Atölye, Montaj ve Kalite Kontrol

Lensmetre Kullanımı ve Gözlük Camı Ölçümü

Sferik, silindirik, aks, add, prizma ve optik merkez değerlerinin lensmetreyle kontrolü.

Manuel ve otomatik lensmetrelerin güvenli kullanımı; gözlük camlarında sferik güç, silindirik güç, aks, prizma, optik merkez, addisyon ve multifokal referans noktalarının ölçülmesi; progresif cam işaretlerinin yeniden oluşturulması, modern kompanse camların doğrulanması, cihaz kontrolü, ölçüm hatalarının değerlendirilmesi ve teslim öncesi kalite kontrolü.

Lensmetre nedir?

Lensmetre, gözlük camlarının optik özelliklerini ölçmek ve belirli referans noktalarını işaretlemek için kullanılan optik bir cihazdır.

Fokometre ve lensometre ifadeleri de aynı cihaz grubu için kullanılabilir.

Cihazla sferik güç, silindirik güç, silindir aksı, prizmatik güç, prizma taban yönü ve uygun camlarda addisyon değeri kontrol edilebilir.

Lensmetre gözün refraksiyonunu ölçmez; üretilmiş veya mevcut bir optik camı değerlendirir.

Lensmetre ölçümünün amaçları

Lensmetre yeni üretilen gözlüğün sipariş değerleriyle uyumunu doğrulamak, eski gözlüğün cam değerlerini belirlemek ve cam üzerindeki optik referans noktalarını bulmak amacıyla kullanılır.

Montaj öncesinde kesilmemiş camların sağ ve sol tarafı, optik merkezi ve aks yönü lensmetreyle işaretlenebilir.

Teslim öncesinde camların doğru göze takıldığı, eksen yönünün korunmuş olduğu ve istenmeyen prizmatik etkinin bulunmadığı kontrol edilebilir.

Ölçüm sonucu tek başına gözlüğün kullanıcıya uygun olduğunu göstermez; merkezleme, montaj yüksekliği, çerçeve ayarı ve reçete bilgileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Lensmetre hangi değerleri ölçer?

Cihazın özelliklerine göre ölçülebilen değerler değişebilir.

  • Sferik cam gücü.
  • Silindirik cam gücü.
  • Silindir aksı.
  • Prizmatik güç.
  • Prizma taban yönü.
  • Addisyon değeri.
  • Optik merkez veya prizma referans noktası.
  • Sağ ve sol cam arasındaki merkez uzaklığı.
  • Bazı cihazlarda camın ışık geçirgenliği.
  • Bazı cihazlarda ultraviyole geçirgenliği.
  • Bazı cihazlarda progresif cam tanıma ve referans noktası yardımı.
  • Üretici tarafından destekleniyorsa kontakt lens gücü.

Lensmetre neyi tek başına belirleyemez?

Lensmetre ölçümü mevcut camın optik gücünü gösterir ancak bu gücün kullanıcı için doğru reçete olup olmadığını belirlemez.

Cihaz ölçülen optik merkezin kullanıcının pupillasına doğru yerleştirilip yerleştirilmediğini ancak hasta ölçüleriyle karşılaştırma yapıldığında değerlendirmeye yardımcı olur.

Cam tasarımının kullanıcı tarafından rahat kullanılacağı yalnızca lensmetre değerlerinden anlaşılamaz.

Kaplama kalitesi, yüzey kusurları, gerilim, çerçeve uyumu ve görsel adaptasyon ayrıca kontrol edilmelidir.

Manuel lensmetre

Manuel lensmetrede operatör hedef görüntüsünü okülerden izler ve güç tamburu, aks tamburu ile prizma sistemi üzerinden ölçüm yapar.

Sferik ve silindirik meridyenlerin netleştirilmesi operatör tarafından gerçekleştirilir.

Doğru oküler ayarı, hedef yorumlama becerisi ve ölçüm noktasının sabit tutulması sonuç üzerinde önemlidir.

Manuel lensmetre kullanımı optik prensiplerin anlaşılmasını destekler ancak operatör kaynaklı değişkenlik gösterebilir.

Otomatik lensmetre

Otomatik lensmetre camdan geçen ışığı elektronik olarak analiz ederek ölçüm değerlerini ekranda gösterir.

Sferik güç, silindir, aks ve prizma çoğunlukla aynı ölçüm sırasında görüntülenir.

Bazı modeller tek odaklı, bifokal, progresif, yüksek geçirgenlik kaybı olan veya kontakt lenslere özel ölçüm modları sunabilir.

Otomatik ölçüm operatör işlemini kolaylaştırsa da yanlış referans noktası, kirli yüzey, hatalı cihaz ayarı veya camın yanlış yerleştirilmesi yine yanlış sonuç oluşturabilir.

Manuel ve otomatik cihazların karşılaştırılması

Otomatik cihazlar hızlı ve tekrarlanabilir bir iş akışı sağlayabilir; manuel cihazlar ise hedefin meridyen yapısını doğrudan görme olanağı verir.

Otomatik cihazın verdiği sonuç beklenmeyen bir değerse cam farklı noktalardan yeniden ölçülmeli ve mümkünse ikinci bir yöntemle doğrulanmalıdır.

Manuel lensmetrede netlik kararını operatör verirken otomatik cihazda ölçüm algoritması ve seçilmiş cihaz modu önem kazanır.

Her iki cihaz türünde de düzenli kontrol, temiz optik yüzey ve doğru ölçüm tekniği gereklidir.

Arka verteks gücü

Gözlük camları lensmetrede çoğunlukla arka verteks gücü esas alınarak ölçülür.

Bunun için camın göze bakan arka yüzeyi cihazın lens dayama noktasına üreticinin tarif ettiği biçimde yerleştirilir.

Camın dayama noktasına tam oturmaması özellikle yüksek güçlü veya yüksek kavisli camlarda ölçümü değiştirebilir.

Modern kompanse camlarda lensmetrede ölçülmesi gereken doğrulama değeri reçetede yazan nominal değerden farklı olabileceği için laboratuvar belgesi esas alınmalıdır.

Ön verteks ve arka verteks farkı

Kalın veya yüksek güçlü bir camın ön yüzünden ve arka yüzünden yapılan ölçümler aynı sonucu vermeyebilir.

Gözlük reçetelerinin doğrulanmasında genellikle arka verteks gücü kullanılır.

Addisyon ölçümünde kullanılan yöntem manuel veya otomatik cihazın tasarımına göre değişebileceğinden cihaz üreticisinin prosedürü uygulanmalıdır.

Ölçüm yüzeyi değiştirilirse sonuçların hangi verteks esasına göre kaydedildiği açıkça belirtilmelidir.

Cihaz kurulumu

Lensmetre titreşimsiz, dengeli ve sağlam bir çalışma yüzeyine yerleştirilmelidir.

Cihazın havalandırma bölümleri kapatılmamalı ve doğrudan güneş, aşırı ısı, yoğun nem veya tozdan korunmalıdır.

Elektrikli cihazlarda üreticiye uygun güç kaynağı ve topraklama kullanılmalıdır.

Cihaz taşındıktan sonra üreticinin önerdiği bekleme ve kontrol işlemleri tamamlanmadan hassas ölçüme başlanmamalıdır.

Ölçüm öncesi cihaz kontrolü

Çalışmaya başlamadan önce cihazın sıfır konumu ve genel çalışma durumu kontrol edilmelidir.

