Ölçüm, Merkezleme ve Çerçeve Parametreleri
Çerçeve Ölçüleri
Ekartman, köprü, sap uzunluğu ve çerçeve ölçülerinin okunması.
Gözlük çerçevelerinde kullanılan kutulama sistemi, A ve B ölçüleri, köprü aralığı, geometrik merkezler arası mesafe, etkin çap, sap uzunluğu, çerçeve üzerindeki ölçü işaretleri, doğru ölçüm yöntemleri, cam seçimine etkileri ve şikâyet kontrol sırası.
Çerçeve ölçüleri neden önemlidir?
Çerçeve ölçüleri gözlüğün yüzdeki duruşunu, camların boyutunu, ağırlığını, kalınlığını ve optik merkezlerin konumlandırılmasını etkiler.
Aynı görünüşe sahip iki çerçeve farklı ölçülere sahip olabilir ve kullanıcı üzerinde farklı sonuç verebilir.
Çerçeve seçimi yalnızca yüz genişliğine veya moda tercihine göre yapılmamalıdır.
Reçete, pupilla mesafesi, cam tasarımı, kullanım amacı ve çerçevenin ayarlanabilirliği birlikte değerlendirilmelidir.
Çerçeve ölçüm sistemi
Gözlük çerçevelerinde ölçüler çoğunlukla kutulama sistemi adı verilen yöntemle tanımlanır.
Bu sistemde her cam şeklinin çevresine temas eden hayalî bir dikdörtgen oluşturulur.
Cam şeklinin yatay ve dikey ölçüleri bu dikdörtgen üzerinden belirlenir.
Kutulama sistemi çerçeve ölçülerinin, merkezleme hesaplarının ve cam çapı değerlendirmesinin ortak bir dille yapılmasını sağlar.
Kutulama sistemi nedir?
Kutulama sisteminde cam şeklinin en sağ, en sol, en üst ve en alt noktalarına temas eden bir dikdörtgen düşünülür.
Dikdörtgenin yatay uzunluğu A ölçüsünü, dikey yüksekliği B ölçüsünü oluşturur.
Dikdörtgenin merkezi cam şeklinin geometrik merkezi olarak kabul edilir.
Camın gerçek şekli yuvarlak, oval, köşeli veya asimetrik görünse bile temel ölçüler bu referans kutusuna göre açıklanır.
A ölçüsü nedir?
A ölçüsü, cam şeklinin kutulama sistemi içindeki en büyük yatay genişliğidir.
Çerçeve üzerinde görülen ilk sayı çoğunlukla A ölçüsünü milimetre olarak ifade eder.
Örneğin 52 kare 18 biçimindeki bir işaretlemede 52 sayısı genellikle bir camın yatay kutu genişliğidir.
A ölçüsü çerçevenin toplam genişliği değildir ve iki camın birlikte genişliğini göstermez.
A ölçüsü nasıl ölçülür?
A ölçüsü cam boşluğunun veya mevcut cam şeklinin yatayda en geniş olduğu iki nokta arasından ölçülür.
Ölçüm, çerçevenin ön yüz düzlemine uygun biçimde ve milimetre cinsinden yapılmalıdır.
Cetvelin eğik tutulması veya çerçeve kavisinin hesaba katılmaması hatalı sonuç oluşturabilir.
Kesin üretim ölçüsü gerektiğinde manuel cetvel yerine kalibre edilmiş çerçeve tarayıcısının verisi kullanılmalıdır.
B ölçüsü nedir?
B ölçüsü, cam şeklinin kutulama sistemi içindeki en büyük dikey yüksekliğidir.
B ölçüsü özellikle progresif, ofis ve bifokal camlarda kullanılabilir dikey alanın değerlendirilmesinde önemlidir.
Çerçevenin dıştan dışa yüksekliği ile cam boşluğunun B ölçüsü aynı değildir.
Kalın çerçeve kenarları nedeniyle dış yükseklik, gerçek cam yüksekliğinden belirgin biçimde fazla olabilir.
B ölçüsü nasıl ölçülür?
B ölçüsü cam boşluğunun en üst ve en alt noktaları arasındaki en büyük dikey mesafedir.
Ölçüm çerçeve dış kenarlarından değil, camın yerleşeceği iç şekle göre yapılmalıdır.
Çerçevenin eğri veya deforme olması ölçüm sonucunu değiştirebilir.
Ölçümden önce çerçevenin temel ayarı ve simetrisi kontrol edilmelidir.
DBL veya köprü aralığı nedir?
DBL, iki cam şeklinin kutulama dikdörtgenleri arasındaki en kısa yatay mesafeyi ifade eder.
Çerçeve işaretlemesindeki ikinci sayı çoğunlukla bu değeri milimetre olarak gösterir.
Örneğin 52 kare 18 işaretlemesinde 18 değeri kutular arasındaki mesafedir.
Bu ölçü, kullanıcının burun genişliğinin veya köprünün anatomik temas genişliğinin doğrudan ölçüsü değildir.
DBL ile anatomik köprü uyumu arasındaki fark
Aynı DBL değerine sahip iki çerçeve farklı köprü tasarımları nedeniyle yüzde farklı durabilir.
Anahtar deliği köprü, eyer köprü, metal burunluklu köprü ve kalıplı plastik köprü aynı ölçüde olsa bile farklı temas alanlarına sahiptir.
Burun köprüsünün yüksekliği, açısı, genişliği ve çerçevenin burunluk yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yalnızca çerçeve üzerindeki köprü sayısına bakarak uyum kararı verilmemelidir.
