Atölye, Montaj ve Kalite Kontrol
Gözlük Camı Montajı ve Atölye Süreci
Reçete kontrolü, merkezleme, kesim, montaj türleri ve teslim öncesi atölye kontrolleri.
Gözlük camının reçete ve sipariş kontrolünden başlayarak çerçeve hazırlığı, şekil izleme, merkezleme, bloklama, kesim, bizotaj, kanal açma, delme, montaj, optik doğrulama, mekanik ayar ve teslim öncesi kalite kontrolüne kadar uzanan atölye süreci; farklı cam malzemeleri, kaplamalar, çerçeve türleri, cihaz ayarları, iş güvenliği ve sık karşılaşılan üretim hatalarının sistematik değerlendirilmesi.
Gözlük camı montajı nedir?
Gözlük camı montajı, bitmiş veya yarı bitmiş optik camın reçete ve kullanıcı ölçülerine göre çerçeve biçiminde kesilerek güvenli biçimde yerleştirilmesi sürecidir.
Montaj yalnızca camı çerçevenin içine sığdırmak değildir; optik referans noktalarının kullanıcı pupillalarına göre doğru konumda korunması gerekir.
Sferik güç, silindirik güç, aks, prizma, addisyon, monoküler PD ve montaj yüksekliği kesim boyunca değişmeden korunmalıdır.
Mekanik uyum, estetik görünüm, cam gerilimi, çerçeve ayarı ve teslim öncesi doğrulama sürecin ayrılmaz parçalarıdır.
Atölye sürecinin temel amacı
Amaç reçeteye, cam tasarımına, kullanıcı ölçülerine ve seçilen çerçeveye uygun güvenli bir gözlük üretmektir.
Cam çerçeveye ne gevşek ne de aşırı sıkı oturmalıdır.
Optik merkezler, fitting crosslar, segment çizgileri ve silindir aksları planlanan montaj konumunda kalmalıdır.
Bitmiş gözlük kullanıcının yüzünde rahat, dengeli ve tekrarlanabilir bir kullanım konumuna gelmelidir.
Atölye iş akışının ana aşamaları
Standart ve izlenebilir bir iş akışı hataların erken bulunmasını kolaylaştırır.
- Sipariş formu ve reçete kontrolü.
- Çerçeve ve camların kimlik doğrulaması.
- Çerçevenin mekanik ön kontrolü ve ön ayarı.
- Çerçeve şeklinin izlenmesi veya aktarılması.
- Minimum cam çapının ve kesilebilirliğin doğrulanması.
- Cam gücü ve referans işaretlerinin kontrolü.
- Merkezleme ve yerleşim planı.
- Bloklama.
- Kesim cihazında malzeme ve montaj türü seçimi.
- Kaba kesim ve son biçimlendirme.
- Bizotaj, kanal, düz kenar veya delik işlemleri.
- Gerekirse pah kırma, parlatma ve kontrollü rötuş.
- Camların çerçeveye yerleştirilmesi.
- Mekanik hizalama ve yüz ayarı.
- Lensmetre ve montaj ölçüsü doğrulaması.
- Kozmetik ve güvenlik kontrolü.
- Temizlik, kayıt ve teslim.
İş emri ve sipariş formu
Atölye işlemi sözlü bilgiye veya hafızaya dayanarak başlatılmamalıdır.
Sağ ve sol göz bilgileri açıkça ayrılmış bir iş emri kullanılmalıdır.
Cam tasarımı, malzemesi, indeksi, kaplaması, renk seçimi ve çerçeve bilgisi siparişle eşleştirilmelidir.
Sipariş üzerinde sonradan yapılan değişiklikler tarih ve sorumlu kişi bilgisiyle kaydedilmelidir.
- Kullanıcı veya iş emri numarası.
- Sağ ve sol reçete değerleri.
- Silindir gösterim biçimi.
- Prizma miktarı ve taban yönü.
- Addisyon ve cam tasarımı.
- Monoküler uzak PD değerleri.
- Yakın PD veya inset bilgisi gerekiyorsa ilgili değerler.
- Sağ ve sol montaj yüksekliği.
- Çerçeve marka, model, renk ve ölçüsü.
- Cam malzemesi ve kırılma indisi.
- Cam çapı veya yarı mamul bilgisi.
- Kaplama, renk, fotokromik veya polarize özelliği.
- Özel kullanım konumu ölçüleri.
- Montaj türü.
- Laboratuvar doğrulama değerleri.
- Teslim tarihi ve özel notlar.
Reçete kontrolü
Reçetedeki sağ ve sol göz değerleri siparişe aktarılırken ayrı ayrı okunmalıdır.
Artı ve eksi silindir gösterimi karışıklığı önlemek için lensmetre ve sipariş sistemiyle uyumlu hâle getirilmelidir.
Prizma taban yönü yalnızca miktarla değil yön bilgisiyle birlikte kaydedilmelidir.
Eksik, okunamayan veya çelişkili reçete bilgisi tahmin edilmemeli ve işlem başlamadan açıklığa kavuşturulmalıdır.
Sipariş ile gelen camların eşleştirilmesi
Laboratuvardan gelen camlar paket üzerindeki bilgilerle iş emrine göre tek tek karşılaştırılmalıdır.
Sağ ve sol cam yalnızca güç değerine bakılarak belirlenmemelidir; paket, gravür, tasarım ve merkezleme bilgileri birlikte incelenmelidir.
Kompanse veya kişiselleştirilmiş camlarda reçete değeri ile lensmetre doğrulama değeri farklı olabilir.
Laboratuvar paketi ve doğrulama kartı montaj tamamlanıncaya kadar iş emriyle birlikte tutulmalıdır.
Cam kimliğinin doğrulanması
Camın malzemesi, tasarımı, çapı ve yüzey özellikleri kesim programının seçimini etkiler.
- Tek odaklı, bifokal, trifokal, progresif veya ofis tasarımı.
- Mineral, standart organik, yüksek indeks organik, polikarbonat, Trivex veya üreticinin belirttiği başka malzeme.
- Sferik, asferik, atorik veya serbest biçimli yüzey.
- Şeffaf, renkli, fotokromik veya polarize yapı.
- Antirefle, sertlik, ayna veya özel yüzey kaplaması.
- Sağ ve sol cam bilgisi.
- Nominal cam çapı.
- Üretici gravürleri ve geçici baskı işaretleri.
- Laboratuvarın verdiği lensmetre doğrulama değerleri.
- Montaj ve kesimle ilgili özel üretici uyarıları.
Yanlış camla işlem yapılmasını önleme
Benzer paketlerin aynı çalışma alanında açık bırakılması sağ ve sol veya farklı kullanıcı camlarının karışmasına neden olabilir.
Her iş için ayrı tepsi veya bölme kullanılmalıdır.
Cam paketten çıkarıldığında kimlik bilgisi iş emriyle birlikte korunmalıdır.
Bir camın kimliği kesin olarak doğrulanamıyorsa kesim yapılmamalıdır.
Cam yüzeyinin ilk kontrolü
Kesimden önce cam ön ve arka yüzeyleri güçlü fakat yansımayı kontrol eden ışık altında incelenmelidir.
Çizik, kaplama kusuru, nokta, dalgalanma, kenar kırığı veya üretim izi montajdan önce belirlenmelidir.
Kesim alanı içinde kalacak küçük kenar kusurlarıyla kullanılabilir alana girecek kusurlar birbirinden ayrılmalıdır.
Şüpheli yüzey kusuru kesim sonrasına bırakılmadan laboratuvarla değerlendirilmelidir.
Çerçevenin kimlik kontrolü
Çerçevenin marka, model, renk ve ölçüsü sipariş formuyla karşılaştırılmalıdır.
Aynı modelin farklı ekartman veya köprü ölçüsüne sahip seçenekleri karıştırılmamalıdır.
Demo cam üzerindeki yazılar tek başına model doğrulaması için yeterli kabul edilmemelidir.
Kullanıcının seçtiği gerçek çerçeve işlem tepsisinde korunmalıdır.
Çerçevenin mekanik ön kontrolü
Cam kesilmeden önce çerçeve üretim kusuru, deformasyon ve bağlantı güvenliği açısından incelenmelidir.
- Köprüde çatlak veya eğrilik var mı?
- Göz halkaları aynı düzlemde mi?