  • Lens dayama parçası temiz ve hasarsız mı?
  • Cam tutucu düzgün hareket ediyor mu?
  • Çerçeve tablası dengeli mi?
  • İşaretleme pimleri düzgün ve yeterli mürekkepli mi?
  • Oküler ve hedef görüntüsü temiz mi?
  • Güç göstergesi sıfır konumunda doğru mu?
  • Aks göstergesi ve prizma ayarı başlangıç konumunda mı?
  • Otomatik cihazın seçili silindir işareti doğru mu?
  • Ölçüm adımı uygun değerde mi?
  • Sağ ve sol cam seçimi doğru çalışıyor mu?
  • Cihaz hata veya kalibrasyon uyarısı veriyor mu?

Sıfır kontrolü

Lens yerleştirilmeden yapılan başlangıç kontrolünde cihaz sıfır değerini doğru göstermelidir.

Manuel cihazda hedefin sıfır güç konumunda net olması ve prizma merkezinde bulunması beklenir.

Otomatik cihazlarda üreticinin başlangıç, sıfırlama veya kendi kendine kontrol prosedürü izlenmelidir.

Sıfır değeri kararsızsa ölçüme devam edilmeden lens dayama yüzeyi temizlenmeli ve cihaz teknik olarak kontrol edilmelidir.

Test camlarıyla kontrol

Bilinen güce sahip uygun test camları cihazın ölçüm doğruluğunu düzenli olarak kontrol etmek için kullanılabilir.

Test camları temiz tutulmalı, çizilmemeli ve koruyucu kutusunda saklanmalıdır.

Kontrol yalnızca tek bir güçle sınırlı tutulmayıp işletmenin kullandığı ölçüm aralığına uygun şekilde planlanmalıdır.

Beklenen değerden sapma varsa kullanıcı ayarıyla rastgele düzeltme yapılmamalı, yetkili teknik servis veya kalibrasyon prosedürü uygulanmalıdır.

Kalibrasyon ve bakım

Lensmetrenin kontrol ve kalibrasyon aralığı cihaz üreticisinin talimatına, kullanım yoğunluğuna ve uygulanabilir kalite sistemine göre belirlenmelidir.

Cihaz düşürülürse, taşınırsa, sıvıya maruz kalırsa veya tekrarlanabilir olmayan sonuçlar verirse planlanan süre beklenmeden kontrol edilmelidir.

Yetkisiz biçimde cihazın optik veya elektronik iç bölümlerine müdahale edilmemelidir.

Servis ve kalibrasyon kayıtlarının tarih, sonuç ve yapılan işlem bilgileriyle saklanması yararlıdır.

Manuel lensmetrede oküler ayarı

Oküler ayarı operatörün gözündeki akomodasyon etkisini azaltmak ve hedef çizgilerini doğru netlikte görmek için yapılır.

Oküler önce bulanık bir konuma getirilir, ardından hedef ilk kez net görüldüğü noktaya doğru ayarlanır.

Her operatör kendi oküler ayarını yapmalı ve başka kullanıcının ayarına güvenmemelidir.

Oküler yanlış ayarlanırsa bütün ölçümlerde sistematik güç hatası oluşabilir.

Otomatik lensmetrede temel ayarlar

Ölçümden önce cihaz menüsündeki gösterim seçenekleri işletmenin kayıt sistemiyle uyumlu hâle getirilmelidir.

  • Artı veya eksi silindir gösterimi.
  • Güç ölçüm basamağı.
  • Prizma gösterim biçimi.
  • Prizma taban yönünün derece veya dikdörtgensel bileşenlerle gösterimi.
  • Tek odaklı, multifokal veya progresif ölçüm modu.
  • Sağ ve sol cam otomatik tanıma ayarı.
  • Cam geçirgenliğine uygun ölçüm modu.
  • Kontakt lens modu bulunuyorsa doğru tutucu seçimi.
  • PD veya yükseklik ölçüm fonksiyonlarının etkinliği.
  • Yazıcı veya veri aktarım ayarları.

Silindir işareti ayarı

Reçeteler artı silindir veya eksi silindir biçiminde yazılabilir.

Lensmetrenin gösterim tercihi reçete veya laboratuvar belgesiyle aynı değilse değerler farklı görünse de optik olarak eş değer olabilir.

Karşılaştırmadan önce cihazın silindir işareti kontrol edilmeli veya reçete doğru biçimde transpoze edilmelidir.

Silindir işaretini dikkate almadan yalnızca sayıları karşılaştırmak yanlış cam kararı verilmesine neden olabilir.

Silindir transpozisyonu

Bir sferosilindirik reçete artı ve eksi silindir biçimleri arasında çevrilebilir.

Yeni sferik değer eski sferik ve silindirik değerlerin cebirsel toplamıdır.

Yeni silindir aynı büyüklükte fakat ters işaretlidir.

Yeni aksa 90 derece eklenir veya çıkarılır ve sonuç 0 ile 180 derece aralığına getirilir.

  • Yeni sfer = eski sfer + eski silindir.
  • Yeni silindir = eski silindirin ters işaretlisi.
  • Yeni aks = eski aks ± 90 derece.
  • 0 derece ve 180 derece aynı aks doğrultusunu ifade eder.
  • Transpozisyon optik gücü değiştirmez; yalnızca yazım biçimini değiştirir.

Ölçüm basamağı seçimi

Otomatik cihazlarda 0,01 D, 0,06 D, 0,12 D veya 0,25 D gibi farklı gösterim basamakları bulunabilir.

Ekranın çok küçük basamak göstermesi cihazın her koşulda aynı klinik veya üretim hassasiyetine sahip olduğu anlamına gelmez.

Sipariş ve kabul değerlendirmesinde uygulanabilir standart, üretici doğrulama değeri ve cihazın teknik özellikleri birlikte dikkate alınmalıdır.

Günlük kayıt sisteminde kullanılan basamaklar tutarlı olmalıdır.

Camın ölçüme hazırlanması

Cam yüzeyindeki kir, yağ, su damlası ve yoğun parmak izi ölçüm hedefinin kararsızlaşmasına neden olabilir.

Cam, kaplamaya uygun temizleme yöntemiyle temizlenmeli ve kurulandıktan sonra ölçülmelidir.

Cam üzerinde koruyucu film, etiket veya yapışkan kalıntısı bulunuyorsa ölçüm noktasını etkilemediğinden emin olunmalıdır.

Çizilmiş veya kaplaması bozulmuş bölgelerden alınan ölçüm ayrıca doğrulanmalıdır.

Sağ ve sol camın belirlenmesi

Montajlı gözlük ölçülürken sağ ve sol cam kullanıcının sağ ve sol gözüne göre kaydedilmelidir.

Gözlüğe operatör yönünden bakılması sağ ve sol tarafın karıştırılmasına yol açabilir.

Cihazdaki OD ve OS seçimi her camdan önce kontrol edilmelidir.

Kesilmemiş camlar laboratuvar etiketi ve sipariş bilgileriyle eşleştirilmeden işaretlenmemelidir.

Montajlı gözlüğün yerleştirilmesi

Gözlük camının arka yüzeyi lens dayama noktasına düzgün biçimde temas ettirilmelidir.

Çerçeve tablası camın aks doğrultusunu koruyacak şekilde ayarlanmalı ve çerçeve eğik tutulmamalıdır.

Cam tutucu yalnızca camı sabitleyecek kadar basınç uygulamalı, kaplamayı veya çerçeveyi zorlamamalıdır.