Geometrik merkez nedir?
Geometrik merkez, cam şeklinin kutulama dikdörtgeninin yatay ve dikey orta noktalarının kesişimidir.
Bu nokta kullanıcının pupilla merkeziyle veya reçeteli camın optik merkeziyle aynı olmak zorunda değildir.
Merkezleme işlemlerinde geometrik merkez ile hedef optik merkez arasındaki fark hesaplanır.
Çerçevenin sağ ve sol cam şekilleri farklıysa her taraf ayrı değerlendirilmelidir.
Geometrik merkezler arası mesafe
Simetrik bir çerçevede geometrik merkezler arası mesafe, bir camın A ölçüsü ile DBL değerinin toplamına eşittir.
Bu değer çerçeve pupilla mesafesi, çerçeve PD'si veya GCD olarak adlandırılabilir.
Örneğin A ölçüsü 52 milimetre ve DBL 18 milimetre ise geometrik merkezler arası mesafe 70 milimetredir.
Bu değer kullanıcının pupilla mesafesiyle karşılaştırılarak gerekli yatay desantrasyon değerlendirilir.
Çerçeve ölçüsü nasıl okunur?
Çerçevelerde ölçü işareti çoğunlukla A ölçüsü, köprü aralığı ve sap uzunluğu sırasıyla yazılır.
Örneğin 52 kare 18 ve 140 ifadesi; yaklaşık 52 milimetre cam genişliği, 18 milimetre DBL ve 140 milimetre sap uzunluğu anlamına gelir.
Bazı üreticiler B ölçüsü, model kodu, renk kodu veya toplam genişlik gibi ek bilgiler de yazabilir.
İşaretleme düzeni üreticiye göre değişebildiği için sayıların anlamı ürün bilgisiyle doğrulanmalıdır.
Kare sembolü ne anlama gelir?
A ve DBL ölçüleri arasında görülen küçük kare sembolü kutulama ölçüm sistemini belirtir.
Sembol bazen baskı kalitesi nedeniyle silik, yuvarlak veya farklı biçimde görünebilir.
Kare sembolü bulunmayan eski veya özel üretim çerçevelerde ölçü sırası üreticiye göre değişebilir.
Belirsizlik durumunda ölçüler manuel olarak kontrol edilmelidir.
Sap uzunluğu nedir?
Sap uzunluğu çoğunlukla menteşe bölgesinden sap ucuna kadar olan nominal uzunluğu milimetre cinsinden ifade eder.
Çerçeve üzerindeki üçüncü sayı genellikle 135, 140, 145 veya benzeri bir değerdir.
Aynı nominal sap uzunluğuna sahip iki çerçevenin kıvrım noktası ve kulak arkası uyumu farklı olabilir.
Sap uzunluğu kullanıcının kulak konumuna ve baş yapısına göre ayarlanabilirlik ile birlikte değerlendirilmelidir.
Sap uzunluğu nasıl değerlendirilir?
Sap çok kısa olduğunda kulak arkasına aşırı baskı uygulayabilir veya çerçeveyi öne çekebilir.
Sap çok uzun olduğunda gözlük aşağı kayabilir ve kulak arkasında fazla boşluk oluşabilir.
Kıvrımın kulağın üst noktasından sonra başlaması ve geniş bir alana dengeli temas etmesi amaçlanır.
Sadece sap üzerindeki sayıya bakmak yerine kullanıcı üzerinde gerçek ayar kontrolü yapılmalıdır.
Toplam çerçeve genişliği
Toplam çerçeve genişliği, çerçevenin ön yüzünde dıştan dışa ölçülen genel genişliktir.
Bu değer çoğu çerçevede standart ölçü işaretlerinin içinde yer almaz.
Toplam genişlik; A ölçüsü, köprü, çerçeve kenar kalınlığı, menteşe çıkıntıları ve tasarımdan etkilenir.
Aynı A ve DBL değerlerine sahip iki modelin toplam genişliği farklı olabilir.
İç genişlik ve baş uyumu
Çerçevenin iç genişliği başın yan taraflarına uygulanan baskıyı etkiler.
Çok dar çerçevede saplar dışa açılabilir, menteşeler zorlanabilir ve şakak baskısı oluşabilir.
Çok geniş çerçevede gözlük aşağı kayabilir ve optik merkezler gerekenden fazla dışarıda kalabilir.
Ön yüz genişliği ile sapların açılma açısı birlikte değerlendirilmelidir.
Çerçeve yüksekliği ile B ölçüsü arasındaki fark
Çerçevenin dıştan dışa yüksekliği, cam boşluğunun B ölçüsünden daha büyüktür.
Kalın asetat kenarlar veya dekoratif üst çizgiler bu farkı artırabilir.
Progresif cam uygunluğu dış çerçeve yüksekliğine göre değil, camın kullanılabilir iç yüksekliğine göre değerlendirilmelidir.
Montaj yüksekliği ölçülürken cam boşluğunun alt referansı esas alınmalıdır.
Etkin çap nedir?
Etkin çap, cam şeklinin geometrik merkezinden en uzak kenar noktasına olan mesafenin iki katıdır.
Bu değer cam şeklinin üretim için gerektirdiği minimum çap değerlendirmesinde kullanılır.
Etkin çap her zaman A veya B ölçüsüne eşit değildir.
Köşeli, kedi gözü veya asimetrik şekillerde en uzak nokta nedeniyle etkin çap belirgin biçimde büyüyebilir.