- Metal çerçevede göz halkası vidaları sağlam mı?
- Plastik çerçevede kanal devamlı ve hasarsız mı?
- Menteşeler dengeli çalışıyor mu?
- Saplar ön yüzü gereksiz biçimde geriyor mu?
- Burunluk kolları ve vidaları sağlam mı?
- Nylor misinası sağlam ve esnek mi?
- Çerçevesiz bağlantı parçaları eksiksiz mi?
- Demo camlar çerçeveye normal gerilimle oturuyor mu?
- Çerçevede önceki tamir, lehim veya yapıştırma izi var mı?
Çerçevenin ön ayarı
Kullanım konumu ölçüleri alınmadan ve camlar kesilmeden önce çerçeve kullanıcı yüzüne temel olarak ayarlanmalıdır.
Köprü oturuşu, sap açıklığı, pantoskopik açı ve yüz form açısı gerçek kullanım konumuna yakın olmalıdır.
Kesimden sonra yapılacak büyük ayarlar montaj yüksekliğini, verteks mesafesini ve progresif yerleşimi değiştirebilir.
Cam montajı öncesi ayarın amacı son teslim ayarını bitirmek değil güvenilir merkezleme konumu oluşturmaktır.
Çerçeve deformasyonu ile yüz asimetrisini ayırmak
Çerçevenin masa üzerinde eğri olması ile kullanıcının kulak veya burun asimetrisi aynı durum değildir.
Önce çerçevenin kendi mekanik düzgünlüğü kontrol edilmelidir.
Daha sonra kullanıcıya özgü sap ve burunluk ayarı yapılmalıdır.
Mekanik olarak eğri çerçeve üzerinden alınan iz ve ölçüler hatalı cam biçimine veya dengesiz montaja neden olabilir.
Çerçeve şeklinin izlenmesi
Kesim cihazının camı doğru biçimde oluşturabilmesi için çerçevenin veya örnek şeklin geometrisi sisteme aktarılmalıdır.
Şekil metal veya plastik göz halkasından, demo camdan, şablondan ya da dijital veri kaynağından alınabilir.
Seçilecek yöntem çerçeve türüne, cihazın yeteneğine ve üretici talimatına bağlıdır.
İz verisi kaydedilirken sağ-sol yönü ve çerçevenin gerçek yatay doğrultusu korunmalıdır.
Üç boyutlu çerçeve izleme
Üç boyutlu izleyici göz halkasının çevresini ve kavis bilgisini ölçebilir.
Yüksek kavisli veya iki göz halkası birbirinden farklı çerçevelerde her iki tarafın ayrı izlenmesi gerekebilir.
Çerçeve izleyiciye sıkıştırılırken deforme edilmemelidir.
İzleme tamamlandıktan sonra ekrandaki şekil gerçek çerçeveyle görsel olarak karşılaştırılmalıdır.
Demo cam veya şablonla izleme
Çerçevesiz, nylor veya bazı özel çerçevelerde demo cam ya da üretici şablonu kullanılabilir.
Demo cam çerçeveden çıkarılmadan önce sağ-sol yönü, üst doğrultusu ve gerekli delik noktaları işaretlenmelidir.
Demo camın daha önce değiştirilmiş veya çerçeveye uygun olmayan bir parça olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Çizilmiş şekil perspektif hatası oluşturmadan optik veya mekanik tarayıcıya yerleştirilmelidir.
Sağ ve sol göz halkasının ayrı değerlendirilmesi
Çerçevenin sağ ve sol göz halkaları üretim, kullanım veya önceki ayarlar nedeniyle tam simetrik olmayabilir.
Tek tarafın izini aynalayarak kullanmak bazı çerçevelerde uyumsuzluk oluşturabilir.
Belirgin asimetri varsa her iki göz halkası ayrı izlenmelidir.
Şekiller arasındaki beklenmeyen fark çerçeve deformasyonu açısından ayrıca kontrol edilmelidir.
İz verisinin kontrolü
İzleyici ekranındaki şekil kesim başlamadan önce değerlendirilmelidir.
- A ve B ölçüleri gerçek çerçeveyle uyumlu mu?
- DBL ve toplam çerçeve PD bilgisi doğru mu?
- Sağ ve sol şekiller doğru yönde mi?
- Üst ve alt bölümler ters çevrilmiş olabilir mi?
- Kavis değeri makul görünüyor mu?
- Şekilde ani kırılma veya düzleşme var mı?
- Menteşe ve köprü bölgeleri doğru izlenmiş mi?
- Nylor kanal yolu kesintisiz mi?
- Delik veya çentik noktaları doğru tarafta mı?
- Şekil yanlış iş emrine kaydedilmiş olabilir mi?
Boxing sistemi ve çerçeve ölçüleri
A ölçüsü cam şeklinin yatay kutu genişliğini, B ölçüsü dikey kutu yüksekliğini ifade eder.
DBL iki göz halkasının birbirine en yakın kutu kenarları arasındaki köprü uzaklığıdır.
Çerçeve PD veya geometrik merkezler arası uzaklık çoğunlukla A ile DBL toplamıdır.
Bu ölçüler minimum cam çapı, desantrasyon ve yerleşim planının değerlendirilmesinde kullanılır.
Minimum cam çapının yeniden doğrulanması
Cam paketi açılmadan veya bloklanmadan önce seçilen çapın gerçek iz verisi ve kullanıcı merkezleme ölçüleriyle yeterli olduğu kontrol edilmelidir.
Yalnızca çerçevenin A ölçüsüne bakmak yeterli değildir; etkin çap, desantrasyon ve güvenlik payı birlikte değerlendirilmelidir.
Progresif, yüksek kavisli, prizmatik ve belirgin asimetrik montajlarda sağ ile sol cam ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Cam çapı sınırdaysa kesim öncesinde dijital kesilebilirlik veya laboratuvar desteği kullanılmalıdır.
Camın kullanılabilir alanı
Nominal çapın tamamı her zaman güvenli kesim alanı anlamına gelmeyebilir.
Kenar kırığı, tutucu izi, kaplama kusuru, gravür konumu veya üretici tarafından tanımlanan kullanılabilir bölge çapı azaltabilir.
Progresif ve kişiselleştirilmiş camlarda tasarımın merkezleme sınırları ayrıca önemlidir.
Sınırda kalan cam zorlanarak kesilmemeli ve alternatif çap ya da çerçeve değerlendirilmelidir.
Lensmetreyle kesim öncesi doğrulama
Cam kesilmeden önce sfer, silindir, aks, prizma ve uygun camlarda addisyon değeri doğrulanmalıdır.
Progresif camlarda kalıcı gravürler bulunmalı ve üreticinin referans şablonu kullanılmalıdır.
Kompanse camlarda laboratuvarın lensmetre doğrulama değerleri reçeteyle karıştırılmamalıdır.
Kesim öncesinde bulunan hata, cam çerçeveye takıldıktan sonra bulunan hataya göre daha kolay ayrıştırılabilir.
Progresif cam işaretlerinin korunması
Geçici baskı işaretleri merkezleme ve bloklama tamamlanıncaya kadar silinmemelidir.
Baskılar silinmişse kalıcı gravürlerden doğru şablonla yeniden oluşturulmalıdır.
Fitting cross, uzak referans noktası, prizma referans noktası ve yakın referans noktası birbirine karıştırılmamalıdır.
Sağ ve sol camın tasarım yönü ve inset yapısı kontrol edilmelidir.
Merkezleme nedir?
Merkezleme camın optik referans noktalarının kullanıcının monoküler PD ve montaj yüksekliğine göre çerçeve şekli içine yerleştirilmesidir.
Tek odaklı camlarda optik merkez veya üreticinin tanımladığı fitting noktası kullanılır.
Progresif camlarda fitting cross ve üreticinin yerleşim sistemi esas alınır.
Bifokal ve trifokal camlarda segment konumu ve yataylığı dikkate alınır.
Monoküler PD kullanımı
Sağ ve sol gözün burun merkezine olan uzaklıkları farklı olabilir.
Toplam PD değerini ikiye bölmek her kullanıcı için doğru monoküler merkezleme sağlamaz.
Sağ ve sol cam yerleşimi ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Çerçevenin kullanıcının yüzünde sağa veya sola kaymadığı ölçümden önce doğrulanmalıdır.