Yüksek kavisli çerçevelerde camın ölçüm noktasına tam oturduğu özellikle kontrol edilmelidir.

Kesilmemiş camın yerleştirilmesi

Kesilmemiş camın doğru yüzü lens dayama noktasına getirilmelidir.

Laboratuvar işaretleri, üretici baskıları ve sağ-sol bilgileri ölçümden önce okunmalıdır.

Camın bloklama veya montaj için kullanılacak referans noktası cihaz merkezine taşınmalıdır.

Cam yüzeyi ölçüm sırasında eğik tutulursa güç, aks ve prizma değerleri yanlış yorumlanabilir.

Sferik cam ölçümü

Sferik camda bütün ana meridyenlerin gücü aynıdır.

Otomatik lensmetre hedef merkezlendiğinde tek bir sferik güç değeri gösterir.

Manuel lensmetrede hedef çizgilerinin tamamı aynı güç konumunda netleşir.

Camın merkezinden uzaklaşıldığında prizmatik etki görülebileceği için ölçüm noktası amaca uygun seçilmelidir.

Sferosilindirik cam ölçümü

Sferosilindirik camın birbirine dik iki ana meridyeninde farklı güç bulunur.

Otomatik lensmetre sfer, silindir ve aks değerlerini doğrudan gösterebilir.

Manuel lensmetrede iki ana meridyen ayrı güç konumlarında netleştirilir ve aralarındaki fark silindirik gücü verir.

Sonucun artı veya eksi silindir biçiminde kaydedilmesi cihaz ayarına ve kullanılan reçete sistemine göre belirlenir.

Manuel lensmetrede meridyenlerin okunması

Hedef çizgileri önce aks tamburu yardımıyla kırılmadan ve düzgün doğrultuda görünür hâle getirilir.

Güç tamburu çevrilerek bir ana meridyene ait çizgiler netleştirilir ve ilk güç değeri kaydedilir.

Daha sonra diğer ana meridyen netleştirilir ve ikinci güç değeri kaydedilir.

İki okuma arasındaki ilişki kullanılan silindir işaretine göre sfer ve silindir değerlerine dönüştürülmelidir.

Silindir aksı

Silindir aksı 0 ile 180 derece arasında bir doğrultu olarak kaydedilir.

Aks değeri silindirik gücün bulunmadığı meridyeni tanımlar.

Cam çerçeve içinde dönerse aks değeri de montaj konumuna göre değişir.

Özellikle yüksek silindirlerde küçük dönme miktarları daha belirgin görsel etki oluşturabileceği için çerçeve tablası ve cam konumu dikkatle sabitlenmelidir.

Aks ölçümünde dikkat edilecek noktalar

Çerçevenin lensmetrede eğik durması aks ölçümünü yanlış gösterebilir.

Manuel cihazda hedef çizgilerinin tam netleşmemesi veya kırık görünmesi aks tamburunun doğru ayarlanmadığını gösterebilir.

Otomatik cihazda ölçüm imleci kararsızsa aynı nokta birkaç kez ölçülmelidir.

Reçete artı silindir, cihaz eksi silindir gösteriyorsa aksın transpozisyon nedeniyle 90 derece farklı görünmesi normal olabilir.

Optik merkez

Prizmatik etkisi bulunmayan tek odaklı bir camda hedefin lensmetre merkezine geldiği nokta optik merkez olarak işaretlenebilir.

Optik merkez camın geometrik merkeziyle aynı olmak zorunda değildir.

Reçeteli prizma bulunan camlarda ölçüm referans noktası optik merkez kavramından farklı değerlendirilmelidir.

Progresif camlarda genel optik merkez aramak yerine üreticinin tanımladığı referans noktaları kullanılmalıdır.

Lensmetre işaretleme sistemi

Çoğu lensmetrede cam üzerine merkez ve yatay doğrultuyu gösteren üç nokta bırakabilen bir işaretleme sistemi bulunur.

Orta işaret ölçülen referans noktasını, yan işaretler ise aks veya yatay hizalama doğrultusunu destekler.

İşaretleme yapılmadan önce pimlerin aynı düzlemde, temiz ve yeterli mürekkepli olduğu kontrol edilmelidir.

Aşırı basınç uygulanması kaplamaya zarar verebilir veya camı cihaz üzerinde hareket ettirebilir.

Camı işaretlerken dikkat edilecekler

Cam ve lensmetre sabitlenmeden işaretleme koluna basılmamalıdır.

İşaretlerin kolay görülebilir fakat cam kaplamasına zarar vermeyecek uygun kalem veya mürekkeple yapılması gerekir.

Antirefle kaplamalı camlarda üreticiye uygun işaretleme malzemesi kullanılmalıdır.

İşaretler bloklama ve montaj tamamlandıktan sonra kaplamaya uygun yöntemle temizlenmelidir.

Prizmatik güç

Prizmatik güç ışığın ölçüm noktasındaki yön değiştirme etkisini ifade eder ve prizma diyoptrisiyle kaydedilir.

Lensmetrede hedefin ölçüm merkezinden uzaklaşması veya otomatik ekrandaki prizma göstergesi bu etkinin değerlendirilmesini sağlar.

Prizma değeri büyüklük ve taban yönüyle birlikte kaydedilmelidir.

Yalnızca prizma miktarını yazıp taban yönünü kaydetmemek ölçümü eksik bırakır.

Prizma taban yönleri

Prizma tabanı yukarı, aşağı, içe, dışa veya eğik bir yönde bulunabilir.

İçe ve dışa ifadeleri her gözün kullanıcının burnuna veya temporal tarafına göre yorumlanır.

Sağ ve sol gözde cihaz ekranındaki yatay yönü doğrudan içe veya dışa kabul etmek hata oluşturabilir.

Derece gösterimi kullanılıyorsa cihazın açı başlangıcı ve yön sistemi üretici kılavuzundan doğrulanmalıdır.

Dikdörtgensel prizma gösterimi

Bazı cihazlar prizmayı yatay ve dikey bileşenler hâlinde gösterir.

Yatay bileşen içe veya dışa, dikey bileşen yukarı veya aşağı tabanlı olarak kaydedilebilir.

Bileşenlerin vektörel toplamı prizmanın gerçek büyüklüğünü ve eğik taban yönünü oluşturur.

Reçete ile cihaz farklı gösterim biçimleri kullanıyorsa karşılaştırma yapılmadan önce aynı sisteme dönüştürülmelidir.

Prizmanın doğru noktada ölçülmesi

Bir camın prizmatik etkisi ölçüm yapılan noktaya göre değişebilir.

Tek odaklı camlarda reçete veya montaj referans noktası esas alınmalıdır.

Progresif camlarda prizma üreticinin belirlediği prizma referans noktasında kontrol edilmelidir.

Bifokal veya özel prizmatik camlarda laboratuvarın doğrulama şeması ve sipariş belgesi kullanılmalıdır.

Desantrasyonla oluşan prizma

Sferik veya silindirik güce sahip bir camın optik merkezinden uzakta ölçüm yapıldığında prizmatik etki oluşabilir.

Bu nedenle camın başka bir noktasında görülen prizma her zaman reçeteli prizma anlamına gelmez.

Prentice ilişkisi prizmatik etkinin cam gücü ve optik merkezden uzaklıkla bağlantısını açıklamak için kullanılabilir.

Lensmetre değerlendirmesinde ölçüm noktasının neresi olduğu mutlaka kaydedilmelidir.