Etkin çap nasıl belirlenir?
Cam şeklinin geometrik merkezinden çevrenin en uzak noktasına kadar olan en büyük yarıçap bulunur.
Bu yarıçap ikiyle çarpılarak etkin çap elde edilir.
Manuel ölçüm yaklaşık bilgi verebilir ancak karmaşık şekillerde tarayıcı verisi daha güvenilirdir.
Yanlış etkin çap kullanılması stok camın çerçeveyi karşılamamasına veya gereksiz büyük çap siparişine neden olabilir.
Çerçeve şeklinin etkin çapa etkisi
Tam yuvarlak ve geometrik merkezi dengeli şekillerde etkin çap A ve B ölçülerine yakın olabilir.
Yukarı doğru uzanan kedi gözü şekillerinde en uzak üst dış köşe etkin çapı artırabilir.
Derin damla veya pilot şekillerinde alt bölüm merkezden uzak olduğu için daha büyük çap gerekebilir.
Sadece A ölçüsüne bakarak cam çapı seçmek özellikle düzensiz şekillerde hatalı olabilir.
Desantrasyon ile çerçeve ölçüsü ilişkisi
Kullanıcının pupilla merkezleri çerçevenin geometrik merkezleriyle çakışmıyorsa camlar yatay olarak desantre edilir.
Çerçevenin geometrik merkezler arası mesafesi ile kullanıcının pupilla mesafesi arasındaki fark toplam yatay desantrasyonu gösterir.
Simetrik bir yerleşimde toplam fark iki cama eşit olarak paylaştırılabilir.
Monoküler pupilla mesafeleri farklıysa her camın desantrasyonu ayrı hesaplanmalıdır.
Çerçeve büyüklüğünün cam çapına etkisi
A ölçüsü, DBL, etkin çap ve desantrasyon arttıkça gerekli ham cam çapı büyüyebilir.
Gereğinden büyük çerçeve seçimi özellikle yüksek numaralarda kalınlık ve ağırlığı artırabilir.
Yetersiz çapta bir stok cam şeklin dış kenarlarını karşılamayabilir.
Cam siparişinden önce bitmiş çerçeve şekli ve merkezleme değerleri birlikte kontrol edilmelidir.
Minimum ham cam çapı değerlendirmesi
Minimum ham cam çapı değerlendirilirken etkin çap, yatay ve dikey desantrasyon ile üretim payı birlikte düşünülür.
Sadece çerçevenin A ölçüsüne göre çap seçilmemelidir.
Laboratuvarın işleme, bloklama ve güvenlik payı ürün türüne göre değişebilir.
Kesin çap kararı cam üreticisinin veya laboratuvarın hesaplama sistemiyle doğrulanmalıdır.
Yüksek eksi numaralarda çerçeve ölçüsü
Yüksek eksi camlarda büyük A ölçüsü ve geniş köprü değeri dış kenar kalınlığını artırabilir.
Kullanıcının pupilla mesafesine yakın geometrik merkezler arası mesafeye sahip daha küçük çerçeveler avantaj sağlayabilir.
Yuvarlak veya dengeli şekiller köşeleri uzak olan geniş geometrik modellere göre daha ince sonuç verebilir.
Çerçeve seçimi yapılırken estetik, görüş alanı ve mekanik dayanım birlikte değerlendirilmelidir.
Yüksek artı numaralarda çerçeve ölçüsü
Yüksek artı camlarda küçük ve merkezlemeye uygun çerçeve, gerekli ham cam çapını ve merkez kalınlığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Aşırı büyük cam şekli daha kalın ve ağır bir sonuç oluşturabilir.
Camın optik merkezinin şekil içinde doğru yerde kalması önemlidir.
Çerçeve kenarının kalınlığı, camın kenar görünümünü ve montaj güvenliğini etkileyebilir.
Astigmatlı reçetelerde çerçeve şekli
Yüksek silindirli reçetelerde cam kalınlığı aks yönüne göre farklı bölgelerde belirginleşebilir.
Çerçeve şeklinin genişliği ve yüksekliği, kalın bölgelerin nerede kalacağını etkiler.
Sadece toplam ekartmana bakmak yerine reçete aksı ve cam şekli birlikte değerlendirilmelidir.
Kesin kalınlık tahmini laboratuvar hesaplamasıyla yapılmalıdır.
Progresif camlar için çerçeve ölçüsü
Progresif camlarda B ölçüsü ve kullanılabilir montaj yüksekliği yeterli olmalıdır.
Çok sığ çerçeveler uzak, progresyon ve yakın bölgelerinin birlikte yerleştirilmesini zorlaştırabilir.
Yalnızca katalogdaki minimum montaj yüksekliğini karşılamak her kullanıcı için ideal görüş alanı sağlayacağı anlamına gelmez.
Çerçevenin kullanıcının yüzündeki gerçek konumu ölçülerek tasarım seçilmelidir.
Ofis camları için çerçeve ölçüsü
Ofis camlarında orta ve yakın görüş alanlarının rahat kullanılabilmesi için yeterli dikey ve yatay alan gerekir.
Çok küçük çerçeve kullanılabilir görüş bölgelerini sınırlayabilir.
Kullanıcının çalışma mesafesi ve baş pozisyonu çerçeve ölçüsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
Cam tasarımının minimum yükseklik bilgisi üretici kataloğundan kontrol edilmelidir.
Bifokal camlar için çerçeve ölçüsü
Bifokal camlarda segmentin çerçeve içinde uygun genişlik ve yükseklikte yerleşmesi gerekir.