Montaj yüksekliği
Montaj yüksekliği kullanıcının doğal baş duruşunda ve çerçevenin son kullanım konumuna yakın ayarında alınmalıdır.
Sağ ve sol yükseklikler yüz anatomisi nedeniyle farklı olabilir.
Progresif ve ofis camlarında küçük yükseklik değişiklikleri görüş bölgelerinin kullanımını etkileyebilir.
Merkezleme ekranına girilen yükseklik ile iş emrindeki ölçü karşılaştırılmalıdır.
Prizmatik camların merkezlenmesi
Reçeteli prizma bulunan camlarda montaj referans noktası optik merkezle aynı olmayabilir.
Prizma miktarı ve taban yönü merkezleme sistemine doğru girilmelidir.
Sağ ve sol cam için yönlerin kullanıcı açısından içe, dışa, yukarı veya aşağı olduğu doğrulanmalıdır.
Laboratuvar tarafından önceden desantre edilmiş veya prizmatik üretilmiş camlarda verilen bloklama noktası esas alınmalıdır.
Merkezleme ekranının kontrolü
Bloklama öncesinde ekrandaki şekil, cam ve iş emri aynı anda karşılaştırılmalıdır.
- Doğru iş emri açık mı?
- Sağ veya sol cam doğru seçilmiş mi?
- Çerçeve şekli doğru mu?
- Monoküler PD doğru girilmiş mi?
- Montaj yüksekliği doğru mu?
- Silindir aksı doğru yönde mi?
- Progresif tasarım sağ-sol yönünde doğru mu?
- Prizma ve taban yönü girilmiş mi?
- Cam çapı şeklin tamamını karşılıyor mu?
- Delik, kanal veya çentik verileri doğru mu?
- Cam üzerindeki kullanılabilir alan sınırı aşılmış mı?
- Blok cam yüzeyinde güvenli bir noktaya yerleşiyor mu?
Bloklama nedir?
Bloklama camın kesim cihazında doğru konum ve yönde tutulabilmesi için yüzeyine bir blok parçasının sabitlenmesidir.
Blok merkezi her zaman camın geometrik merkezi değildir.
Bloklama noktası merkezleme sistemi tarafından reçete, PD, yükseklik, aks ve çerçeve şekline göre belirlenebilir.
Bloklama hatası kesim sırasında aks, merkezleme, prizma ve şekil konumunun bozulmasına neden olabilir.
Manuel bloklama
Manuel bloklamada cam işaretleri merkezleme retikülüyle operatör tarafından hizalanır.
Silindir aksı ve yatay referans çizgisi tam olarak sabitlenmelidir.
Cam blok yerleştirilirken kaymamalı veya dönmemelidir.
İşlem operatör becerisine bağlı olduğundan ikinci görsel kontrol yapılmalıdır.
Otomatik bloklama
Otomatik merkezleyici ve bloklayıcı sistemler cam işaretlerini kamera veya sensörlerle algılayabilir.
Otomasyon yanlış cam, yanlış iş emri veya hatalı referans işaretini kendiliğinden her zaman tespit edemez.
Cihazın önerdiği blok konumu camın kullanılabilir alanı ve kaplama özellikleri açısından kontrol edilmelidir.
Bloklama tamamlandıktan sonra camın dönmediği görsel olarak doğrulanmalıdır.
Bloklama pedi ve yapışma
Bloklama pedi cam malzemesine, yüzey kaplamasına, kesim kuvvetine ve cihaz sistemine uygun olmalıdır.
Kirli, nemli, tekrar kullanılmış veya son kullanım koşulları bozulmuş ped kaymaya neden olabilir.
Cam yüzeyine uygun koruyucu film veya yüksek tutuculuk sistemi gerekiyorsa üretici talimatına göre kullanılmalıdır.
Pedin yapışma alanı cam üzerindeki gravür veya ölçüm işaretlerini gereksiz biçimde kapatmamalıdır.
Hidrofobik kaplamalı camlarda bloklama
Düşük yüzey enerjili hidrofobik kaplamalarda standart bloklama pedi yeterli tutuculuk sağlamayabilir.
Kaymayı önlemek için üreticinin önerdiği yüzey koruma filmi, primer veya özel ped sistemi kullanılabilir.
Cam yüzeyine rastgele bant, yapıştırıcı veya kimyasal uygulanmamalıdır.
Kesim sonrasında kullanılan koruyucu ürün kaplamaya zarar vermeden tamamen temizlenmelidir.
Blok yerinin sınırda kalması
Yüksek desantrasyonlu veya küçük çaplı camlarda blok çerçeve şekline çok yakın yerleşebilir.
Blok ile kesim yolu arasında cihazın ihtiyaç duyduğu güvenli mesafe bulunmalıdır.
Blok şeklin içine giriyorsa daha küçük uyumlu blok, farklı işleme yöntemi veya daha büyük cam gerekebilir.
Cihaz sınırları zorlanmamalı ve kesim sırasında blok çarpışması riski alınmamalıdır.
Kesim cihazının hazırlanması
Edger çalıştırılmadan önce cihazın günlük kontrolü ve çalışma alanının temizliği yapılmalıdır.
- Kesim haznesi temiz mi?
- Su veya soğutma sistemi yeterli mi?
- Filtreler ve atık tankı uygun durumda mı?
- Kesim taşları veya frezeler hasarsız mı?
- Tutucu miller temiz mi?
- Blok adaptörü doğru mu?
- Cihaz sıfır ve başlangıç kontrolünü tamamladı mı?
- İzleyiciyle veri bağlantısı doğru mu?
- Acil durdurma sistemi erişilebilir mi?
- Koruyucu kapak ve emniyet sensörleri çalışıyor mu?
- Malzeme ve işlem modları doğru görüntüleniyor mu?
Cam malzemesinin doğru seçilmesi
Kesim cihazında seçilen malzeme programı dönüş hızı, basınç, su kullanımı ve işleme tekeri gibi parametreleri etkileyebilir.
Standart organik, yüksek indeks, polikarbonat, Trivex, akrilik ve mineral cam aynı programla işlenmemelidir.
Yanlış malzeme seçimi kötü kenar kalitesi, aşırı ısınma, kırılma, kaplama hasarı veya cihaz ekipmanı hasarı oluşturabilir.
Cihazın desteklemediği malzeme veya işlem türü uygulanmamalıdır.
Standart organik camların kesimi
Standart organik camlar uygun organik cam programında işlenmelidir.
Kesim taşı veya frezenin durumu kenar yüzeyinin düzgünlüğünü etkiler.
Aşırı kuru veya aşırı ısınmış işlem kenarda erime, çapak ya da yüzey bozulması oluşturabilir.
Kesim sonrasında kenar, bizotaj ve kaplama sınırı büyütme altında kontrol edilmelidir.
Yüksek indeks organik camların kesimi
Yüksek indeks camlar malzemeye özel program ve uygun kesim ekipmanı gerektirebilir.
Bazı yüksek indeks malzemeler ince kenarlarda daha kırılgan davranabilir.
Aşırı sıkı montaj, keskin köşe ve yetersiz pah kırma çatlak başlangıcına katkıda bulunabilir.
Cam üreticisi ve kesim cihazının malzeme talimatları birlikte uygulanmalıdır.
Polikarbonat camların kesimi
Polikarbonat için cihazın özel malzeme programı seçilmelidir.
Yanlış taş, hız veya soğutma yöntemi kenarda erime, çapak ve blok kayması oluşturabilir.
Delme ve kanal işlemlerinde üreticiye uygun uç ve ilerleme ayarları kullanılmalıdır.
Kesim artıkları ve cihaz temizliği ilgili makine prosedürüne göre yapılmalıdır.
Trivex türü camların kesimi
Trivex ve benzeri malzemeler polikarbonatla aynı kabul edilmemeli, cihazda desteklenen özel program kullanılmalıdır.
Kanal ve delik uygulamalarında malzemenin mekanik özelliklerine uygun parametreler seçilmelidir.
Kesim sonrası çapak, yüzey yırtılması veya kenar düzensizliği kontrol edilmelidir.
Cihaz üreticisinin desteklemediği program yerine benzer görünen başka bir malzeme modu rastgele seçilmemelidir.
Mineral camların kesimi
Mineral cam yalnızca cihazın ve işleme tekerlerinin açıkça desteklediği programla kesilmelidir.