Reçeteli prizma

Reçeteli prizma bulunan camda doğrulama noktası lensmetre merkezine getirilirken cihaz reçetede belirtilen prizma miktarı ve taban yönünü göstermelidir.

Camın optik merkezi bu durumda montaj referans noktasıyla aynı olmayabilir.

Sağ ve sol camların prizma yönleri ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Yüksek prizmalarda cihazın ölçüm aralığı aşılırsa uygun prizma kompansatörü veya desteklenen başka bir doğrulama yöntemi kullanılmalıdır.

İstenmeyen prizma

Yanlış PD, yanlış montaj yüksekliği, camın çerçevede dönmesi veya ölçüm noktasının hatalı seçilmesi istenmeyen prizmatik etki oluşturabilir.

Sağ ve sol camların ayrı ayrı kabul edilebilir görünmesi binoküler prizma dengesinin doğru olduğu anlamına gelmeyebilir.

Özellikle dikey prizma farkları kullanıcı konforu açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Sonuçlar uygulanabilir teslim toleransları ve kullanıcının reçete bilgileriyle karşılaştırılmalıdır.

Camlar arasındaki düşey prizma farkı

Sağ ve sol camlarda aynı bakış seviyesinde oluşan düşey prizma farkı binoküler dengesizliğe neden olabilir.

Ölçüm iki camda da aynı referans yüksekliğinde yapılmalıdır.

Çerçevenin lensmetre tablasında eğik durması yapay bir yükseklik farkı oluşturabilir.

Bifokal, progresif ve yüksek numaralı camlarda uzak ve yakın bakış seviyeleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Slab-off ve bikentrik camlar

Slab-off uygulamalarında camın uzak ve yakın bölümleri arasında kontrollü bir prizmatik değişim bulunabilir.

Cam üzerinde ikinci bir optik merkez veya ayırıcı çizgi görülebilir.

Yalnızca uzak referans noktasını ölçmek yakın bölgedeki düşey prizma etkisini doğrulamak için yeterli değildir.

Ölçüm noktaları laboratuvar şeması ve sipariş değerlerine göre belirlenmelidir.

Bifokal cam ölçümü

Bifokal camda önce uzak bölümün sfer, silindir, aks ve varsa prizma değerleri ölçülür.

Daha sonra cihazın bifokal veya addisyon ölçüm yöntemine göre yakın segment değerlendirilir.

Yakın bölüm ölçülürken camın yönü ve dayama yüzeyi cihaz kılavuzuna uygun tutulmalıdır.

Segment yüksekliği, segmentin yataylığı ve sağ-sol segment konumları lensmetre ölçümünden ayrı olarak kontrol edilmelidir.

Bifokal addisyon değeri

Addisyon uzak görüş gücüne eklenen yakın destek gücünü ifade eder.

Lensmetrede addisyon, cihazın bifokal ölçüm prosedürüne göre uzak ve yakın bölüm okumalarının karşılaştırılmasıyla belirlenir.

Yüksek güçlü veya kalın camlarda ön ve arka verteks farkı nedeniyle kullanılan yöntem önem kazanabilir.

Sonuç reçete ve laboratuvar sipariş bilgileriyle karşılaştırılmalıdır.

Bifokal segmentin konumu

Segmentin geometrik şekli, üst çizgisi ve optik merkezi üretici tasarımına göre değişebilir.

Segment üst çizgisi çerçeve içinde sağ ve solda planlanan yükseklikte olmalıdır.

Camın çerçevede dönmesi segment çizgisinin eğik görünmesine ve silindir aksının değişmesine neden olabilir.

Segment ölçümü yapılırken sağ ve sol camın aynı yatay referansa göre tutulması gerekir.

Trifokal cam ölçümü

Trifokal camlarda uzak, ara ve yakın olmak üzere birden fazla ölçüm bölgesi bulunur.

Önce uzak reçete, ardından üreticinin tanımladığı ara ve yakın segment bölgeleri kontrol edilir.

Ara addisyon değeri tasarıma göre yakın addisyonun belirli bir bölümü olabilir ancak yalnızca varsayımla kabul edilmemelidir.

Segment çizgilerinin yüksekliği, paralelliği ve sağ-sol uyumu ayrıca incelenmelidir.

Progresif camların yapısı

Progresif camlarda uzak, ara ve yakın güç bölgeleri görünür bir segment çizgisi olmadan birbirine geçer.

Camın farklı noktalarında güç ve istenmeyen astigmatizma dağılımı değiştiği için rastgele bir noktadan yapılan ölçüm reçeteyi temsil etmeyebilir.

Doğru doğrulama için camın kalıcı gravürleri bulunmalı ve üreticinin yerleşim şablonu kullanılmalıdır.

Uzak güç, prizma ve yakın güç kendilerine ait referans noktalarında değerlendirilmelidir.

Progresif cam gravürleri

Progresif camlarda genellikle prizma referans noktasının iki yanında kalıcı mikro gravürler bulunur.

Bu gravürler cam tasarımının, addisyon bilgisinin, malzemenin veya üretim bilgilerinin tanımlanmasına yardımcı olabilir.

Gravürlerin biçimi ve kodları markaya ve tasarıma göre değişir.

Gravürler görülmeden standart bir progresif şablonun rastgele kullanılması yanlış referans noktaları oluşturabilir.

Progresif işaretlerin yeniden oluşturulması

Geçici baskı işaretleri silinmişse kalıcı gravürler uygun ışık ve büyütme altında bulunmalıdır.

Gravürler üreticinin doğrulama kartındaki işaretlerle hizalanır.

Şablon üzerinden fitting cross, uzak referans noktası, prizma referans noktası ve yakın referans noktası yeniden çizilir.

Farklı progresif tasarımların referans aralıkları aynı kabul edilmemeli ve tasarıma ait doğru şablon kullanılmalıdır.

Fitting cross

Fitting cross progresif camın kullanıcı pupillasına göre montaj konumunu değerlendirmek için kullanılan yerleştirme işaretidir.

Fitting cross her zaman uzak güç ölçüm noktası veya prizma ölçüm noktası değildir.

Teslim kontrolünde fitting cross kullanıcının doğal baş ve göz konumunda pupilla merkeziyle karşılaştırılır.

Cam gücü doğrulanırken üreticinin ayrıca belirttiği uzak referans noktası kullanılmalıdır.

Uzak referans noktası

Progresif camın uzak reçete değerleri üretici tarafından belirlenen uzak referans noktasında kontrol edilir.

Bu noktanın fitting cross ile aynı yerde olduğu varsayılmamalıdır.

Cam lensmetre üzerinde referans işaretleri yatay tutulacak şekilde yerleştirilmelidir.

Ölçülen değer laboratuvarın belirttiği lensmetre doğrulama değeriyle karşılaştırılmalıdır.

Prizma referans noktası

Progresif camdaki reçeteli prizma ve inceltme prizması üreticinin tanımladığı prizma referans noktasında kontrol edilir.

Bu nokta fitting crossun altında bulunabilir ancak mesafe tasarıma göre doğrulanmalıdır.

Başka bir noktadan ölçülen prizma değeri cam yüzeyindeki güç değişimi nedeniyle farklı çıkabilir.

Prizma referans noktası camın yeniden işaretlenmesinde temel merkezlerden biridir.

Yakın referans noktası

Yakın referans noktası progresif camın yakın bölgesini doğrulamak için üretici tarafından tanımlanır.

