mesafesi yeniden gözlemlenmelidir.

Baş ve boyun ağrısı varsa

Kullanıcının yakını görmek için başını geriye yatırması segmentin düşük veya orta mesafenin yetersiz olduğunu gösterebilir.

Bilgisayar gibi uzun süreli orta mesafe kullanımında ayrı çalışma gözlüğü veya farklı tasarım gerekebilir.

Çift görme veya belirgin dengesizlik varsa

Sağ ve sol reçete, prizma, merkezleme, segment yüksekliği ve dikey prizmatik dengesizlik kontrol edilmelidir.

Optik ve montaj değerleri doğruysa kullanıcı göz hekimine yönlendirilmelidir.

Sık yapılan hatalar

Bifokal ve trifokal camlarda başarılı sonuç yalnızca doğru ADD değerine bağlı değildir. Segment türü, ölçüler, çerçeve ayarı ve kullanım mesafeleri birlikte değerlendirilmelidir.

  • Bifokal camın orta mesafeyi tamamen düzelttiğini düşünmek.
  • Trifokalde orta ilaveyi kontrol etmemek.
  • Yakın gücünü yalnızca ADD değeri sanmak.
  • Cylinder ve axis değerlerini yakın bölümde göz ardı etmek.
  • Bütün kullanıcılara aynı segment yüksekliğini uygulamak.
  • Alt kapak seviyesini değişmez bir kural kabul etmek.
  • Sağ ve sol yükseklikleri ayrı ölçmemek.
  • Toplam pupilla mesafesini ikiye bölmek.
  • Yakın çalışma mesafesini sormamak.
  • Hazır segment inset değerini varsaymak.
  • Segment genişliğini çerçeveye göre değerlendirmemek.
  • Bifokal yüksekliğini doğrudan trifokale uygulamak.
  • Eski segment türünü kontrol etmeden değiştirmek.
  • Çerçeveyi ayarlamadan ölçüm yapmak.
  • Çerçeve kaymasını önemsememek.
  • Görüntü sıçramasını reçete hatasıyla karıştırmak.
  • Segment çizgisini cylinder axis ölçümü yerine kullanmak.
  • Kullanıcı şikâyetini kontrol yapmadan adaptasyona bağlamak.

Önemli Bilgilendirme

Bifokal ve trifokal camlarda segment şekli, genişliği, orta bant derinliği, inset, ölçüm referans noktaları ve üretilebilir reçete aralıkları üreticiye göre değişebilir. Segment yüksekliği sabit bir kuralla belirlenmemeli; çerçeve kullanıcıya göre ayarlandıktan sonra doğal baş duruşu, sağ ve sol göz seviyeleri, çalışma mesafesi ve eski gözlük alışkanlığı birlikte değerlendirilmelidir. Optisyen reçetedeki ADD, prizma veya diğer değerleri değiştirmemeli; özel çocuk, yüksek prizma, slab-off ve mesleki uygulamalarda göz hekimi talimatı ile laboratuvarın güncel teknik belgelerini izlemelidir.

← Tüm mesleki konulara dön