Gözlük Camı Kaplamaları

Gözlük camı kaplamaları, cam yüzeyine optik, mekanik veya kullanım kolaylığı sağlayan ince katmanların uygulanmasıyla oluşturulur.

Bir camda tek bir kaplama bulunabileceği gibi sertlik, antirefle, antistatik ve kolay temizlenebilir üst katmanlardan oluşan çok katmanlı bir kaplama sistemi de bulunabilir.

Cam materyali, gözlük camının temel gövdesini oluşturur. Kaplama ise bu materyalin ön ve arka yüzeylerine uygulanan ek katmanlardır.

Kırılma indisi, Abbe değeri, yoğunluk ve darbe dayanımı esas olarak materyalle; yansıma kontrolü, kolay temizlik ve yüzey dayanımı ise materyal ile kaplama sisteminin birlikte çalışmasıyla ilişkilidir.

Antirefle kaplama, gözlük camının ön ve arka yüzeylerinde oluşan istenmeyen ışık yansımalarını azaltmak amacıyla kullanılan çok katmanlı optik bir kaplamadır.

Kaplama katmanlarının kalınlığı ve kırılma indisleri, belirli dalga boylarındaki yansımaların birbirini azaltacağı şekilde tasarlanır.

Antirefle kaplama yüzey yansımalarını büyük ölçüde azaltabilir ancak bütün dalga boylarında sıfır yansıma oluşturmaz.

Kaplamalı camlarda yeşil, mavi, mor, altın veya farklı tonda hafif bir artık yansıma görülebilir. Bu renk kaplama tasarımına bağlıdır ve tek başına kaplamanın hatalı olduğunu göstermez.

Basit antirefle sistemleri sınırlı bir dalga boyu aralığında yansımayı azaltabilir.

Çok katmanlı antirefle sistemleri görünür spektrumun daha geniş bölümünde düşük yansıma sağlamak amacıyla farklı optik katmanları bir arada kullanır.

Yüksek indeksli materyallerin kaplamasız yüzey yansımaları standart indeksli materyallere göre daha belirgin olabilir.

Bu nedenle yüksek indeksli camlarda uygun antirefle kaplama, camın şeffaf görünümü ve gece görüş konforu açısından materyal seçiminin tamamlayıcı bir parçasıdır.

Organik gözlük camları mineral cama göre daha kolay yüzey çizikleri oluşturabildiği için üretim sırasında sertlik kaplaması uygulanabilir.

Sertlik kaplaması cam yüzeyinin çizilme direncini artırır ancak camı tamamen çizilmez hale getirmez.

Çizilme direnci cam yüzeyinin sürtünme ve sert parçacıklara karşı dayanımını ifade eder.

Darbe dayanımı ise camın ani kuvvet veya çarpma karşısındaki davranışıyla ilgilidir. Sert kaplamalı bir camın yüksek darbe dayanımına sahip olduğu otomatik olarak kabul edilmemelidir.

Hidrofobik üst katman, suyun cam yüzeyinde geniş bir tabaka halinde yayılması yerine damlacıklar oluşturmasını ve yüzeyden daha kolay uzaklaşmasını sağlar.

Bu özellik yağmur damlalarının, su lekelerinin ve temizlik sonrası kalan nemin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Oleofobik üst katman, parmak izi, cilt yağı ve yağlı kirlerin cam yüzeyine güçlü biçimde tutunmasını azaltmayı amaçlar.

Bu özellik camın daha az kirlenmesine değil, oluşan kirin uygun temizlik yöntemiyle daha kolay çıkarılmasına yardımcı olur.

Hidrofobik özellik suya, oleofobik özellik ise yağ ve parmak izine karşı yüzey davranışını tanımlar.

Premium kaplama sistemlerinde iki özellik aynı üst katmanda birlikte bulunabilir ancak ürünün performansı üreticinin teknik değerleriyle doğrulanmalıdır.

Camın bezle silinmesi yüzeyde statik elektrik oluşmasına ve havadaki tozların yeniden cama çekilmesine neden olabilir.

Antistatik katman, yüzeydeki elektrik yükünün ve toz tutunmasının azaltılmasına yardımcı olur.

Kolay temizlenebilir üst katman, camın yüzey enerjisini değiştirerek suyun, yağın ve kirin daha az tutunmasını amaçlar.

Bu katmanın dayanıklılığı kullanılan temizlik malzemesine, sürtünmeye, sıcaklığa ve kaplama sisteminin kalitesine bağlıdır.

UV koruması, ultraviyole ışınımın gözlük camından göze ulaşan bölümünün azaltılmasını ifade eder.

UV emilimi cam materyali, katkı maddeleri, boya, fotokromik teknoloji veya özel yüzey uygulamalarıyla sağlanabilir.

UV ışınımın büyük bölümü camın ön yüzüne dış ortamdan ulaşır.

Bazı açılarda arkadan veya yandan gelen UV ışınım camın arka yüzeyinden göze doğru yansıyabilir. Bu nedenle bazı kaplama sistemleri arka yüzeydeki UV yansımasını azaltmaya yönelik özellikler sunabilir.

UV emici materyal, ultraviyole ışınımı camın gövdesi içinde azaltır.

UV kontrolüne yönelik yüzey kaplaması ise belirli yüzeylerdeki geçiş veya yansıma davranışını değiştirir. Ürün tanıtımında bu iki mekanizma birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Mavi-mor ışık filtreli camlar, görünür spektrumun kısa dalga boylu bölümünün belirli bir oranını azaltmak veya yansıtmak amacıyla tasarlanır.

Filtreleme cam materyalinin içinde, yüzey kaplamasında veya iki yöntemin birlikte kullanılmasıyla sağlanabilir.

