Gözlük Camı Çeşitleri

Gözlük camları yalnızca numarasına göre değil; düzelttiği görüş mesafesine, yüzey tasarımına, üretim yöntemine, materyaline ve ışık özelliklerine göre de sınıflandırılır.

Tek bir cam aynı anda birden fazla gruba girebilir. Örneğin bir progresif cam aynı zamanda yüksek indeksli, fotokromik ve antirefle kaplamalı olabilir.

Tek odaklı camlar, bütün cam boyunca tek bir temel görüş ihtiyacını düzeltmek için tasarlanır.

Uzak görme, yakın okuma veya belirli bir çalışma mesafesi için hazırlanabilir. Miyopi, hipermetropi ve astigmatizma düzeltmeleri tek odaklı cam içinde bulunabilir.

Uzak tek odaklı cam, reçetedeki uzak düzeltmesini bütün görüş alanında sunmak amacıyla hazırlanır.

Kullanıcı camın alt, üst veya yan bölümlerinden baktığında ayrı bir yakın ilavesi bulunmaz. Presbiyopik kullanıcı yakın için farklı bir gözlüğe veya çok odaklı cama ihtiyaç duyabilir.

Yakın tek odaklı cam, okuma veya belirlenmiş yakın çalışma mesafesi için hazırlanır.

Camın tamamı yakın mesafeye göre düzenlendiği için geniş bir yakın görüş alanı sağlayabilir ancak uzak görüşü bulanıklaştırabilir.

Bifokal camlar iki farklı görüş bölgesine sahiptir. Camın ana bölümü genellikle uzak görüşü, alt bölümdeki görünür segment ise yakın görüşü sağlar.

Uzak ve yakın bölümler arasında progresif camdaki gibi kesintisiz bir geçiş bulunmaz. Segment sınırı görünürdür ve bakış segment çizgisinden geçtiğinde görüntüde ani değişim hissedilebilir.

Bifokal segmentin optik merkezi ile segment sınırı aynı noktada değilse kullanıcı bakışını segment içine indirirken görüntüde ani yer değiştirme algılayabilir.

Bu etki segmentin gücü, geometrisi ve optik merkezinin konumuyla ilişkilidir. Segment türü seçilirken kullanım alışkanlığı ve önceki cam deneyimi değerlendirilmelidir.

Trifokal camlarda uzak, orta ve yakın olmak üzere üç ayrı görüş bölgesi bulunur.

Bifokal yapıya eklenen orta mesafe segmenti bilgisayar, tezgâh veya kol mesafesine yakın görevlerde yardımcı olabilir. Bölgeler arasındaki sınırlar görünürdür.

Progresif camlar uzak, orta ve yakın görüş güçlerini görünür bir segment çizgisi olmadan aynı cam içinde birleştirir.

Camın üst bölümünde uzak, orta bölümünde ara mesafe ve alt bölümünde yakın alan bulunur. Güç değişimi progresif koridor boyunca kademeli olarak gerçekleşir.

Progresif koridor, uzak görüş referans bölgesiyle yakın görüş bölgesi arasında gücün arttığı geçiş alanıdır.

Kısa koridor küçük çerçevelerde kullanılabilir ancak güç değişiminin daha kısa mesafede gerçekleşmesi yan bulanıklıkları ve baş hareketi ihtiyacını etkileyebilir. Koridor seçimi yalnızca çerçeve yüksekliğine göre yapılmamalıdır.

Standart progresif tasarımlar genel kabul edilen ölçü ve kullanım varsayımlarıyla hazırlanır.

Kişiselleştirilmiş progresif camlarda reçetenin yanında verteks mesafesi, pantoscopic açı, çerçeve kavisi, monoküler ölçüler ve kullanım davranışları üretim hesabına dâhil edilebilir.

Ofis camları yakın ve orta mesafelerde daha geniş görüş alanı sağlamak amacıyla tasarlanır.

Kullanım mesafesine göre masa, bilgisayar, toplantı odası veya iç mekân görüşünü destekleyebilir. Çoğu ofis camı genel uzak kullanım veya araç kullanımı için uygun değildir.

Bazı cam tasarımları üst bölümde uzak düzeltmesini, alt bölümde ise düşük miktarda yakın desteğini birleştirir.

Bu camlar tam progresif camlarla aynı değildir. Kullanıcı yaşı, reçetesi, akomodasyon durumu ve kullanım ihtiyacı doğrultusunda uzman değerlendirmesiyle seçilmelidir.

Fotokromik camlar ışık koşullarına bağlı olarak koyulaşıp açılabilen özel moleküller içerir.

Birçok fotokromik sistem güneşin ultraviyole ışınımıyla etkinleşir. UV azaldığında cam yeniden daha açık hale gelir.

Birçok standart fotokromik cam, araç ön camının ultraviyole ışınlarının önemli bölümünü filtrelemesi nedeniyle araç içinde dış ortam kadar koyulaşmayabilir.

Görünür ışığa da tepki verebilen özel ürünler araç içinde daha fazla koyulaşabilir. Ancak ürünler arasında belirgin fark bulunduğu için araç kullanımıyla ilgili özellikler üretici teknik bilgisi üzerinden doğrulanmalıdır.