Çok dar veya küçük cam şekli yakın segmentin kesilmesine ya da kullanım alanının azalmasına neden olabilir.
Segment yüksekliği kullanıcı üzerinde ve ayarlanmış çerçeveyle ölçülmelidir.
Sağ ve sol cam şeklinin simetrisi teslim öncesinde kontrol edilmelidir.
Tam çerçeveli modeller
Tam çerçeveli modellerde camın çevresi çerçeve kanalı veya iç kenar yapısı tarafından tutulur.
Ölçüm cam boşluğunun gerçek şekline göre yapılmalıdır.
Kalın çerçeve kenarı dıştan yapılan cetvel ölçümünü yanıltabilir.
Kanal derinliği ve montaj tipi bitmiş camın boyutunu etkileyebilir.
Nylor veya yarım çerçeveli modeller
Yarım çerçeveli modellerde camın bir bölümü çerçeve, diğer bölümü naylon ip veya benzeri bir sistemle tutulur.
Şablon veya tarayıcı şekli camın bitmiş çevresini doğru temsil etmelidir.
Naylon kanalının konumu ve derinliği cam ölçüsünü etkiler.
Cam şeklinin sonradan değiştirilmesi ip uzunluğu ve montaj güvenliğini de değiştirebilir.
Çerçevesiz modeller
Çerçevesiz gözlüklerde A, B ve DBL benzeri ölçüler seçilen cam şekli ve delik yerleşimine göre oluşur.
Köprü ve sap bağlantılarının delik merkezleri arasındaki mesafeler ayrıca önemlidir.
Sağ ve sol camın şekli, delik açıları ve kenar mesafeleri simetrik hazırlanmalıdır.
Hazır bir çerçeve kutusu bulunmadığı için şablon ve dijital veri dikkatle korunmalıdır.
Yüksek kavisli çerçeveler
Yüksek kavisli çerçevelerde ön yüz düz bir düzlem üzerinde bulunmadığı için manuel ölçüm zorlaşabilir.
Düz cetvelle ölçülen yatay genişlik, camın yüzey boyunca gerçek ölçüsünden farklı olabilir.
Reçeteli üretimde yüz formu açısı, cam eğriliği ve üretici telafi değerleri önemlidir.
Yüksek kavisli çerçeve uygun tarayıcı ve üretim sistemiyle ölçülmelidir.
Çerçeve kavisi ve ölçüm
Çerçeve ön yüzünün kavisi toplam genişlik ve cam şekli algısını etkiler.
Çerçeveyi ölçmek için zorla düzleştirmek kalıcı deformasyona neden olabilir.
Ölçüm çerçevenin tasarlanmış formu korunarak yapılmalıdır.
Tarayıcının yüksek kavisli çerçeveler için uygunluğu kontrol edilmelidir.
Asimetrik çerçeveler
Sağ ve sol cam şekilleri tasarım gereği farklıysa her taraf ayrı ölçülmelidir.
Standart simetrik çerçeve varsayımıyla yapılan tek taraflı tarama hatalı üretime neden olabilir.
Geometrik merkez, etkin çap ve delik konumları sağ ve sol için ayrı belirlenmelidir.
Asimetrinin tasarım özelliği mi yoksa çerçeve deformasyonu mu olduğu kontrol edilmelidir.
Yuvarlak çerçeveler
Tam yuvarlak bir çerçevede A ve B ölçüleri birbirine yakın veya eşit olabilir.
Yuvarlak cam montaj sırasında dönmeye eğilimli olduğundan silindir aksı ve progresif işaretler dikkatle korunmalıdır.
Çerçeve üzerindeki hafif deformasyon camın gerçek yuvarlaklığını etkileyebilir.
Akslı veya progresif camlarda montaj referans işaretleri silinmeden önce son kontrol yapılmalıdır.
Kedi gözü ve geometrik çerçeveler
Kedi gözü ve keskin köşeli geometrik şekillerde etkin çap A ölçüsünden belirgin biçimde büyük olabilir.
Köşelerde yetersiz ham cam çapı veya aşırı kenar kalınlığı oluşabilir.
Camın köşe bölgelerinde mekanik gerilim bırakılmamalıdır.
Şekil değişikliği yapılacaksa estetik simetri ve minimum kenar kalınlığı korunmalıdır.
Pilot ve damla biçimli çerçeveler
Pilot ve damla biçimli modellerde alt bölüm geometrik merkezden uzak olabilir.
Bu durum etkin çapı ve gerekli ham cam boyutunu artırabilir.
Progresif camlarda alt bölümün derinliği yakın alan için avantaj sağlayabilir ancak gerçek montaj yüksekliği kullanıcı üzerinde belirlenmelidir.
Yüksek numaralarda alt dış bölgelerde oluşabilecek kalınlık önceden değerlendirilmelidir.
Çerçeve üzerindeki ölçülerin güvenilirliği
Çerçeve üzerinde yazılı ölçüler üreticinin nominal değerleridir.
Üretim toleransı, model revizyonu, sıcaklık, kullanım ve önceki ayarlar nedeniyle gerçek ölçü küçük farklılık gösterebilir.
Cam üretiminde kritik olan ölçüler yalnızca sap içindeki yazıdan alınmamalıdır.
Bitmiş ve ayarlanmış çerçeve gerektiğinde yeniden ölçülmeli veya taranmalıdır.
Model ve renk kodlarının ölçülerle karışması
Sap içinde ölçülerin yanında model adı, renk kodu, seri numarası ve üretim bilgileri bulunabilir.