Her edger mineral cam kesimi, parlatma, kanal veya delme işlemini desteklemez.
Camın kırılganlığı nedeniyle ani basınç, kenar çentiği ve aşırı montaj gerilimi ciddi kırılma riski oluşturabilir.
Desteklenmeyen mineral cam işlemleri uygun donanımlı laboratuvara gönderilmelidir.
Renkli, fotokromik ve polarize camlar
Camın optik özelliği yanında temel malzemesi de doğru tanımlanmalıdır.
Polarize camlarda polarizasyon ekseninin sipariş yönü merkezleme sırasında korunmalıdır.
Fotokromik veya koyu renkli camlarda otomatik merkezleme kamerasının işaretleri doğru algıladığı doğrulanmalıdır.
Ayna ve özel yüzey kaplamaları bloklama, işaretleme ve temizlik sırasında çizilmeye karşı ayrıca korunmalıdır.
Kaba kesim
Kaba kesim cam çapını çerçeve şekline yaklaştıran ilk işleme aşamasıdır.
Cam fazla malzemeyi kontrollü biçimde uzaklaştırırken blok tutuculuğunu korumalıdır.
Aşırı agresif kesim blok kaymasına veya cam kenarında hasara neden olabilir.
Cihazın kapağı işlem sırasında açılmamalı ve güvenlik sensörleri devre dışı bırakılmamalıdır.
Son biçimlendirme
Son biçimlendirme camı izlenen çerçeve şekline ve seçilen montaj tipine getirir.
Kesim boyutu, bizotaj konumu, kanal veya düz kenar işlemi bu aşamada tamamlanabilir.
Şeklin keskin köşeleri malzeme ve çerçeve yapısına göre kontrollü yuvarlatılabilir.
Cihazdan çıkan cam doğrudan zorla monte edilmeden önce şekil ve kenar kalitesi kontrol edilmelidir.
Bizotaj nedir?
Bizotaj, tam çerçeveli montajlarda cam kenarında çerçevenin kanalına oturan V biçimli veya cihaza özgü kenar profilinin oluşturulmasıdır.
Bizotajın yeri cam kalınlığına, ön yüz eğrisine, çerçeve kanalına ve estetik hedefe göre ayarlanır.
Bizotaj çok önde veya arkada olduğunda cam çerçeveden taşabilir, gerilim oluşturabilir veya kanaldan çıkabilir.
Otomatik bizotaj sonucu özellikle yüksek güçlü ve yüksek kavisli camlarda görsel olarak doğrulanmalıdır.
Otomatik bizotaj
Otomatik mod cihazın cam kalınlık profilini ölçerek bizotaj yerini hesaplayabilir.
Otomatik seçim her çerçeve ve cam kombinasyonunda en iyi estetik veya mekanik sonucu garanti etmez.
Yüksek eksi camlarda kalın kenarın çerçeve içinde dengelenmesi, yüksek artı camlarda ince kenarın güvenli tutulması gerekir.
Gerekirse üreticiye uygun ön, arka veya oransal bizotaj ayarı kullanılmalıdır.
Manuel veya özelleştirilmiş bizotaj
Özel çerçeve, yüksek kavis veya belirgin kalınlık farkında bizotaj konumu operatör tarafından değiştirilebilir.
Değişiklik yapılırken camın tüm çevresinde çerçeve kanalına yeterli oturma sağlanmalıdır.
Yalnızca ön görünüşü inceltmek amacıyla bizotajı aşırı kaydırmak mekanik güvenliği azaltabilir.
Özelleştirilmiş profil ilk camdan sonra çerçeve üzerinde kontrol edilmeden ikinci cama otomatik uygulanmamalıdır.
Yüksek kavisli çerçevelerde bizotaj
Çerçeve kanalı ile camın ön yüz kavisi birbirine uyumlu değilse standart bizotaj yerleşimi yetersiz kalabilir.
Bazı cihazlar yüksek kavis, basamaklı bizotaj veya özel profil seçenekleri sunar.
Cam zorla çerçeve kavisinde bükülmemeli ve optik yüzeyde gerilim oluşturulmamalıdır.
Çerçeve tasarımı ile cam baz eğrisi uyumsuzsa laboratuvar veya farklı cam seçimi değerlendirilmelidir.
Düz kenar işlemi
Çerçevesiz delikli montajlarda veya bazı özel sistemlerde cam kenarı düz biçimde işlenebilir.
Düz kenarın ön ve arka keskinliği güvenli pah kırmayla azaltılmalıdır.
Kenar yüzeyi dalgalı, çentikli veya incelmiş bırakılmamalıdır.
Parlatma seçimi montaj sistemi, estetik ve üretici talimatına göre yapılmalıdır.
Kanal açma
Nylor montajda cam çevresine misinanın oturacağı kontrollü bir kanal açılır.
Kanal derinliği, genişliği ve ön-arka konumu cam kalınlığı ile çerçeve yapısına uygun olmalıdır.
Kanal çok sığsa misina çıkabilir; çok derinse ince kenar zayıflayabilir.
Kanal konumu bütün çevrede kesintisiz ve dengeli olmalıdır.
Kanal konumunun seçimi
Standart orta kanal her cam ve çerçevede en uygun sonucu vermeyebilir.
Ön yüz kavisi, arka yüz kavisi, kenar kalınlığı ve misinanın çerçeveden geliş açısı değerlendirilmelidir.
İnce kenarlı bölgelerde kanalın iki tarafında yeterli malzeme bırakılmalıdır.
Özelleştirilmiş kanal ayarları deneme ve ölçüm yapılmadan tahmine dayalı seçilmemelidir.
Delik ve çentik işlemleri
Çerçevesiz montajlarda delik, kanal, çentik ve vida yerleri demo cam veya üretici verisinden doğru biçimde aktarılmalıdır.
Delik çapı ve konumu bağlantı parçasına uygun olmalıdır.
Delik cam kenarına gereğinden yakın yerleştirilirse çatlak riski artabilir.
Delme parametreleri cam malzemesi ve cihaz üreticisinin talimatına göre seçilmelidir.
Delik verisinin yön kontrolü
Sağ ve sol camda delik verilerinin aynalanması veya ayrı ayrı kullanılması çerçeve tasarımına göre belirlenmelidir.
Demo cam çıkarılmadan önce burun ve temporal taraf işaretlenmelidir.
Delik dizilimi ekranda ön ve arka yüz yönü açısından kontrol edilmelidir.
Yanlış aynalanmış delik verisi camın yeniden üretilmesini gerektirebilir.
Pah kırma
Pah kırma camın ön ve arka kenarındaki keskinliği kontrollü biçimde azaltır.
Amaç cam yüzeyine taşan derin bir kesim yapmak değil güvenli ve düzgün kenar oluşturmaktır.
Aşırı pah camın çerçevede tutunmasını azaltabilir veya ince kenarı zayıflatabilir.
Pah miktarı montaj türü, cam kalınlığı ve malzemeye göre ayarlanmalıdır.
Kenar parlatma
Parlatma özellikle açıkta kalan düz kenarlarda estetik görünüm sağlayabilir.
Her cam malzemesi ve her işlem tipi aynı parlatma tekeriyle işlenmemelidir.
Parlatılmış yüzeyde yanık, dalgalanma veya keskin kenar bulunmamalıdır.
Tam çerçeve içinde kalan bizotajın gereksiz parlatılması bazı montajlarda tutuculuğu etkileyebilir.
Rötuş işlemi
Cam ilk kesimden sonra çerçeveye çok sıkı geliyorsa cihazın kontrollü rötuş fonksiyonu kullanılabilir.
Rötuş küçük ve ölçülü miktarlarda yapılmalıdır.
Her rötuştan sonra cam çerçeveye zorlanmadan yeniden denenmelidir.
Aşırı küçültülen cam geri büyütülemeyeceği için büyük tek adım yerine kontrollü küçük adımlar tercih edilmelidir.
El taşı kullanımı
El taşı küçük çapakların, sınırlı pahın veya çok küçük uyum düzeltmelerinin yapılmasında kullanılabilir.
El taşı otomatik kesim hatasını geniş ölçüde düzeltmek için kullanılmamalıdır.
Cam kenarı taş üzerinde doğru açıyla, hafif basınçla ve cihazın güvenlik talimatına göre tutulmalıdır.