Yakın bölgenin yatay inset ve dikey konumu tasarıma, reçeteye ve kişiselleştirmeye göre değişebilir.

Genel bir yakın dairesinin bütün modern progresif camlar için geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Doğrulama yöntemi üretici kartı ve laboratuvar belgesindeki değerlere göre uygulanmalıdır.

Progresif addisyon ölçümü

Progresif camda addisyon doğrulaması cihazın progresif modu ve cam üreticisinin talimatlarıyla yapılmalıdır.

Uzak ve yakın referans noktalarındaki ölçümler rastgele seçilen noktalar yerine üreticinin tanımladığı konumlarda alınmalıdır.

Modern kişiselleştirilmiş camlarda ölçülen yakın güç ile reçetede yazan nominal addisyon arasında tasarım kaynaklı fark bulunabilir.

Laboratuvar paketinde verilen kompanse uzak ve yakın doğrulama değerleri varsa bunlar esas alınmalıdır.

İnceltme prizması

Progresif camlarda kalınlığı dengelemek amacıyla tabanı aşağı yönlü inceltme prizması bulunabilir.

Bu prizma her zaman reçeteli prizma anlamına gelmez.

Sağ ve sol camlarda inceltme prizmasının miktarı tasarım, addisyon, reçete ve laboratuvar üretimine göre değişebilir.

Prizma referans noktasındaki ölçüm reçete ve laboratuvar doğrulama değerleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Kompanse reçete değerleri

Modern dijital ve kişiselleştirilmiş camlar kullanım konumu, cam geometrisi veya tasarım özelliklerine göre optik olarak kompanse edilebilir.

Bu durumda göz doktorunun reçete değeriyle standart lensmetrede ölçülmesi gereken doğrulama değeri aynı olmayabilir.

Laboratuvar paketi üzerinde reçete değeri ve lensmetre doğrulama değeri ayrı gösterilebilir.

Cam yalnızca nominal reçeteye göre reddedilmeden önce üretici doğrulama belgesi incelenmelidir.

Tek odaklı dijital camların doğrulanması

Kişiselleştirilmiş tek odaklı camlarda da kullanım konumuna göre kompanse edilmiş ölçüm değerleri bulunabilir.

Camın merkezleme noktası, ölçüm referans noktası ve fitting işareti üreticinin belgesine göre belirlenmelidir.

Lensmetre sonucu reçeteyle farklıysa öncelikle laboratuvar paketindeki doğrulama değerine bakılmalıdır.

Camın yanlış referans noktasından ölçülmesi özellikle yüksek güç ve atorik tasarımlarda belirgin fark oluşturabilir.

Asferik ve atorik camlar

Asferik ve atorik camlarda yüzey gücü merkezden çevreye doğru kontrollü biçimde değişebilir.

Ölçüm noktası birkaç milimetre değiştiğinde okunan sfer, silindir veya aks değeri değişebilir.

Camın tasarım referans noktası cihaz merkezine doğru yerleştirilmelidir.

Kesilmemiş camın rastgele geometrik merkezinden ölçüm yapmak sipariş değerini temsil etmeyebilir.

Yüksek güçlü camlar

Yüksek güçlü camlarda küçük konum ve eğim değişiklikleri lensmetre sonucunu daha belirgin etkileyebilir.

Camın arka yüzeyi lens dayama noktasına tam temas etmeli ve ölçüm sırasında sallanmamalıdır.

Lens tutucunun aşırı baskısı ince veya yüksek kavisli camın konumunu değiştirebilir.

Beklenmeyen sonuçlar aynı referans noktasında birkaç kez ve mümkünse ikinci cihazla doğrulanmalıdır.

Yüksek kavisli camlar

Yüksek kavisli camlarda lensmetre dayama parçası camın ölçüm noktasına uygun biçimde temas etmeyebilir.

Cam eğik tutulursa oblique ölçüm etkileri nedeniyle güç ve silindir değerleri değişebilir.

Cihazda yüksek kavisli cam desteği veya özel ölçüm modu bulunuyorsa üretici talimatına göre kullanılmalıdır.

Kullanım konumuna göre kompanse edilmiş spor veya sarma çerçeve camları laboratuvar doğrulama değerleriyle karşılaştırılmalıdır.

Antirefle kaplamalı camlar

Antirefle kaplamalı camlarda temiz olmayan yüzey veya uygun olmayan işaretleme mürekkebi ölçüm ve kullanım sorunlarına neden olabilir.

Bazı manuel cihazlarda hedef parlaklığı veya görünürlüğü kaplama ve cam geçirgenliğine göre değişebilir.

Otomatik cihaz kararsız ölçüm verirse cam temizlenmeli, ölçüm modu kontrol edilmeli ve sonuç tekrarlanmalıdır.

İşaretleme pimleri kaplamayı çizecek kadar sert bastırılmamalıdır.

Renkli ve güneş camları

Koyu renkli camlar cihazın ölçüm ışığını azaltarak özellikle bazı otomatik lensmetrelerde ölçümü zorlaştırabilir.

Cihazın koyu cam veya düşük geçirgenlik modu bulunuyorsa kullanılmalıdır.

Optik güç ölçümünün başarılı olması camın UV korumasını veya görünür ışık geçirgenliğini tek başına doğrulamaz.

UV veya geçirgenlik ölçümü yalnızca bu fonksiyona sahip ve uygun şekilde kontrol edilmiş cihazla yapılmalıdır.

Polarize camlar

Polarize camın sferik ve silindirik gücü uygun lensmetreyle ölçülebilir.

Polarizasyon ekseni ve polarize filtrenin kalitesi standart güç ölçümünden ayrı değerlendirilir.

Camın lensmetrede döndürülmesi bazı cihazlarda ölçüm ışığının geçirgenliğini etkileyebilir.

Kararsız sonuçta camın konumu, cihaz modu ve üretici prosedürü kontrol edilmelidir.

Fotokromik camlar

Fotokromik cam koyulaşmış durumdaysa ölçüm ışığı azalabilir ve otomatik cihazın kararlılığı etkilenebilir.

Mümkünse cam normal iç ortam açıklığına döndükten sonra ölçülmelidir.

Fotokromik performans lensmetre güç ölçümünden ayrı bir özelliktir.

UV ölçüm fonksiyonu bulunan cihazın gösterdiği değer fotokromik koyulaşma hızı veya kullanım performansının tamamını açıklamaz.

Mavi ışık ve UV ölçüm modları

Bazı otomatik lensmetreler UV veya belirli dalga boylarındaki geçirgenlik için ek ölçüm modları sunar.

Bu özellik bütün lensmetrelerde bulunmaz ve yalnızca cihazın tanımladığı spektral aralık için geçerlidir.

Ekrandaki tek bir yüzde değeri camın bütün spektral geçirgenlik eğrisini göstermez.

Ürün iddiası veya mevzuat doğrulaması gerektiğinde üretici teknik belgesi ve uygun laboratuvar ölçümü esas alınmalıdır.

Kontakt lens ölçümü

Bazı lensmetreler özel tutucu ve ölçüm modu kullanıldığında kontakt lens gücünü ölçebilir.

Kontakt lens, gözlük camı gibi standart lens dayama noktasına yerleştirilmemelidir.

Yumuşak ve sert kontakt lenslerin ölçüm hazırlığı ve tutucusu farklı olabilir.

Kontakt lens ölçümü yalnızca cihaz üreticisinin açıkça desteklediği yöntem ve ilgili hijyen prosedürüyle yapılmalıdır.