Mavi ışık filtreli gözlük camları ekran kullanımındaki göz yorgunluğunu kesin olarak önleyen veya tedavi eden bir ürün olarak tanıtılmamalıdır.

Mevcut araştırmalarda standart camlara kıyasla kısa dönem ekran göz yorgunluğunda belirgin ve tutarlı klinik üstünlük gösterilememiştir.

Kullanıcıya yalnızca ürünün ölçülebilir filtreleme özelliği ve olası renk veya yansıma değişikliği anlatılmalıdır.

Retina hastalığını önlediği, ekran kaynaklı göz yorgunluğunu kesin olarak giderdiği veya uyku kalitesini kesin biçimde artırdığı yönünde kanıtlanmamış vaatler verilmemelidir.

Buğu, cam yüzeyindeki sıcaklık farkı nedeniyle su buharının küçük damlacıklar halinde yoğunlaşmasıyla oluşur.

Buğu önleyici kaplama veya bakım ürünü suyun yüzeyde daha düzenli yayılmasını sağlayarak görüşü bozan damlacık oluşumunu azaltmayı amaçlar.

Ayna kaplaması, camın ön yüzeyine dışarıdan metalik veya renkli yansıtıcı görünüm veren bir katman uygulanmasıdır.

Ayna kaplaması görünür ışığın bir bölümünü geri yansıtabilir ve özellikle güneş camlarında kozmetik veya işlevsel amaçla kullanılabilir.

Polarizasyon çoğu üründe cam yapısına yerleştirilen yönlü bir filtreyle sağlanır ve yalnızca sıradan bir yüzey kaplaması olarak değerlendirilmemelidir.

Polarize camın üzerine ayrıca sertlik, antirefle, ayna, hidrofobik veya oleofobik yüzey uygulamaları eklenebilir.

Organik camlar belirli üretim yöntemleriyle tek renk veya degrade olarak boyanabilir.

Renklendirme her materyalde aynı sonucu vermeyebilir. Yüksek indeks, polikarbonat, fotokromik veya önceden kaplanmış camlarda ürünün renklendirmeye uygunluğu kontrol edilmelidir.

Güneş camlarının arka yüzeyinde oluşan yansımalar kullanıcının gözünü veya çevredeki ışık kaynaklarını cama yansıtabilir.

Arka yüz antirefle kaplama, özellikle koyu güneş camlarında bu yansımaları azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Her kaplama her cam materyali, renk, fotokromik teknoloji veya üretim yöntemiyle uyumlu olmayabilir.

Kaplama katmanlarının genleşme, esneklik ve yapışma özellikleri temel cam materyaliyle uyumlu olmalıdır.

Kaplama katmanlarında ince ağ şeklinde çatlaklar oluşması crazing olarak adlandırılabilir.

Aşırı sıcaklık, ani sıcaklık değişimi, üretim gerilimi, çerçeveye fazla sıkı montaj veya kaplama ile materyal arasındaki uyumsuzluk bu görünümle ilişkili olabilir.

Kaplamalı camlar araç torpidosu, sauna, fırın kapağı, güçlü ısıtıcı, kaynar su ve yüksek sıcaklıklı buhar gibi ortamlardan korunmalıdır.

Ani ve yüksek sıcaklık değişimleri cam materyali ile kaplama katmanlarının farklı genleşmesine ve yüzey hasarına neden olabilir.

Saç spreyi, parfüm, kolonya, aseton, güçlü çözücü, çamaşır suyu ve aşındırıcı temizlik ürünleri kaplama yüzeyine zarar verebilir.

Cam kimyasal maddeyle temas ederse üreticinin önerdiği yöntemle gecikmeden temizlenmelidir.

Kaplamalı camın temizliğinde yüzeydeki sert parçacıklar uzaklaştırılmadan kuru silme yapılmamalıdır.

Camlar ılık suyla durulanmalı, uygun nötr temizleyici kullanılmalı ve temiz mikrofiber bezle nazikçe kurulanmalıdır.

Ultrasonik temizleme bazı çerçeve ve camlarda kullanılabilse de her kaplama, çerçeve materyali veya montaj türü için uygun olmayabilir.

İşlem öncesinde cam ve çerçeve üreticisinin talimatları kontrol edilmeli; hasarlı kaplamalı camlar uzun süre ultrasonik cihazda bırakılmamalıdır.

Kaplama garantisinin kapsamı üreticiye ve ürüne göre değişir.

Normal kullanım aşınması, yanlış temizlik, ısı hasarı, kimyasal temas, çizik, darbe ve üretim kaynaklı kaplama kusurları birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir.

Kaplama kalitesi yalnızca artık yansımanın rengine veya camın ilk günkü kayganlığına bakılarak belirlenemez.

Yansıma oranı, çizilme direnci, yapışma, ısı dayanımı, kolay temizlenebilirlik ve bu özelliklerin kullanım süresince korunması birlikte değerlendirilmelidir.

Sağ ve sol camın farklı üretim partisi, materyal, indeks veya kaplama kodunda olması artık yansıma ve renk görünümünde fark oluşturabilir.

Teslim öncesinde iki cam yan yana, aynı açı ve ışık altında kontrol edilmelidir.

Kaplama siparişi camın materyali, kullanım amacı ve kullanıcı beklentisiyle birlikte planlanmalıdır.

Gözlük teslim edilmeden önce yalnızca reçete değerleri değil, sipariş edilen bütün kaplama özellikleri de kontrol edilmelidir.

Kaplamanın faydaları kadar kullanım sınırları ve bakım gereksinimleri de kullanıcıya açıkça anlatılmalıdır.

Kaplama özellikleri birbirinden farklıdır ve satış sırasında aynı kavram gibi kullanılmamalıdır.