Cam yüzeyi, parmaklar ve kaplamalar dönen taştan korunmalıdır.
Kesim sırasında blok kayması
Blok kayması optik merkez, silindir aksı, progresif fitting konumu ve delik yerlerini değiştirebilir.
Kesim tamamlandığında blok ile cam üzerindeki referans çizgileri karşılaştırılmalıdır.
Şüpheli kaymada cam yalnızca çerçeveye sığıyor diye kabul edilmemelidir.
Lensmetre ölçümü ve montaj koordinatları tekrar doğrulanmalıdır.
Blok kaymasının nedenleri
Yetersiz yüzey temizliği, yanlış ped, hidrofobik kaplama, düşük yapışma süresi, aşırı kesim basıncı veya hatalı malzeme programı kaymaya neden olabilir.
Blok adaptörünün kirli veya aşınmış olması da tutuculuğu etkileyebilir.
Cam yüzeyinde kalan nem ve parmak izi yapışmayı azaltabilir.
Sorun tekrarlanıyorsa yalnızca daha fazla basınç uygulamak yerine bütün bloklama sistemi incelenmelidir.
Kesim sonrası ilk kontrol
Cam cihazdan çıkarıldığında blok sökülmeden önce şekil ve referans yönü kontrol edilebilir.
- Cam şekli iş emriyle uyumlu mu?
- Sağ ve sol yönü doğru mu?
- Blok dönmüş veya kaymış mı?
- Bizotaj bütün çevrede devamlı mı?
- Kanal kesintisiz ve dengeli mi?
- Delik ve çentikler doğru tarafta mı?
- Kenar yüzeyinde yanık veya erime var mı?
- Çapak veya keskin kenar var mı?
- Cam yüzeyinde yeni çizik oluşmuş mu?
- Kaplama kenarında soyulma var mı?
- Cam çapı çerçeveye aşırı büyük veya küçük görünüyor mu?
Blok sökme
Blok cam yüzeyine ani burma veya bükme kuvveti uygulanmadan çıkarılmalıdır.
Üreticinin önerdiği blok sökme aparatı ve yönü kullanılmalıdır.
İnce, yüksek indeksli veya kaplamalı camlarda yüzeye noktasal baskı uygulanmamalıdır.
Ped ve yapışkan kalıntıları kaplamaya uygun yöntemle temizlenmelidir.
Tam çerçeveli plastik çerçeveye montaj
Plastik çerçeve malzemesine uygun kontrollü ısı uygulanarak göz halkası geçici olarak esnetilebilir.
Cam doğrudan yüksek ısıya veya açık aleve maruz bırakılmamalıdır.
Genellikle camın bir bölümü kanala yerleştirilir ve çevre kontrollü sırayla oturtulur.
Camı zorla bastırmak kaplama hasarı, kenar kırığı veya çerçeve deformasyonu oluşturabilir.
Plastik çerçevede ısı kontrolü
Asetat, enjeksiyon plastikleri ve farklı polimer çerçevelerin ısıya tepkisi aynı değildir.
Malzeme bilinmeden yüksek sıcaklık uygulanmamalıdır.
Aşırı ısı renk değişimi, parlaklık kaybı, beyazlama, kabarma veya kalıcı deformasyon oluşturabilir.
Çerçeve ısıtıldıktan sonra cam yerleşimi tamamlanmalı ve çerçeve doğal biçimde soğurken şekli korunmalıdır.
Metal tam çerçeveye montaj
Metal göz halkasının vidası kontrollü biçimde gevşetilerek cam bizotajı kanala yerleştirilir.
Vida yalnızca göz halkasını güvenli biçimde kapatacak kadar sıkılmalıdır.
Göz halkası uçları arasında anormal açıklık kalması camın büyük kesilmiş veya kanala tam oturmamış olduğunu gösterebilir.
Vida zorlanıyorsa daha güçlü sıkmak yerine cam boyutu, bizotaj ve kanal temizliği kontrol edilmelidir.
Göz halkası vidası
Vida ve somun dişleri temiz, uyumlu ve hasarsız olmalıdır.
Yanlış çapta veya yanlış dişte vida kullanmak bağlantıyı bozabilir.
Gereğinden uzun vida keskin uç oluşturabilir; kısa vida yeterli tutuculuk sağlamayabilir.
Vida sabitleyici ürün kullanılacaksa çerçeve ve cam üreticisinin uygunluğu doğrulanmalıdır.
Camın kanala tam oturması
Cam çevresinin tamamı göz halkası kanalına kesintisiz biçimde yerleşmelidir.
Bir bölümde dışarıda kalan bizotaj camın büyük, kanalın kirli veya bizotaj konumunun hatalı olduğunu gösterebilir.
Cam çerçeve içine zorla bastırılarak kanal dışında bırakılmamalıdır.
Montaj sonrası ön ve arka taraftan bütün çevre görsel olarak kontrol edilmelidir.
Aşırı büyük kesilmiş cam
Aşırı büyük cam çerçeveyi gererek ön yüz kavisini, sap açıklığını ve göz halkası biçimini değiştirebilir.
Plastik çerçevede çatlak ve beyazlama, metal çerçevede göz halkası gerilimi veya vida kapanmaması görülebilir.
Camı çerçeveye zorlamak yerine kontrollü rötuş yapılmalıdır.
Rötuş sonrasında optik merkez ve şekil konumu yeniden kontrol edilmelidir.
Aşırı küçük kesilmiş cam
Küçük cam çerçeve içinde hareket edebilir, ses yapabilir veya kanaldan çıkabilir.
Metal çerçevede göz halkası vidasını aşırı sıkmak küçük camı güvenli hâle getirmez.
Plastik çerçeveyi aşırı daraltmak şekil ve yüz ayarını bozabilir.
Güvenli tutuculuk sağlanamıyorsa camın yeniden üretilmesi gerekir.
Nylor montajın genel kontrolü
Nylor sisteminde misina camın açılmış kanalına tam olarak oturmalıdır.
Misina aşınmış, sertleşmiş veya gevşemişse montajdan önce değiştirilmelidir.
Cam kanalının başlangıç ve bitiş noktalarında keskin geçiş bulunmamalıdır.
Misina aşırı gerilerek ince cam kenarına zarar verilmemelidir.
Çerçevesiz montajın genel kontrolü
Delik ve çentik ölçüleri bağlantı elemanlarıyla uyumlu olmalıdır.
Vida, burç veya sıkıştırma parçaları cam yüzeyine doğrudan aşırı basınç uygulamamalıdır.
Bağlantı sırasında cam tutulup burulmamalı ve delik çevresinde çatlak oluşturulmamalıdır.
Çerçevesiz montajın ayrıntılı işlemleri cam malzemesi ve sistem üreticisinin talimatına göre yapılmalıdır.
Cam gerilimi
Montaj sonrası cam ve çerçevede kalan mekanik gerilim zamanla çatlama, kaplama hasarı veya şekil bozulmasına katkıda bulunabilir.
Aşırı büyük kesim, yanlış bizotaj, çerçeve deformasyonu ve fazla vida basıncı gerilim oluşturabilir.
Camın çerçeve içinde güvenli fakat zorlanmamış biçimde durması hedeflenmelidir.
Şüpheli montajlar uygun gerilim görüntüleme yöntemi ve mekanik kontrolle incelenebilir.
Gerilim kontrolünde dikkat edilecekler
Organik camlarda üretimden veya yüzey sertleştirmeden kaynaklanan desenlerle montaj gerilimi birbirine karıştırılmamalıdır.
Gerilim görüntüsü tek başına camın reddedilmesi için yeterli olmayabilir.
Desenin yeri, şiddeti, çerçeve deformasyonu ve camın oturuşu birlikte değerlendirilmelidir.
Belirgin noktasal gerilim varsa cam çıkarılarak boyut, bizotaj ve kanal kontrol edilmelidir.
Montaj sonrası çerçeve simetrisi
Camlar takıldıktan sonra çerçeve ön yüzü montaj öncesi biçiminden değişmiş olabilir.
Göz halkaları, köprü, sap açıklığı ve yüz form açısı yeniden kontrol edilmelidir.
Bir camın diğerinden daha büyük kesilmesi çerçevenin bir tarafa dönmesine neden olabilir.
Çerçeve yalnızca saplardan bükülerek düzeltilmeden önce cam montaj gerilimi değerlendirilmelidir.