Mevcut gözlüğün numarasını belirleme

Eski gözlük ölçülürken önce sağ ve sol cam doğru biçimde tanımlanmalıdır.

Her camda sfer, silindir, aks, prizma ve varsa addisyon kaydedilmelidir.

Optik merkezlerin ve segment konumlarının çerçeveye göre yeri ayrıca işaretlenebilir.

Mevcut gözlük değeri yeni reçete yerine kullanılamaz; yalnızca karşılaştırma ve kullanıcı geçmişi için bilgi sağlar.

Eski camlarda ölçüm zorlukları

Çizikler, kaplama bozulması, ısı hasarı ve yüzey deformasyonu hedef görüntüsünü bozabilir.

Çerçevede dönmüş cam yanlış aks ve merkez konumu gösterebilir.

Camın üretici gravürleri silikse progresif tasarım ve referans noktalarının belirlenmesi zorlaşabilir.

Şüpheli sonuçlar camın birden fazla noktasından ölçülmeli ve kullanıcıya kesin olmayan bilgiler açıkça belirtilmelidir.

Çerçeve PD ölçümü

Bazı otomatik lensmetreler montajlı gözlükte sağ ve sol optik referans noktaları arasındaki uzaklığı ölçebilir.

Bu değer gözlüğün cam merkezleri veya referans noktaları arasındaki mesafedir; kullanıcının anatomik pupil mesafesi değildir.

Çerçeve PD ile kullanıcı PD arasındaki fark montaj desantrasyonunu değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Progresif camlarda hangi referans noktalarının kullanıldığı cihaz ve üretici prosedürüne göre doğrulanmalıdır.

Montaj yüksekliği kontrolü

Lensmetrede işaretlenen optik veya fitting referans noktalarının çerçevenin alt kenarına göre yüksekliği ölçülebilir.

Sağ ve sol yükseklikler kullanıcının sipariş ölçüleriyle karşılaştırılmalıdır.

Çerçevenin yüz ayarı değiştiğinde gerçek kullanım yüksekliği de değişebileceği için yalnızca masa üzerindeki ölçüm yeterli değildir.

Progresif cam tesliminde fitting cross konumu kullanıcı yüzünde ayrıca kontrol edilmelidir.

Camın çerçevede dönmesi

Camın göz halkası içinde dönmesi silindir aksını, segment yataylığını ve progresif referans noktalarını değiştirir.

Lensmetrede doğru güç bulunmasına rağmen aks hatalıysa camın montaj yönü kontrol edilmelidir.

Nylor, çerçevesiz veya gevşek tam çerçeveli montajlarda dönme riski ayrıca değerlendirilmelidir.

Cam yeniden konumlandırıldıktan sonra sfer, silindir, aks, merkez ve prizma tekrar ölçülmelidir.

Lensmetreyle teslim öncesi kontrol sırası

Teslim öncesi ölçüm belirli ve tekrarlanabilir bir sıra izlenerek yapılmalıdır.

  • Sipariş formu ve laboratuvar paketini kontrol edin.
  • Reçete ile doğrulama değerlerini birbirinden ayırın.
  • Cihazın sıfır ve çalışma kontrolünü yapın.
  • Silindir işareti ve ölçüm basamağını doğrulayın.
  • Camları temizleyin.
  • Sağ ve sol camı doğru tanımlayın.
  • Önce sağ camın sfer, silindir ve aksını ölçün.
  • Belirlenen referans noktasında prizmayı kontrol edin.
  • Multifokal camda addisyonu ölçün.
  • Progresif camda gravürleri ve doğru şablonu kullanın.
  • Aynı işlemleri sol camda tekrarlayın.
  • Optik merkez veya fitting noktalarının montaj konumunu ölçün.
  • Sağ-sol prizma dengesini değerlendirin.
  • Sonuçları sipariş ve laboratuvar doğrulama belgesiyle karşılaştırın.
  • Şüpheli değerleri yeniden ölçün.
  • Ölçüm sonucunu tarih ve cihaz bilgisiyle kaydedin.

Yeni tek odaklı gözlüğün kontrolü

Her iki camda sferik güç, silindirik güç ve aks ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Reçeteli prizma varsa doğru montaj referans noktasında miktar ve taban yönü kontrol edilmelidir.

Optik merkezlerin kullanıcıya ait monoküler PD ve yükseklik ölçüleriyle uyumu değerlendirilmelidir.

Camların sağ ve sol tarafa doğru takıldığı yalnızca güç benzerliğine bakılmadan doğrulanmalıdır.

Yeni progresif gözlüğün kontrolü

Önce kalıcı gravürler bulunmalı ve üretici şablonuyla geçici işaretler yeniden oluşturulmalıdır.

Uzak güç uzak referans noktasında, prizma prizma referans noktasında ve yakın değer üreticinin tanımladığı noktada kontrol edilmelidir.

Fitting cross yüksekliği ve monoküler yatay konumu kullanıcı yüzünde doğrulanmalıdır.

Kompanse camlarda laboratuvarın lensmetre doğrulama değerleri esas alınmalıdır.

Ölçüm toleranslarının değerlendirilmesi

Kabul edilebilir güç, aks, prizma ve merkezleme sapmaları cam gücüne, tasarıma ve uygulanabilir standarda göre değişebilir.

Bütün camlar için tek bir sayı kullanmak doğru değildir.

Ölçülen değer reçete, laboratuvar doğrulama değeri ve ilgili teslim standardıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Cihazın ekran çözünürlüğü kabul toleransının kendisi değildir.

Aks toleransının güce bağlı olması

Silindirik güç arttıkça aynı aks sapmasının optik etkisi büyür.

Bu nedenle düşük ve yüksek silindirli camlarda aynı derece farkı aynı biçimde değerlendirilmez.

Aks kontrolünde camın lensmetrede yatay ve sabit durduğundan emin olunmalıdır.

Şüpheli sonuç ikinci ölçümle ve çerçevedeki gerçek montaj konumuyla doğrulanmalıdır.

Lensmetrede kararsız ölçüm

Otomatik ekrandaki değerlerin sürekli değişmesi camın veya cihazın doğru konumda olmadığını gösterebilir.

  • Cam yüzeyini temizleyin.
  • Lens dayama parçasını temizleyin.
  • Camın arka yüzeyinin tam temas ettiğini kontrol edin.
  • Cam tutucu basıncını kontrol edin.
  • Ölçüm noktasını progresif geçiş bölgesinden uzaklaştırın.
  • Doğru tek odaklı veya progresif modu seçin.
  • Koyu cam modunu gerektiğinde kullanın.
  • Çerçevenin tablaya eğik oturmadığını kontrol edin.
  • Camın yüksek kavisli olup olmadığını değerlendirin.
  • Aynı noktayı birkaç kez ölçün.
  • Cihaz sıfır kontrolünü yeniden yapın.
  • Gerekirse test camıyla cihazı kontrol edin.

Beklenmeyen sferik değer

Yanlış cam yüzeyinden ölçüm, yanlış referans noktası veya kompanse değerlerin dikkate alınmaması beklenmeyen sferik sonuç oluşturabilir.

Silindir işaretinin farklı olması sfer değerini transpozisyon nedeniyle değiştirmiş gösterebilir.

Progresif camda uzak referans noktası yerine fitting cross veya koridor bölgesi ölçülmüş olabilir.