Her üç haneli sayı sap uzunluğu olmayabilir.
Ölçü sırası ve semboller dikkatle okunmalıdır.
Belirsizlikte üretici kataloğu veya ürün veri kaydı kontrol edilmelidir.
Çerçeve ölçümünde kullanılan araçlar
Temel kontrolde milimetre cetveli, kumpas, çerçeve cetveli ve pupillometre dışındaki özel ölçüm araçları kullanılabilir.
Cam şeklinin kesin kaydı için mekanik veya optik çerçeve tarayıcıları tercih edilir.
Çerçevesiz modellerde delik koordinatlarını kaydeden sistemler gerekebilir.
Kullanılan cihazların temizliği, sıfır kontrolü ve üreticiye uygun kalibrasyonu yapılmalıdır.
Cetvelle ölçümün sınırları
Cetvel düz ve basit şekillerde hızlı yaklaşık ölçüm sağlar.
Kavisli, kalın kenarlı veya karmaşık geometrili çerçevelerde cetvel sonucu yetersiz kalabilir.
Cetvelle etkin çap ve çevresel şekil ayrıntıları doğru biçimde belirlenemez.
Üretim için gereken kesin veri tarayıcı veya doğrulanmış şablon üzerinden alınmalıdır.
Kumpas kullanımı
Kumpas küçük mesafelerin daha hassas ölçülmesine yardımcı olabilir.
Kumpas uçları çerçeveyi çizmeyecek ve deforme etmeyecek biçimde kullanılmalıdır.
Kavisli yüzeylerde ölçüm noktalarının aynı düzlemde bulunmasına dikkat edilmelidir.
Elektronik kumpas kullanılmadan önce sıfır değeri kontrol edilmelidir.
Çerçeve tarayıcısı
Çerçeve tarayıcısı cam boşluğunun çevresel şeklini, boyutunu ve bazı sistemlerde kavis bilgilerini kaydeder.
Tarayıcı tam çerçeve, yarım çerçeve veya şablon moduna uygun biçimde seçilmelidir.
Çerçevenin tarayıcıya yanlış yerleştirilmesi A, B, çevre ve aks bilgilerinde hata oluşturabilir.
Tarama sonrası sağ ve sol şekil, ölçüler ve yön bilgileri ekranda kontrol edilmelidir.
Şablon kullanımı
Bazı sistemlerde cam şekli fiziksel şablon üzerinden kaydedilir.
Şablonun sağ veya sol tarafı, yatay ekseni ve yönü doğru tanımlanmalıdır.
Aşınmış, kırılmış veya yanlış modele ait şablon hatalı cam üretimine neden olabilir.
Şablon üzerindeki model ve ölçü bilgileri çerçeveyle karşılaştırılmalıdır.
Tarama öncesi çerçeve kontrolü
Tarama öncesinde çerçevenin eğrilmiş, bükülmüş veya simetrisini kaybetmiş olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Vida ve menteşeler gevşekse temel mekanik ayar yapılmalıdır.
Çerçeveye ait demo camların doğru yerleştiği doğrulanmalıdır.
Deforme çerçevenin taranması hatalı şeklin camlara kalıcı olarak aktarılmasına neden olabilir.
Tarama sonrası kontrol
Tarama tamamlandığında A, B, DBL, çevre ve etkin çap değerleri mantıksal olarak değerlendirilmelidir.
Sağ ve sol şekillerin üst, alt, burun ve temporal yönleri doğru görünmelidir.
Kedi gözü veya asimetrik modellerde yazılımın şekli otomatik simetrikleştirmediği kontrol edilmelidir.
Şüpheli sonuçta çerçeve yeniden yerleştirilerek ikinci tarama yapılmalıdır.
Çerçeve ayarının ölçülere etkisi
Ön yüzün aşırı açılması, köprünün bükülmesi veya çerçeve kenarının deformasyonu gerçek cam şeklini değiştirebilir.
Özellikle ince metal ve yarım çerçeveli modellerde küçük ayarlar çevresel ölçüyü etkileyebilir.
Cam siparişinden sonra çerçevenin şekli değiştirilirse işlenmiş camlar gevşek veya sıkı kalabilir.
Büyük şekil değişiklikleri cam üretiminden önce tamamlanmalıdır.
Demo camlarla ölçüm
Demo cam üzerindeki baskılar model, ölçü ve yön bilgisi sağlayabilir.
Ancak demo camın çerçeveye gevşek, yanlış veya sonradan kesilmiş olarak takılmış olabileceği unutulmamalıdır.
Kritik üretim ölçüsü yalnızca demo cam üzerindeki yazıdan alınmamalıdır.
Demo cam şekli çerçeve kanalı ve tarama verisiyle karşılaştırılmalıdır.
Çerçeve ölçüsünün yüz uyumuna etkisi
Uygun çerçevede gözler cam boşlukları içinde dengeli görünmeli ve saplar başa aşırı baskı uygulamamalıdır.
Köprü burun üzerinde dengeli oturmalı, çerçeve yanağa veya kirpiğe temas etmemelidir.
Çerçeve baş hareketleriyle kolayca kaymamalı ancak aşırı sıkı da olmamalıdır.
Optik uygunluk estetik merkezleme ile birlikte değerlendirilmelidir.
Gözlerin cam içindeki konumu
Kullanıcının gözleri cam şeklinin tam geometrik merkezinde bulunmak zorunda değildir.