Sağ ve sol camın karıştırılması
Sağ ve sol reçete değerleri benzer olsa bile monoküler PD, yükseklik, progresif inset veya tasarım yönü farklı olabilir.
Camın çerçeveye sığması doğru tarafa takıldığı anlamına gelmez.
Montaj sonrası lensmetre ölçümü, gravür ve merkezleme noktalarıyla taraf doğrulanmalıdır.
Şüpheli durumda camlar kullanıcıya teslim edilmeden önce paket ve iş emri kayıtları yeniden incelenmelidir.
Silindir aksının montajda korunması
Bloklama veya kesim sırasında cam dönerse silindir aksı değişir.
Tam çerçeve içinde gevşek cam kullanım sırasında da dönebilir.
Montaj sonrasında her camın aksı lensmetreyle yeniden ölçülmelidir.
Aks hatası yalnızca camı çerçevede çevirerek düzeltilmeden önce optik merkez ve şekil uyumu değerlendirilmelidir.
Progresif cam montajının doğrulanması
Kalıcı gravürler bulunarak üretici şablonuyla geçici işaretler yeniden oluşturulmalıdır.
Fitting crossların sağ ve sol monoküler konumu ile montaj yüksekliği ölçülmelidir.
Uzak güç, prizma ve yakın değer kendi referans noktalarında kontrol edilmelidir.
Camın çerçeve içinde dönmediği gravürlerin yataylığı üzerinden doğrulanmalıdır.
Bifokal ve trifokal montaj kontrolü
Segment üst çizgileri planlanan sağ ve sol yüksekliklerde olmalıdır.
Segmentlerin eğik veya birbirinden farklı açıda görünmesi camın dönmüş olabileceğini gösterebilir.
Uzak ve yakın güçler uygun lensmetre yöntemiyle doğrulanmalıdır.
Segment yataylığı çerçevenin mekanik eğriliğinden ayrı değerlendirilmelidir.
Lensmetreyle montaj sonrası doğrulama
Camlar çerçeveye takıldıktan sonra sağ ve sol güç değerleri yeniden ölçülmelidir.
- Sferik güç.
- Silindirik güç.
- Silindir aksı.
- Reçeteli prizma ve taban yönü.
- Sağ ve sol prizma dengesi.
- Addisyon değeri.
- Progresif uzak, prizma ve yakın referans noktaları.
- Bifokal veya trifokal segment değerleri.
- Kompanse camlarda laboratuvar doğrulama değerleri.
- Camların doğru sağ-sol tarafa takılması.
Montaj ölçülerinin doğrulanması
Lensmetre gücü doğru olsa bile merkezleme noktalarının çerçeve içindeki yeri ayrıca ölçülmelidir.
Sağ ve sol monoküler yatay konum, montaj yüksekliği ve segment yerleşimi iş emriyle karşılaştırılmalıdır.
Çerçeve masa üzerinde eğikse yükseklik ölçümü yanıltıcı olabilir.
Son doğrulama çerçevenin kullanıcı yüzündeki ayarlı konumuyla birlikte yapılmalıdır.
İstenmeyen prizma kontrolü
Optik merkezlerin yanlış yerleşmesi veya montaj yüksekliği farkı istenmeyen prizmatik etki oluşturabilir.
Sağ ve sol cam aynı bakış seviyesinde ölçülmelidir.
Reçeteli prizma, inceltme prizması ve desantrasyonla oluşan prizma birbirinden ayrılmalıdır.
Sonuçlar uygulanabilir montaj toleransı ve laboratuvar doğrulama bilgileriyle değerlendirilmelidir.
Kozmetik kalite kontrolü
Bitmiş gözlük farklı açılardan temiz ışık altında incelenmelidir.
- Cam yüzeyinde çizik veya kaplama hasarı var mı?
- Kenar boyunca kırık veya çentik var mı?
- Bizotaj çerçeve dışından gereksiz görünüyor mu?
- Sağ ve sol kenar kalınlıkları dengeli mi?
- Cam çerçeveden öne veya arkaya taşıyor mu?
- Kanal veya delik çevresinde çapak var mı?
- Parlatılmış kenar yüzeyi düzgün mü?
- İşaretleme mürekkebi ve yapışkan tamamen temizlendi mi?
- Çerçevede ısı veya alet izi var mı?
- Vida uçları dışarı taşıyor mu?
- Demo cam yazısı veya üretim etiketi kalmış mı?
- Sağ ve sol renk yoğunluğu uyumlu mu?
Cam kenar kalınlığının değerlendirilmesi
Kenar kalınlığı reçete, çerçeve boyutu, desantrasyon, cam malzemesi ve merkez kalınlığıyla ilişkilidir.
Sağ ve sol kalınlık farkı reçete farkından kaynaklanabileceği gibi yanlış merkezleme veya yanlış camdan da kaynaklanabilir.
Beklenmeyen kalınlık farkında iş emri, minimum çap seçimi ve kesim yerleşimi yeniden incelenmelidir.
Estetik kaygı nedeniyle güvenli kenar veya merkez kalınlığı azaltılmamalıdır.
Çerçeve yüz ayarı
Optik ve mekanik kontroller tamamlandıktan sonra gözlük kullanıcı yüzünde son kez ayarlanmalıdır.
Köprü, burunluk, sap açıklığı, kulak arkası kıvrımı, verteks mesafesi, pantoskopik açı ve yüz form açısı kontrol edilmelidir.
Son ayar montaj yüksekliğini veya çerçeve konumunu belirgin değiştirirse optik ölçüler tekrar doğrulanmalıdır.
Cam montajındaki gerilim yüz ayarıyla gizlenmemelidir.
Temizlik
Bitmiş gözlük kaplama ve çerçeve malzemesine uygun ürünlerle temizlenmelidir.
Kesim suyu, yağ, mürekkep, bloklama yapışkanı ve metal talaşı kalmamalıdır.
Ultrasonik temizleyici kullanılacaksa çerçeve malzemesi, yapıştırılmış süsler, kaplama ve elektronik parçalar açısından uygunluğu doğrulanmalıdır.
Temizleme sonrasında vida ve bağlantı bölgeleri kurutulmalıdır.
Atölyede iş güvenliği
Kesim, delme ve taşlama cihazları yalnızca eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır.
Koruyucu kapaklar, emniyet sensörleri ve acil durdurma sistemleri devre dışı bırakılmamalıdır.
Üreticinin belirttiği kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.
Dönen taş, matkap ve hareketli millere saç, takı, eldiven veya gevşek giysi yaklaştırılmamalıdır.
Toz, su ve atık yönetimi
Kesim yöntemine göre cam tozu, çamur, su ve filtre atığı oluşabilir.
Filtre, tank, pompa ve havalandırma sistemi cihaz üreticisinin talimatına göre temizlenmelidir.
Farklı cam malzemelerinin atıkları yerel iş sağlığı ve çevre kurallarına uygun yönetilmelidir.
Kesim artıkları lavabo veya çalışma alanına kontrolsüz biçimde bırakılmamalıdır.
Cihaz bakımı
İzleyici, merkezleyici, bloklayıcı, edger ve delme ünitesinin bakım aralıkları üretici kılavuzuna göre uygulanmalıdır.
Kesim taşları ve frezeler aşındıkça şekil doğruluğu ve kenar kalitesi bozulabilir.
Tutucu miller, lens dayama parçaları, filtreler ve su sistemi düzenli kontrol edilmelidir.
Yetkisiz kalibrasyon veya mekanik ayar yapılmamalı ve servis kayıtları saklanmalıdır.
Kesim taşı ve freze kontrolü
Aşınmış veya dolmuş kesim yüzeyi camda yanma, çapak, dalgalanma ve ölçü sapmasına neden olabilir.
Taş düzeltme veya temizleme işlemi yalnızca cihazın tarif ettiği ekipmanla yapılmalıdır.
Mineral, organik, kanal, parlatma ve pah tekerleri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Anormal ses, titreşim veya kesim süresi artışı teknik kontrol gerektirebilir.
İzleyici ve merkezleyici doğruluğu
Tekrarlanan büyük veya küçük kesimlerin nedeni yalnızca edger olmayabilir.
Çerçeve izleyici, kalibrasyon şekli ve merkezleme kamerası birlikte kontrol edilmelidir.