Cam ve laboratuvar etiketi eşleştirildikten sonra ölçüm doğru noktada tekrarlanmalıdır.

Beklenmeyen silindir değeri

Camın eğik tutulması veya progresif yüzeyin yanlış noktasından ölçüm yapılması ek silindir görünümüne neden olabilir.

Asferik ve atorik camlarda merkezden uzak ölçüm farklı sonuç verebilir.

Cihaz modu, cam temizliği ve ölçüm noktası kontrol edilmelidir.

Sonuç test camı veya ikinci lensmetreyle doğrulanabilir.

Beklenmeyen aks değeri

Artı ve eksi silindir gösterimi arasındaki transpozisyon aksı 90 derece farklı gösterebilir.

Çerçeve lensmetre tablasında eğik olabilir veya cam çerçeve içinde dönmüş olabilir.

Düşük silindir gücünde otomatik aks değeri daha kararsız görünebilir.

Silindir miktarı, cihaz işareti ve camın fiziksel yataylığı birlikte kontrol edilmelidir.

Beklenmeyen prizma değeri

Cam optik merkezden uzakta ölçülmüş olabilir.

Progresif camda prizma referans noktası yerine başka bir bölge kullanılmış olabilir.

İnceltme prizması reçeteli prizmayla karıştırılmış olabilir.

Çerçevenin eğik yerleşmesi, yanlış sağ-sol seçimi veya hatalı taban yönü yorumu da sonucu etkileyebilir.

Progresif cam ölçülemiyorsa

Önce camın kalıcı gravürleri bulunmalı ve doğru tasarım şablonu belirlenmelidir.

Cam yüzeyi temizlenmeli ve otomatik cihazda progresif ölçüm modu seçilmelidir.

Geçiş koridorundaki kararsız okumalar yerine üreticinin uzak, prizma ve yakın referans noktaları kullanılmalıdır.

Gravür veya laboratuvar bilgisi bulunamıyorsa kesin doğrulama yapılamadığı kayda geçirilmelidir.

Sağ ve sol sonuçlar karışıyorsa

Cihazın otomatik sağ-sol algılamasına tamamen güvenilmemelidir.

Her cam ölçülmeden önce OD veya OS seçimi ekrandan doğrulanmalıdır.

Gözlük operatöre dönükken sağ ve sol tarafın kullanıcının yönüne göre ters görünebileceği unutulmamalıdır.

Kayıt çıktısı alınmadan önce cam tarafları tekrar kontrol edilmelidir.

Tekrarlanan ölçümlerin farklı çıkması

Ölçüm noktası her seferinde birkaç milimetre değişiyor olabilir.

Cam lens dayama parçasına farklı açıyla temas ediyor olabilir.

Manuel cihazda oküler ayarı veya hedef netliği kararı değişiyor olabilir.

Otomatik cihazda cam geçirgenliği, yüzey kusuru veya yanlış mod kararsızlık oluşturabilir.

İkinci cihazla doğrulama

Şüpheli veya sınırda sonuçlar mümkünse kontrolü yapılmış ikinci bir lensmetreyle ölçülmelidir.

İki cihazın silindir işareti, ölçüm basamağı ve prizma gösterimi aynı hâle getirilmelidir.

Aynı cam yüzeyi ve aynı referans noktası kullanılmalıdır.

Cihazlar arasında kalıcı fark varsa teknik kontrol ve kalibrasyon kayıtları incelenmelidir.

Ölçüm sonucunun kaydedilmesi

Lensmetre ölçümü açık, izlenebilir ve sağ-sol ayrımı belirgin biçimde kaydedilmelidir.

  • Ölçüm tarihi.
  • Sipariş veya iş emri numarası.
  • Kullanılan cihazın kimliği.
  • Sağ cam sfer, silindir ve aks değeri.
  • Sol cam sfer, silindir ve aks değeri.
  • Sağ ve sol prizma miktarı ile taban yönü.
  • Addisyon değeri.
  • Kullanılan silindir gösterim biçimi.
  • Ölçüm referans noktası.
  • Kompanse doğrulama değeri kullanılıp kullanılmadığı.
  • Progresif cam tasarımı ve şablon bilgisi.
  • Optik merkez veya fitting noktası konumu.
  • Tekrar ölçüm veya ikinci cihaz sonucu.
  • Tolerans dışı bulunan değer ve yapılan işlem.

Cihaz temizliği

Lens dayama parçası, cam tutucu ve çerçeve tablası üreticinin önerdiği yöntemle düzenli temizlenmelidir.

Optik yüzeylere doğrudan sıvı püskürtülmemeli ve aşındırıcı ürün kullanılmamalıdır.

Mürekkep kalıntıları kurumadan uygun şekilde temizlenmelidir.

Elektrikli cihaz temizlenmeden önce üretici güvenlik talimatına göre kapatılmalıdır.

Lens dayama parçasının önemi

Lens dayama parçasındaki kir, çizik veya deformasyon camın düzgün oturmasını engelleyebilir.

Küçük bir yabancı madde cam yüzeyini çizebilir veya ölçüm açısını değiştirebilir.

Parça aşınmışsa kullanıcı tarafından rastgele düzeltilmemeli ve uygun yedek parçayla değiştirilmelidir.

Yüksek değerli kaplamalı camlar ölçülmeden önce temas yüzeyi gözle kontrol edilmelidir.

İşaretleme pimlerinin bakımı

İşaretleme pimleri eşit uzunlukta, düzgün hareketli ve yeterli mürekkepli olmalıdır.

Kurumuş pimler cama aşırı basınç uygulanmasına neden olabilir.

Farklı yükseklikteki pimler aks çizgisini yanlış gösterebilir.

Üreticiye uygun olmayan mürekkep kaplamada kalıcı iz veya zor temizlenme sorunu oluşturabilir.

Hijyen

Lensmetre doğrudan kullanıcı gözüne temas etmese de gözlükler ve operatör elleri arasında ortak çalışma yüzeyi oluşturur.

Çerçeve tablası, cam tutucu ve sık dokunulan kontrol yüzeyleri uygun aralıklarla temizlenmelidir.

Kontakt lens ölçümü destekleniyorsa özel tutucu için üreticinin dezenfeksiyon prosedürü uygulanmalıdır.

Temizlik ürünü cihaz ekranına, optik bölüme veya kaplamalı cama zarar vermemelidir.

Güvenli kullanım

Cam tutucu hızlı bırakılmamalı ve çerçeveye darbe uygulamamalıdır.

Çatlak, delinmiş veya çok ince camlarda işaretleme ve tutucu basıncı azaltılmalıdır.

Çerçevesiz camların bağlantı bölgeleri lensmetre parçalarına dayandırılmamalıdır.

Cihazın hareketli bölümlerine el veya gevşek malzeme sıkışmamasına dikkat edilmelidir.

Lensmetre kontrol listesi

Her ölçüm öncesinde kısa bir kontrol listesi kullanılması hata olasılığını azaltır.

  • Cihaz sıfır değeri doğru mu?
  • Lens dayama noktası temiz mi?
  • Silindir işareti reçeteyle uyumlu mu?
  • Ölçüm basamağı uygun mu?
  • Prizma gösterimi doğru mu?
  • Doğru cam modu seçildi mi?
  • Cam temiz ve kuru mu?
  • Sağ ve sol taraf doğru mu?
  • Camın arka yüzeyi dayama noktasında mı?
  • Doğru referans noktası ölçülüyor mu?
  • Çerçeve yatay ve sabit mi?
  • Sonuç tekrarlanabilir mi?
  • Laboratuvarın kompanse değerleri kontrol edildi mi?
  • Sonuçlar uygun standarda göre değerlendirildi mi?