Gözlerin yatay ve dikey konumu reçete, cam tasarımı ve çerçeve modeliyle birlikte değerlendirilir.
Aşırı büyük veya yanlış köprü ölçülü çerçevede gözler camların burun ya da temporal tarafına fazla yaklaşabilir.
Bu durum desantrasyonu, cam kalınlığını ve kullanılabilir görüş alanını etkileyebilir.
Çocuk çerçevelerinde ölçü
Çocuk çerçevesi yalnızca yetişkin modelinin küçük bir kopyası olarak değerlendirilmemelidir.
Köprü tasarımı, sap uzunluğu, baş genişliği ve gözlerin cam içindeki konumu çocuğun anatomisine uygun olmalıdır.
Çok büyük çerçeve aşağı kayabilir ve optik merkezlerin konumunu bozabilir.
Büyüme payı bırakılırken gözlüğün mevcut kullanım güvenliği ve merkezlemesi feda edilmemelidir.
Güneş gözlüğü çerçevelerinde ölçü
Güneş gözlüklerinde büyük cam şekilleri ve yüksek kavis toplam genişlik ile etkin çapı artırabilir.
Numaralı güneş camı uygulanacaksa reçete aralığı ve gerekli ham cam çapı önceden doğrulanmalıdır.
Çerçevenin yan kapsaması kullanıcı için avantaj sağlarken reçeteli üretimde ek optik hesap gerektirebilir.
Güneş gözlüğü üzerindeki nominal ölçüler gerçek tarama verisinin yerine kullanılmamalıdır.
Spor çerçevelerinde ölçü
Spor çerçevelerinde kavis, başa sarma, tutuculuk ve koruyucu kapsama klasik çerçevelerden farklı olabilir.
Cam şekli büyük ve eğimli olduğunda standart stok cam seçenekleri yetersiz kalabilir.
Reçeteli adaptör veya iç klips kullanılıyorsa ana çerçeve ve adaptör ölçüleri ayrı değerlendirilmelidir.
Darbe dayanımı ve spor dalına özgü güvenlik gereklilikleri yalnızca çerçeve ölçüsüyle belirlenemez.
İnternetten çerçeve seçiminde ölçüler
Çevrim içi ürün sayfasındaki A, DBL ve sap uzunluğu değerleri temel karşılaştırma sağlar.
Bu üç sayı burun uyumu, toplam genişlik, çerçeve kavisi ve başa uygulanan baskıyı tam olarak göstermez.
Kullanıcının mevcut gözlüğündeki ölçülerin aynı olması yeni modelin kesin uyacağı anlamına gelmez.
Reçeteli cam siparişinden önce çerçeve fiziksel olarak değerlendirilmelidir.
Eski gözlükle ölçü karşılaştırması
Kullanıcının rahat ettiği eski çerçeve yeni seçim için yararlı bir referans olabilir.
A, DBL, sap uzunluğu, toplam genişlik, köprü tipi ve cam yüksekliği birlikte karşılaştırılmalıdır.
Eski çerçevenin zamanla açılmış veya deforme olmuş olabileceği dikkate alınmalıdır.
Yeni çerçevenin yalnızca etiket ölçüsü değil kullanıcı üzerindeki gerçek duruşu esas alınmalıdır.
Sipariş kaydında bulunması gereken çerçeve bilgileri
Çerçeve ve cam siparişi takip edilebilir biçimde kaydedilmelidir.
- Çerçeve markası ve modeli.
- Renk kodu.
- A ölçüsü.
- B ölçüsü.
- DBL veya köprü aralığı.
- Sap uzunluğu.
- Geometrik merkezler arası mesafe.
- Etkin çap.
- Tam, yarım veya çerçevesiz montaj tipi.
- Çerçeve kavisi veya özel üretim bilgisi.
- Sağ ve sol şeklin simetrik olup olmadığı.
- Tarama veya şablon dosyasının tanımı.
- Numaralı güneş veya spor çerçevesi gibi özel kullanım bilgisi.
Cam siparişi öncesi kontrol
Cam sipariş edilmeden önce çerçevenin son kullanıcı için uygun olduğu doğrulanmalıdır.
- Çerçeve modeli ve ölçüsü doğru mu?
- Köprü kullanıcının burnuna dengeli oturuyor mu?
- Toplam genişlik baş yapısına uygun mu?
- Sap uzunluğu ve kıvrım noktası uygun mu?
- Cam yüksekliği seçilen tasarım için yeterli mi?
- Kullanıcının gözleri cam şekli içinde uygun konumda mı?
- Yüksek numarada çerçeve gereksiz büyük mü?
- Etkin çap ve gerekli ham cam çapı hesaplandı mı?
- Çerçeve kavisli veya asimetrik mi?
- Tarama verisi kontrol edildi mi?
- Çerçeve cam üretiminden önce temel olarak ayarlandı mı?
Teslim öncesi çerçeve ölçü kontrolü
Bitmiş gözlük teslim edilmeden önce çerçeve şekli ve mekanik dengesi yeniden kontrol edilmelidir.
- Sağ ve sol cam şekilleri simetrik mi?
- Çerçevenin ön yüzü bükülmüş mü?
- Camlar çerçevede gevşek veya aşırı sıkı mı?
- Saplar eşit açılıyor mu?
- Menteşeler aynı yükseklikte mi?
- Köprü ekseni düzgün mü?
- Çerçeve kullanıcının yüzünde yatay duruyor mu?
- Saplar başa aşırı baskı yapıyor mu?
- Kirpik veya yanak teması var mı?