Bilinen bir test şekli ve test camı kullanılarak sistemin toplam doğruluğu değerlendirilebilir.
Kalıcı sapma kullanıcı tarafından rastgele yazılım ofseti verilerek gizlenmemelidir.
İşlem kayıtları
Üretim sürecinin izlenebilir olması tekrar eden hataların bulunmasını kolaylaştırır.
- İş emri numarası.
- Çerçeve marka, model ve ölçüsü.
- Cam marka, tasarım, malzeme ve çapı.
- Sağ ve sol reçete değerleri.
- Monoküler PD ve yükseklikler.
- Kullanım konumu ölçüleri.
- İzleme yöntemi.
- Bloklama yöntemi ve özel ped kullanımı.
- Kesim cihazı ve programı.
- Bizotaj, kanal, delik veya parlatma ayarları.
- Yapılan rötuş miktarı.
- Lensmetre doğrulama sonuçları.
- Montaj ölçüleri.
- Kalite kontrolü yapan kişi.
- Tespit edilen hata ve düzeltici işlem.
- Yeniden üretim veya laboratuvar görüşme bilgisi.
Standart atölye kontrol listesi
Teslim öncesinde bütün işlerin aynı sırayla kontrol edilmesi hata olasılığını azaltır.
- İş emri ve kullanıcı bilgisi doğru mu?
- Çerçeve doğru model ve ölçü mü?
- Camlar doğru marka, malzeme ve tasarım mı?
- Sağ ve sol cam doğru mu?
- Lensmetre değerleri siparişle uyumlu mu?
- Çerçeve önceden mekanik olarak kontrol edildi mi?
- İz verisi doğru mu?
- Minimum çap yeterli mi?
- PD ve yükseklikler doğru girildi mi?
- Bloklama işaretleri doğru mu?
- Kesim malzeme programı doğru mu?
- Montaj türü doğru seçildi mi?
- Bizotaj veya kanal güvenli mi?
- Cam boyutu çerçeveye uygun mu?
- Montaj gerilimi var mı?
- Vidalar ve bağlantılar güvenli mi?
- Aks ve prizma montaj sonrası doğru mu?
- Progresif veya segment konumu doğru mu?
- Cam ve çerçevede kozmetik kusur var mı?
- Çerçeve kullanıcı yüzünde ayarlandı mı?
- Son temizlik ve kayıt tamamlandı mı?
Cam çerçeveye sığmıyorsa
Önce camın doğru sağ-sol taraf ve doğru çerçeve şekli için kesildiği doğrulanmalıdır.
Bizotajın kanal içine girip girmediği ve çerçevede deformasyon bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Cam yalnızca küçük miktarda büyükse kontrollü rötuş yapılabilir.
Belirgin şekil hatasında camı elle zorlamak yerine iz ve merkezleme verisi yeniden incelenmelidir.
Cam çerçevede gevşekse
Camın küçük kesilmiş olması, kanal aşınması, çerçeve deformasyonu veya yanlış bizotaj gevşekliğe neden olabilir.
Metal çerçevede vida sıkılığını artırmak sınırlı bir açıklığı telafi edebilir ancak küçük camı büyütmez.
Plastik çerçeveyi aşırı küçültmeye çalışmak yüz ayarını ve dayanıklılığı bozabilir.
Güvenli oturuş sağlanamıyorsa yeniden kesim veya yeniden üretim gerekir.
Cam sürekli kanaldan çıkıyorsa
Cam boyutu, bizotaj konumu, çerçeve kanalının derinliği ve ön yüz kavisi birlikte kontrol edilmelidir.
Yüksek kavisli çerçevede standart bizotaj camı kanal dışına itebilir.
Çerçevenin göz halkası açılmış veya deforme olmuş olabilir.
Cam zorla tekrar takılmadan önce mekanik neden düzeltilmelidir.
Camda kenar kırığı oluştuysa
Kırığın kesim sırasında mı, blok sökmede mi yoksa montaj sırasında mı oluştuğu belirlenmelidir.
Aşınmış taş, yanlış malzeme programı, keskin köşe, aşırı büyük kesim veya noktasal baskı olası nedenlerdir.
Kırık kullanılabilir alanın dışında görünse bile çerçeve içinde çatlak ilerlemesi riski değerlendirilmelidir.
Güvenliği şüpheli cam kullanıcıya teslim edilmemelidir.
Kaplama kenardan soyuluyorsa
Kesim taşı durumu, aşırı ısı, yanlış program, kaplama kalitesi ve camın yaşı değerlendirilmelidir.
Kenar soyulması montajdan sonra görünür alana ilerleyebilir.
Hasar el taşıyla genişletilerek gizlenmemelidir.
Yeni camda belirgin kaplama ayrılması varsa laboratuvarla görüşülmelidir.
Camda çizik oluştuysa
Çiziğin kesim öncesinde mi yoksa atölye işlemi sırasında mı oluştuğu ilk kontrol kaydıyla karşılaştırılmalıdır.
Kirli blok aparatı, metal talaşı, lens dayama noktası veya sert çalışma yüzeyi çizik oluşturabilir.
Çizik polisajla reçeteli cam yüzeyinden kaldırılmaya çalışılmamalıdır.
Görüş alanını veya kozmetik kaliteyi etkileyen çizik yeniden üretim gerektirebilir.
Aks değeri kesimden sonra değiştiyse
Blok kayması, yanlış bloklama, camın çerçeve içinde dönmesi veya ölçüm sırasında çerçevenin eğik tutulması araştırılmalıdır.
Camı çerçevede döndürmek merkezleme noktasını ve şekil uyumunu da değiştirebilir.
Aks düzeltmesi yapılmadan önce fitting noktası ve monoküler yerleşim yeniden ölçülmelidir.
Güvenli biçimde düzeltilemiyorsa cam yeniden üretilmelidir.
Progresif fitting noktası yanlışsa
Önce kalıcı gravürlerden doğru şablon ve fitting cross yeniden oluşturulmalıdır.
Çerçeve ayarı ve kullanıcının doğal baş duruşu kontrol edilmelidir.
Cam çerçevede döndürülmüş veya sağ-sol karışmış olabilir.
Montaj konumu tolerans dışında ve mekanik ayarla güvenli biçimde düzeltilemiyorsa yeniden üretim değerlendirilmelidir.
Sağ ve sol cam kalınlığı beklenenden farklıysa
Reçete farkı, monoküler desantrasyon, cam çapı, merkez kalınlığı ve baz eğrisi karşılaştırılmalıdır.
Camların aynı malzeme ve tasarıma ait olduğu doğrulanmalıdır.
Yanlış sağ-sol yerleşimi veya yanlış merkezleme kalınlık dağılımını değiştirebilir.
Laboratuvar üretim değerleri ve kesim yerleşim ekranı incelenmelidir.
Çerçeve montajdan sonra dönüyorsa
Sağ ve sol camın boyutu, bizotaj yeri ve çerçeve kanalına uyguladığı gerilim karşılaştırılmalıdır.
Bir camın fazla büyük olması ön yüzü bir tarafa itebilir.
Sorun yalnızca sap ayarıyla düzeltilmeye çalışılmamalıdır.
Camlar çıkarılarak çerçevenin doğal mekanik biçimi ve kesim boyutları yeniden kontrol edilmelidir.
Kesim cihazı sürekli büyük kesiyorsa
Çerçeve iz verisi, kalibrasyon şekli, kesim tekeri aşınması ve yazılım boyut ayarı kontrol edilmelidir.
Sorun bütün işlerde mi yoksa belirli çerçeve veya malzemede mi oluşuyor belirlenmelidir.
Her işte rastgele negatif rötuş vermek kalıcı çözüm değildir.
Üreticinin test prosedürü uygulanmalı ve gerekirse teknik servis çağrılmalıdır.
Kesim cihazı sürekli küçük kesiyorsa
Yanlış boyut ofseti, aşınmış izleyici, hatalı demo cam taraması veya yanlış çerçeve türü seçimi araştırılmalıdır.
Çerçevenin ısıtılarak gereğinden fazla esnetilmesi küçük kesim sorununu gizleyebilir.
Test şekliyle tekrarlanabilirlik kontrolü yapılmalıdır.
Kalıcı sapmada yetkili servis veya kalibrasyon gerekir.
Kanal düzgün değilse
Kanal tekerinin aşınması, camın blokta kayması, yanlış kanal derinliği veya yüksek kavis ayarı neden olabilir.