Sık yapılan hatalar

Lensmetre ölçümünde en sık karşılaşılan sorunlar yanlış cihaz ayarı, yanlış referans noktası ve sonuçların bağlamından kopuk yorumlanmasıdır.

  • Cihazın sıfır kontrolünü yapmadan ölçüme başlamak.
  • Manuel cihazda oküleri operatör gözüne göre ayarlamamak.
  • Kirli cam veya kirli lens dayama noktasıyla ölçüm yapmak.
  • Camın ön yüzünü arka verteks ölçümü gibi yerleştirmek.
  • Camı lens dayama noktasına eğik tutmak.
  • Çerçeveyi tablaya eğik yerleştirmek.
  • Sağ ve sol camı karıştırmak.
  • Cihazın silindir işaretini kontrol etmemek.
  • Transpoze reçeteyi farklı reçete sanmak.
  • Ekran çözünürlüğünü kabul toleransı olarak kullanmak.
  • Sferik eş değeri gerçek reçete doğrulaması yerine kullanmak.
  • Silindir aksını cam sabitlenmeden okumak.
  • Düşük silindirde kararsız aks değerini kesin kabul etmek.
  • Prizma miktarını taban yönü olmadan kaydetmek.
  • İçe ve dışa taban yönünü operatör açısından yorumlamak.
  • Prizmayı yanlış ölçüm noktasında kontrol etmek.
  • Desantrasyon prizmasını reçeteli prizma sanmak.
  • Progresif camı fitting crosstan ölçmek.
  • Progresif gravürleri bulmadan genel şablon kullanmak.
  • Uzak, prizma ve yakın değerleri aynı noktadan ölçmek.
  • İnceltme prizmasını üretim hatası sanmak.
  • Kompanse lensmetre değerlerini kontrol etmemek.
  • Nominal reçeteyle farklı olan dijital camı doğrudan reddetmek.
  • Asferik camı geometrik merkezden rastgele ölçmek.
  • Yüksek kavisli camı dayama noktasına zorlamak.
  • Bifokal addisyonu cihaz prosedürüne uymadan ölçmek.
  • Segment yüksekliğini lensmetre gücüyle karıştırmak.
  • Otomatik cihaz sonucunu tekrar ölçmeden kesin kabul etmek.
  • UV veya ışık geçirgenliği fonksiyonu olmayan cihazdan bu sonucu çıkarmak.
  • Çerçeve PD değerini kullanıcı PD'si sanmak.
  • İşaretleme pimlerini kaplamaya aşırı bastırmak.
  • Tolerans dışı sonuçta cihaz kontrolü yapmadan camı yeniden üretime göndermek.
  • Ölçüm noktasını ve kullanılan silindir biçimini kaydetmemek.

Ne zaman ölçüm tekrarlanmalıdır?

Sonuç ekranda kararsızsa veya aynı noktada belirgin biçimde değişiyorsa ölçüm tekrarlanmalıdır.

Cam temizlendikten, çerçeve düzeltilip yataylandıktan veya cihaz modu değiştirildikten sonra yeniden ölçüm yapılmalıdır.

Kompanse değer belgesi sonradan bulunduysa cam doğru referans noktasında tekrar değerlendirilmelidir.

Montaj sırasında cam döndürülmüş, yeniden kesilmiş veya çerçeve değiştirilmişse bütün optik kontroller yenilenmelidir.

Ne zaman teknik servis gerekir?

Cihaz sıfır değerini korumuyorsa veya bilinen test camlarında tekrarlanabilir sapma gösteriyorsa teknik kontrol gerekir.

Hedef görüntüsü bozuk, ekran hatalı, lens dayama parçası gevşek veya işaretleme sistemi eğriyse cihaz kullanılmamalıdır.

Cihaz düşürüldüyse görünür hasar olmasa bile doğruluk kontrolü yapılmalıdır.

Yetkisiz iç ayar veya yazılım müdahalesi yerine üretici tarafından yetkilendirilmiş servis kullanılmalıdır.

Ne zaman laboratuvarla görüşülmelidir?

Modern kompanse camda ölçülen değer ile reçete farklıysa laboratuvar doğrulama değerleri istenmelidir.

Progresif gravür kodu, tasarım şablonu veya yakın referans noktası belirlenemiyorsa üretici bilgisi alınmalıdır.

Prizma, inceltme prizması veya slab-off sonucu sipariş belgesiyle açıklanamıyorsa laboratuvarla karşılaştırma yapılmalıdır.

Aynı referans noktasında tekrarlanan ve ikinci cihazla doğrulanan tolerans dışı sonuç laboratuvara ayrıntılı kayıtla bildirilmelidir.

Ne zaman yeniden üretim değerlendirilmelidir?

Cihazın doğruluğu, ölçüm yöntemi, referans noktası ve kompanse değerler doğrulandıktan sonra gerçek bir üretim sapması bulunuyorsa yeniden üretim değerlendirilebilir.

Camın yanlış aksla, yanlış tarafa veya yanlış merkez konumuyla monte edildiği belirlenirse önce yeniden montaj olasılığı incelenmelidir.

Cam çerçeve için küçük veya hatalı kesilmişse güç doğru olsa bile yeni üretim gerekebilir.

Karar yalnızca tek lensmetre okumasına değil tekrarlı ölçüm, sipariş belgesi ve montaj kontrolüne dayanmalıdır.

Mesleki sorumluluk

Lensmetre kullanan personel cihazın çalışma prensibini, seçili ayarları ve ölçüm sınırlarını bilmelidir.

Otomatik ekrandaki sayılar değerlendirme yapılmadan kullanıcıya reçete veya sağlık sonucu olarak aktarılmamalıdır.

Eski gözlük ölçümü yeni reçete düzenlemek amacıyla kullanılmamalıdır.

Şüpheli görme şikâyetleri gözlük gücü doğru görünse bile uygun göz sağlığı değerlendirmesine yönlendirilmelidir.

Önemli Bilgilendirme

Lensmetre, gözlük camının sferik gücünü, silindirik gücünü, aksını, prizmatik etkisini ve uygun tasarımlarda addisyonunu doğrulamak için kullanılan hassas bir ölçüm cihazıdır. Doğru sonuç için cihazın sıfır ve kontrol işlemleri yapılmalı, cam temiz tutulmalı, arka yüzey lens dayama noktasına doğru biçimde yerleştirilmeli, sağ-sol ayrımı ve silindir gösterim biçimi kontrol edilmelidir. Progresif, asferik, atorik, yüksek kavisli ve kişiselleştirilmiş camlar rastgele bir noktadan ölçülmemeli; üreticinin uzak, prizma ve yakın referans noktaları ile laboratuvarın lensmetre doğrulama değerleri kullanılmalıdır. Lensmetre ekranının gösterdiği basamak kabul toleransı değildir. Sonuçlar reçete, sipariş belgesi, montaj ölçüleri, uygulanabilir standartlar ve cihaz üreticisinin talimatlarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Kararsız veya beklenmeyen sonuçlarda ölçüm tekrarlanmalı, cihaz test camıyla kontrol edilmeli ve gerektiğinde ikinci cihaz, teknik servis veya laboratuvar doğrulaması kullanılmalıdır.

← Tüm mesleki konulara dön