- Montaj sonrası cam açıklığının şekli değişmiş mi?
Çerçeve çok geniş şikâyeti
Toplam ön yüz genişliği, sapların açılma açısı ve kullanıcının baş genişliği kontrol edilmelidir.
Sadece sapları içe bükmek aşırı geniş bir ön yüzü her zaman düzeltemez.
Çerçeve aşağı kayıyorsa köprü uyumu ve sap kıvrımları da değerlendirilmelidir.
Kalıcı ve aşırı uyumsuzlukta daha uygun ölçüde başka bir çerçeve seçilmelidir.
Çerçeve çok dar şikâyeti
Sapların şakaklara baskı yapıp yapmadığı ve menteşelerin dışa zorlanıp zorlanmadığı kontrol edilmelidir.
Aşırı genişletme çerçevenin ön yüzünü, menteşelerini veya camların montaj gerilimini bozabilir.
Kullanıcının baş genişliğine uygun daha geniş model gerekebilir.
Baş ağrısı ve baskı izi yalnızca sap ucundan değil ön yüz genişliğinden de kaynaklanabilir.
Köprüden kayma şikâyeti
DBL değeri tek başına kaymanın nedenini açıklamaz.
Köprü şekli, burun eğimi, burunluk açısı, çerçeve ağırlığı ve sap ayarı birlikte değerlendirilmelidir.
Çerçevenin kullanıcının burun yapısına uygun olmayan temas noktaları kaymaya neden olabilir.
Ayarla çözülemeyen yapısal uyumsuzlukta farklı köprü tasarımı seçilmelidir.
Saplar kısa şikâyeti
Sap kıvrımının kulağın önünde başlayıp başlamadığı ve çerçevenin öne çekilip çekilmediği kontrol edilmelidir.
Kıvrımı zorla geriye taşımak sap materyaline ve menteşeye zarar verebilir.
Nominal olarak daha uzun saplı model gerekebilir.
Sap değişimi yapılacaksa bağlantı sistemi ve model uyumluluğu doğrulanmalıdır.
Saplar uzun şikâyeti
Sap ucunda aşırı fazlalık gözlüğün kaymasına veya kulak arkasında rahatsızlığa neden olabilir.
Uygun materyallerde kıvrım yeniden şekillendirilebilir.
Kısaltma veya kesme işlemi yalnızca buna uygun sap yapılarında ve kontrollü biçimde yapılmalıdır.
Ayar sonrasında sağ ve sol sap uzunluğu ve gözlüğün dengesi karşılaştırılmalıdır.
Camlar çerçeveyi karşılamadı şikâyeti
Siparişte kullanılan A, B, DBL, etkin çap, desantrasyon ve ham cam çapı kayıtları kontrol edilmelidir.
Çerçevenin siparişten sonra değiştirilip değiştirilmediği veya şeklinin açılıp açılmadığı araştırılmalıdır.
Tarama dosyasının doğru model ve doğru taraflara ait olduğu doğrulanmalıdır.
Yetersiz çap veya yanlış merkezleme doğrulanırsa camların yeniden üretimi gerekebilir.
Camlar çerçevede gevşekse
Çerçeve kanalının, cam çevresinin ve tarama ölçüsünün uyumu kontrol edilmelidir.
Çerçeve aşırı açılmış veya ısıyla deforme olmuş olabilir.
Camı tutturmak için kontrolsüz yapıştırıcı veya dolgu kullanılması önerilmez.
Sorunun cam boyutundan mı, çerçeve deformasyonundan mı kaynaklandığı belirlenmelidir.
Camlar çerçevede aşırı sıkıysa
Aşırı sıkı montaj camda ve çerçevede kalıcı gerilim oluşturabilir.
Organik camlarda gerilim izleri, kaplama sorunları veya çatlak; çerçevede ise açılma ve deformasyon oluşabilir.
Cam çevresi ve kanal uyumu kontrol edilerek gerekirse kontrollü biçimde yeniden işlenmelidir.
Çerçeveyi zorlayarak kapatmak doğru montaj yöntemi değildir.
Sağ ve sol cam şekli farklı görünüyorsa
Çerçevenin tasarım gereği asimetrik olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Tarama, şekil simetrisi, cam yönü ve montaj gerilimi karşılaştırılmalıdır.
Bir camın çerçeve içinde dönmesi veya çerçevenin bükülmesi görünür fark oluşturabilir.
Yuvarlak olmayan modellerde üst, alt, burun ve temporal yönler doğru tanımlanmalıdır.
Çerçeve ölçüsü şikâyetinde kontrol sırası
Şikâyet çerçevenin nominal ölçüsü, gerçek ölçüsü, yüz uyumu ve cam üretim verileri olarak ayrı ayrı incelenmelidir.
- Kullanıcının asıl şikâyetini tanımlayın.
- Çerçevenin marka, model, renk ve ölçü işaretlerini kaydedin.
- A, B, DBL ve sap uzunluğunu kontrol edin.
- Toplam ön yüz ve iç genişliği değerlendirin.
- Köprü tasarımını kullanıcının burun yapısıyla karşılaştırın.
- Sapların başa ve kulak arkasına temasını kontrol edin.
- Çerçeve ön yüzünde deformasyon olup olmadığını inceleyin.
- Sağ ve sol cam şekillerini karşılaştırın.
- Tarama veya şablon verisini doğrulayın.
- Geometrik merkezler arası mesafeyi hesaplayın.
- Pupilla mesafesiyle ilişkili desantrasyonu kontrol edin.