Kanalın bütün çevrede aynı ön-arka konumda olup olmadığı kontrol edilmelidir.
İnce bölgede kanal kesilmiş veya kenarı zayıflatmışsa cam kullanılmamalıdır.
Sorun giderilmeden misina zorla kanala yerleştirilmemelidir.
Delik çevresinde çatlak varsa
Yanlış matkap ucu, yüksek ilerleme, uygunsuz malzeme programı, delik çapı veya bağlantı basıncı araştırılmalıdır.
Çatlağın üzerine daha büyük vida veya burç takmak güvenli çözüm değildir.
Çatlak cam kullanım sırasında ilerleyebilir.
Hasarlı cam yeniden üretilmeli ve delik verisiyle cihaz ayarı kontrol edilmelidir.
Ne zaman yeniden ölçüm yapılmalıdır?
Cam blokta kaydıysa, çerçevede döndüyse veya montaj sonrası büyük ayar yapıldıysa optik ölçümler yenilenmelidir.
Çerçeve şekli yeniden izlendiyse merkezleme yerleşimi tekrar hesaplanmalıdır.
Cam rötuşla belirgin küçültüldüyse çerçeve içindeki merkez konumu kontrol edilmelidir.
Progresif işaretler silinip yeniden oluşturulduysa fitting noktaları tekrar ölçülmelidir.
Ne zaman yeniden kesim yapılabilir?
Cam yeterli çapta ve optik referans noktaları yeni çerçeve şekli içinde kalıyorsa yeniden kesim mümkün olabilir.
Yeni şekil, delik veya kanal eski işlem izlerini tamamen dışarıda bırakmalıdır.
Camın kalan kullanılabilir alanı ve minimum kenar güvenliği değerlendirilmelidir.
Kesilebilirlik yalnızca gözle değil merkezleme sistemi veya laboratuvar hesabıyla doğrulanmalıdır.
Ne zaman yeniden üretim gerekir?
Cam aşırı küçük kesilmişse, optik merkez veya fitting noktası yanlış yerdeyse güvenli biçimde büyütülemez.
Delik çevresi çatlamış, yüzey çizilmiş veya kaplama ciddi hasar görmüşse yeniden üretim gerekebilir.
Aks ve merkezleme aynı anda güvenli biçimde düzeltilemiyorsa cam yeniden yapılmalıdır.
Karar reçete, montaj toleransı, mekanik güvenlik ve kozmetik kalite birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Ne zaman laboratuvarla görüşülmelidir?
Kompanse doğrulama değerleri bulunmuyorsa veya lensmetre sonucu açıklanamıyorsa laboratuvar bilgisi istenmelidir.
Cam çapı sınırda, yüksek prizmalı, yüksek kavisli veya özel tasarımlıysa kesim planı doğrulanmalıdır.
Progresif gravür kodu, tasarım şablonu veya özel montaj noktaları belirlenemiyorsa üretici desteği alınmalıdır.
Tekrarlanan malzeme veya kaplama hasarı ayrıntılı fotoğraf ve cihaz bilgisiyle bildirilmelidir.
Ne zaman teknik servis gerekir?
Edger tekrarlanabilir biçimde büyük veya küçük kesiyorsa ve kullanıcı kontrolleri sorunu çözmüyorsa servis gerekir.
Anormal ses, titreşim, su kaçağı, motor hatası, sensör uyarısı veya tutucu eksen sorunu göz ardı edilmemelidir.
İzleyici ve merkezleyici test verileri sürekli sapıyorsa kalibrasyon yapılmalıdır.
Güvenlik kapağı veya sensörü arızalı cihaz kullanılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
Atölye hatalarının önemli bölümü işlem sırasının atlanması, yanlış veri girişi ve camın çerçeveye zorlanmasından kaynaklanır.
- İş emri olmadan kesime başlamak.
- Sağ ve sol reçeteyi karıştırmak.
- Silindir işaretini kontrol etmemek.
- Kompanse camı yalnızca nominal reçeteye göre değerlendirmek.
- Cam malzemesini tahmin ederek cihaz programı seçmek.
- Çerçeveyi mekanik olarak kontrol etmeden izlemek.
- Eğri çerçeveyi doğru şekil kabul etmek.
- Tek göz halkasını bütün çerçeveye aynalamak.
- İz verisini ekranda kontrol etmemek.
- Minimum çap hesabını atlamak.
- Progresif gravürleri bulmadan bloklama yapmak.
- Toplam PD'yi otomatik olarak ikiye bölmek.
- Sağ ve sol montaj yüksekliğini eşit varsaymak.
- Camı yanlış yüzünden merkezlemek.
- Prizma taban yönünü yanlış girmek.
- Hidrofobik kaplamada uygun bloklama sistemi kullanmamak.
- Kirli veya tekrar kullanılmış blok pedi kullanmak.
- Bloklama sonrası camın döndüğünü fark etmemek.
- Yanlış cam malzemesi programıyla kesim yapmak.
- Cihazın desteklemediği mineral cam işlemini uygulamak.
- Yüksek kavisli çerçevede standart bizotajı kontrol etmemek.
- Kanal derinliğini bütün camlarda aynı kabul etmek.
- Delik verisini yanlış aynalamak.
- Pahı gereğinden fazla büyütmek.
- Küçük düzeltme yerine büyük rötuş yapmak.
- Camı çerçeveye zorla bastırmak.
- Plastik çerçeveye açık alev uygulamak.
- Metal göz halkası vidasını aşırı sıkmak.
- Küçük camı çerçeveyi daraltarak gizlemeye çalışmak.
- Aşırı büyük camın oluşturduğu gerilimi göz ardı etmek.
- Montaj sonrası aksı yeniden ölçmemek.
- Progresif fitting cross konumunu kullanıcı yüzünde kontrol etmemek.
- Cam yüzeyindeki yeni çizikleri teslimden önce fark etmemek.
- Kesim taşındaki aşınmayı yazılım ofsetiyle gizlemek.
- Güvenlik sensörlerini devre dışı bırakmak.
- Bakım ve hata kayıtlarını tutmamak.
- Şüpheli camı kullanıcıya teslim etmek.
Teslim öncesi son kontrol
Gözlük temizlendikten ve kullanıcı yüzüne ayarlandıktan sonra son bir optik ve mekanik kontrol yapılmalıdır.
- Sağ ve sol cam doğru mu?
- Sfer, silindir, aks ve prizma doğru mu?
- Addisyon ve multifokal noktalar doğru mu?
- Monoküler PD ve yükseklikler uygun mu?
- Çerçevede dönme veya burulma var mı?
- Camlar çerçeveye güvenli ve gerilimsiz oturuyor mu?
- Vidalar ve bağlantılar sağlam mı?
- Kirpik veya yanak teması var mı?
- Gözlük baş hareketinde kayıyor mu?
- Cam ve çerçevede çizik veya kozmetik kusur var mı?
- Kullanıcı uzak, ara ve yakın bölgeleri doğru kullanabiliyor mu?
- Bakım ve kullanım bilgileri verildi mi?
- Üretim ve kalite kontrol kaydı tamamlandı mı?
Önemli Bilgilendirme
Gözlük camı montajı, reçete değerlerinin yalnızca cama üretilmesi değil, bu değerlerin kullanıcının gerçek bakış noktalarına doğru biçimde yerleştirilmesi sürecidir. İş emri, sağ-sol ayrımı, çerçeve ön kontrolü, doğru iz verisi, minimum çap, monoküler PD, montaj yüksekliği, progresif referans işaretleri ve cam malzemesi kesimden önce doğrulanmalıdır. Edger üzerinde malzeme ve montaj türü tahminle seçilmemeli; cihaz ve cam üreticisinin talimatları uygulanmalıdır. Cam çerçeveye zorla yerleştirilmemeli, aşırı büyük veya küçük kesim yüz ayarıyla gizlenmemelidir. Montajdan sonra sfer, silindir, aks, prizma, addisyon, merkezleme noktaları, fitting crosslar, segment konumları, mekanik gerilim ve kozmetik kalite yeniden kontrol edilmelidir. Şüpheli sonuçlarda işlem durdurulmalı; ölçüm tekrarı, ikinci cihaz, laboratuvar doğrulaması veya yetkili teknik servis kullanılmalıdır.