Fotokromik cam değişen ışığa uyum sağlayan bir teknolojidir; sabit koyulukta güneş camı ise sürekli belirli oranda ışık geçirir.

Fotokromik camın en koyu hali, her ürün ve koşulda koyu güneş camıyla aynı olmayabilir. Çok parlak ortam, araç kullanımı veya özel spor ihtiyaçlarında ayrı güneş gözlüğü gerekebilir.

Renkli camlar görünür ışık miktarını azaltmak, görsel konfor sağlamak veya belirli kullanım ihtiyaçlarını karşılamak için sabit renk yoğunluğuyla hazırlanır.

Camın koyu görünmesi tek başına yeterli UV koruması bulunduğunu göstermez. UV koruması ürünün teknik özelliğinden ayrıca doğrulanmalıdır.

Polarize camlar su, ıslak yol, kar, cam ve parlak yüzeylerden yansıyan rahatsız edici parlamayı azaltmak amacıyla yönlü bir filtre kullanır.

Polarizasyon özellikle açık hava, su sporları ve gündüz sürüşünde görsel konforu artırabilir. Polarize özellik numaralı veya numarasız güneş camlarına uygulanabilir.

Polarize filtreler bazı LCD ekranlar, dijital gösterge panelleri, telefonlar ve cihaz ekranlarıyla etkileşime girebilir.

Ekran belirli baş açılarında koyulaşabilir, renk değiştirebilir veya görünmez hale gelebilir. Kullanıcı satın almadan önce kendi araç ve cihaz ekranlarını camla birlikte kontrol etmelidir.

Fotokromik özellik camın ışığa göre koyuluk değiştirmesini, polarizasyon ise belirli yöndeki yansıyan ışığın filtrelenmesini ifade eder.

Bir cam yalnızca fotokromik, yalnızca polarize veya uygun ürünlerde her iki özelliğe birden sahip olabilir.

Yüksek indeksli materyaller ışığı standart indeksli materyallere göre daha güçlü kırabildiği için aynı reçete gücü daha az yüzey eğriliği veya daha az materyal kalınlığıyla üretilebilir.

İndeks değeri tek başına son cam kalınlığını belirlemez. Reçete, cam çapı, çerçeve şekli, pupilla mesafesi, desantrasyon, merkez kalınlığı ve yüzey tasarımı birlikte etkilidir.

Camın gerçek kalınlığı yalnızca materyal indeksi değiştirilerek kontrol edilemez.

Özellikle yüksek eksi reçetelerde küçük göz ebadı, uygun köprü ölçüsü ve düşük desantrasyon cam kenar kalınlığının azaltılmasına önemli katkı sağlar.

Sferik cam yüzeyinde eğrilik düzenli bir küresel yapı izler. Asferik yüzeyde ise eğrilik merkezden çevreye doğru kontrollü biçimde değişir.

Asferik tasarım özellikle bazı yüksek artı ve yüksek eksi reçetelerde camın daha düz görünmesine, kalınlığın azalmasına ve çevresel optik performansın iyileştirilmesine yardımcı olabilir.

Atorik tasarımda iki ana meridyendeki yüzey geometrisi ayrı ayrı optimize edilebilir. Bu özellik yüksek silindirik reçetelerde çevresel performansı iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Serbest biçimli üretimde cam yüzeyi çok sayıda noktada sayısal olarak hesaplanır. Reçete, çerçeve ve kullanım konumu gibi parametreler tasarıma dâhil edilebilir.

Stok camlar belirli sphere, cylinder, çap, materyal ve kaplama seçeneklerinde önceden üretilmiş camlardır.

Reçeteye özel üretim camlarda yüksek numaralar, özel silindirler, prizma, progresif tasarım, kişiselleştirme veya özel çap gibi bilgiler siparişe göre hazırlanır.

Lentiküler camlarda reçete gücünü taşıyan daha küçük bir optik bölüm ve çevresinde taşıyıcı alan bulunur.

Çok yüksek artı veya eksi güçlerde ağırlığı ve kalınlığı azaltmak amacıyla kullanılabilir. Görüş alanı standart tam yüzeyli camlara göre daha sınırlı olabilir.

Cam seçimi yalnızca reçete numarasına veya fiyatına göre yapılmamalıdır. Kullanıcının görsel ihtiyacı, çalışma mesafesi, çerçevesi ve kullanım ortamı birlikte değerlendirilmelidir.

Her cam türünün ölçüm gereksinimi aynı değildir. Çok odaklı ve kişiselleştirilmiş camlarda küçük ölçüm hataları görüş alanlarının yanlış konumlanmasına neden olabilir.

Gözlük teslim edilmeden önce reçete değerlerinin yanında sipariş edilen cam türü ve özellikleri de doğrulanmalıdır.

Camın yalnızca sphere, cylinder ve axis değerlerinin doğru olması, yanlış tasarım veya yanlış ürün gönderilmiş olma ihtimalini ortadan kaldırmaz.

Teslim sırasında camın nasıl kullanılacağı, hangi mesafelerde net görüş sağlayacağı ve hangi koşullarda sınırlı kalabileceği açıkça anlatılmalıdır.

Gözlük camı türlerinin birbirinin alternatifi olduğu düşünülmemelidir. Her cam farklı bir görüş ihtiyacını ve kullanım biçimini karşılar.