- Etkin çap ve ham cam çapı kayıtlarını inceleyin.
- Camların çerçevede gevşek veya aşırı sıkı olup olmadığını kontrol edin.
- Çerçeveyi kullanıcı üzerinde temel olarak ayarlayın.
- Ayarla giderilemeyen yapısal uyumsuzlukta farklı model değerlendirin.
Ne zaman farklı çerçeve seçilmelidir?
Çerçevenin toplam genişliği kullanıcının baş yapısına belirgin biçimde uygun değilse farklı model seçilmelidir.
Köprü yapısı burun üzerinde dengeli temas sağlamıyorsa yalnızca sap ayarıyla çözüm aranmamalıdır.
Seçilen cam tasarımı için yeterli dikey alan bulunmuyorsa daha uygun B ölçüsüne sahip çerçeve gerekir.
Yüksek numarada gereksiz kalınlık ve ağırlık oluşturacak büyük model yerine daha merkezli ve küçük bir model değerlendirilmelidir.
Ne zaman çerçeve yeniden taranmalıdır?
İlk tarama sonucu fiziksel ölçülerle uyumlu değilse çerçeve yeniden taranmalıdır.
Çerçeve ayarlandıktan veya şekli değiştirildikten sonra eski tarama verisi geçerliliğini kaybedebilir.
Sağ ve sol tarafların farklı olduğu modellerde iki taraf ayrı kaydedilmelidir.
Tarayıcıda kayma, hata veya yanlış montaj modu şüphesi varsa ikinci ölçüm yapılmalıdır.
Ne zaman cam yeniden üretilmelidir?
Yanlış çerçeve modeli veya yanlış tarama verisiyle üretim yapılmışsa yeniden üretim gerekebilir.
Ham cam çapı şekli karşılamıyorsa veya optik merkez istenen konuma getirilemiyorsa mevcut cam kullanılmamalıdır.
Aşırı küçük, büyük, gevşek veya mekanik gerilim oluşturan camlar teknik olarak değerlendirilmelidir.
Karar verilmeden önce çerçevenin kendisinde deformasyon veya model değişikliği bulunmadığı doğrulanmalıdır.
Sık yapılan hatalar
Çerçeve ölçüleri okunurken nominal işaretler, gerçek cam şekli ve kullanıcı üzerindeki uyum birbirinden ayrılmalıdır.
- A ölçüsünü toplam çerçeve genişliği sanmak.
- DBL değerini kullanıcının burun genişliği olarak kabul etmek.
- Sap üzerindeki her üç haneli sayıyı sap uzunluğu sanmak.
- Çerçeve dış yüksekliğini B ölçüsü olarak kullanmak.
- Etkin çapı yalnızca A ölçüsüne eşit kabul etmek.
- Kedi gözü ve damla şekillerinde en uzak köşeyi hesaba katmamak.
- Ham cam çapını yalnızca ekartmana göre seçmek.
- Geometrik merkez ile optik merkezi aynı nokta kabul etmek.
- Toplam pupilla mesafesini kullanıp monoküler farklılığı göz ardı etmek.
- Çerçevenin üzerindeki nominal ölçüyü yeniden kontrol etmeden üretime göndermek.
- Deforme çerçeveyi düzeltmeden taramak.
- Asimetrik çerçevede yalnızca bir tarafı tarayıp diğer tarafa kopyalamak.
- Yüksek kavisli çerçeveyi düz cetvelle ölçüp kesin sonuç kabul etmek.
- Progresif cam uygunluğunu dış çerçeve yüksekliğine göre değerlendirmek.
- Yüksek numarada gereğinden büyük çerçeve seçmek.
- Çocuk çerçevesinde fazla büyüme payı bırakmak.
- Aynı ölçü yazan bütün çerçevelerin aynı şekilde oturacağını düşünmek.
- Köprü uyumsuzluğunu yalnızca sapları sıkarak gidermeye çalışmak.
- Cam siparişinden sonra çerçevenin şeklini önemli ölçüde değiştirmek.
- Gevşek camı kontrolsüz yapıştırıcıyla sabitlemek.
- Aşırı sıkı camı zorlayarak çerçeveye takmak.
- Tarama sonrası A, B, DBL ve yön bilgilerini kontrol etmemek.
- Demo cam üzerindeki yazıyı kesin üretim ölçüsü kabul etmek.
- Çerçeve ölçüsünü reçete ve cam tasarımından bağımsız değerlendirmek.
Önemli Bilgilendirme
Çerçeve üzerindeki A, DBL ve sap uzunluğu değerleri nominal ölçülerdir; kullanıcının yüz anatomisini, toplam çerçeve genişliğini, gerçek cam şeklini ve optik merkezleme ihtiyacını tek başına göstermez. A ölçüsü bir camın yatay kutu genişliği, B ölçüsü dikey kutu yüksekliği, DBL iki cam kutusu arasındaki mesafe ve etkin çap geometrik merkezden en uzak cam kenarına olan mesafenin iki katıdır. Simetrik çerçevede geometrik merkezler arası mesafe A ile DBL toplamından elde edilir. Cam çapı ve kalınlığı değerlendirilirken etkin çap, pupilla mesafesi, desantrasyon, reçete, cam tasarımı ve üretim payı birlikte ele alınmalıdır. Deforme, yüksek kavisli veya asimetrik çerçevelerde yalnızca cetvel ve çerçeve üzerindeki yazılı ölçülerle üretim yapılmamalı; doğrulanmış tarama veya şablon verisi kullanılmalıdır.