Ölçüm, Merkezleme ve Çerçeve Parametreleri
Minimum Cam Çapı ve Desantrasyon Hesabı
Çerçeve PD, etkin çap, monoküler PD ve desantrasyonla uygun cam çapının değerlendirilmesi.
Çerçeve kutulama ölçüleri, A ve DBL değerlerinden çerçeve PD hesabı, geometrik merkez, monoküler ve binoküler desantrasyon, etkin çap, minimum cam çapı formülleri, yatay ve dikey merkezleme, progresif ve yüksek numaralı camlarda gerçek iz üzerinden çap kontrolü, örnek hesaplamalar, çerçeve seçimi ve sipariş kontrol adımları.
Minimum cam çapı neden önemlidir?
Bir camın numarası ve malzemesi uygun olsa bile seçilen ham veya yarı mamul cam çerçeve şeklini tamamen karşılamıyorsa cam montaj sırasında çerçeveden çıkabilir.
Gereğinden büyük cam çapı ise özellikle artı numaralarda gereksiz merkez kalınlığı, ağırlık ve maliyet oluşturabilir.
Doğru minimum çap hesabı çerçeve şekli, kullanıcının merkezleme ölçüleri, cam tasarımı ve laboratuvarın işleme payıyla birlikte yapılmalıdır.
Hesap yalnızca camın kesilip kesilemeyeceğini değil, ortaya çıkacak kalınlık ve estetik sonucu da etkiler.
Minimum cam çapı nedir?
Minimum cam çapı, belirlenen merkezleme noktasına sahip yuvarlak bir camın seçilen çerçeve şeklini güvenli biçimde tamamen karşılayabilmesi için gereken en küçük kullanılabilir çaptır.
Bu değer minimum blank size, minimum uncut size, minimum sized uncut, MBS veya MSU gibi adlarla ifade edilebilir.
Hesaplanan değer cam üreticisinin nominal çapından çok kullanılabilir çapıyla karşılaştırılmalıdır.
Kenar kusurları, işaretler, bloklama ve işleme gereksinimleri nedeniyle nominal çapın tamamı her zaman kullanılabilir olmayabilir.
Kutulama sistemi
Gözlük çerçeveleri çoğunlukla cam şeklinin çevresine çizilen hayali bir dikdörtgene dayanan kutulama sistemiyle ölçülür.
Bu sistem çerçeve şeklinin yatay ve dikey boyutlarını ortak bir yöntemle tanımlamayı sağlar.
A, B, DBL ve geometrik merkez gibi kavramlar bu sisteme dayanır.
Kutulama ölçüleri çerçeve üzerindeki baskıdan, el ölçümünden veya tercihen dijital çerçeve izinden elde edilebilir.
A ölçüsü
A ölçüsü, bir göz açıklığının kutulama sistemindeki en büyük yatay genişliğidir.
Cam şeklinin en sağ ve en sol noktaları arasındaki yatay uzaklığı ifade eder.
Çerçeve üzerinde 52–18 gibi bir ölçü bulunuyorsa ilk sayı çoğunlukla A ölçüsüdür.
Baskılı değer ile gerçek iz arasında üretim, ayar veya deformasyon nedeniyle küçük farklılıklar bulunabilir.
B ölçüsü
B ölçüsü, cam şeklinin kutulama sistemindeki en büyük dikey yüksekliğidir.
Şeklin en üst ve en alt noktaları arasındaki düşey uzaklıktır.
B ölçüsü temel yatay desantrasyon formülüne doğrudan girmese de montaj yüksekliği ve dikey desantrasyon için önemlidir.
Progresif, ofis, bifokal ve kişiselleştirilmiş camlarda B ölçüsü tek başına yeterli değildir; gerçek şekil ve montaj noktası birlikte değerlendirilmelidir.
DBL ölçüsü
DBL, sağ ve sol cam şekillerinin birbirine en yakın kutu kenarları arasındaki mesafedir.
Distance Between Lenses ifadesinin kısaltmasıdır.
Çerçeve üzerindeki 52–18 ölçüsünde ikinci sayı çoğunlukla DBL değeridir.
DBL değeri anatomik köprü genişliği veya burun temas genişliğiyle tamamen aynı kavram değildir.
Çerçeve PD veya geometrik merkez mesafesi
Simetrik bir çerçevede sağ ve sol cam geometrik merkezleri arasındaki yatay mesafe çerçeve PD olarak adlandırılır.
Çerçeve PD yaklaşık olarak A + DBL formülüyle hesaplanır.
Bu değer bazı kaynaklarda geometrik merkez mesafesi veya GCD olarak da ifade edilir.
Çerçeve PD, kullanıcının pupiller mesafesi değildir; çerçevenin geometrik özelliğidir.
Geometrik merkez
Geometrik merkez, cam şeklinin kutulama dikdörtgeninin yatay ve dikey orta çizgilerinin kesiştiği noktadır.
Bu nokta şeklin alan merkezi veya ağırlık merkezi olmak zorunda değildir.
Yuvarlak ve simetrik şekillerde geometrik merkez görsel merkeze yakın olabilirken kedi gözü veya damla biçimli şekillerde farklı görünebilir.
Etkin çap ve temel desantrasyon hesabında kutulama geometrik merkezi referans alınır.
Kullanıcının PD ölçüsü
PD, kullanıcının sağ ve sol gözleri için belirlenen pupiller merkezleme mesafesidir.
Binoküler PD iki göz arasındaki toplam mesafe olarak, monoküler PD ise yüz orta hattından her gözün merkezine kadar ayrı ayrı kaydedilebilir.
İki monoküler PD'nin toplamı binoküler PD'yi verir ancak sağ ve sol değerlerin birbirine eşit olması gerekmez.
Asimetrik ölçülerde yalnızca toplam PD kullanmak her iki cam için farklı olan gerçek desantrasyonu gizleyebilir.
Uzak ve yakın PD farkı
Uzak bakışta gözlerin görme eksenleri yakın bakışa göre daha paraleldir.
Yakına bakışta konverjans nedeniyle yakın PD çoğunlukla uzak PD'den daha küçüktür.
Uzak gözlüğünde uzak PD, yalnızca yakın için hazırlanan gözlükte ise uygun çalışma mesafesine ait yakın merkezleme değeri kullanılmalıdır.
Yakın PD'nin hangi çalışma mesafesine göre belirlendiği bilinmeden sabit bir azaltma uygulanmamalıdır.
Desantrasyon nedir?
Desantrasyon, camın optik veya tasarım referans noktasının çerçevenin geometrik merkezinden ne kadar ve hangi yönde kaydırılması gerektiğini ifade eder.
Çerçeve PD ile kullanıcının PD'si aynıysa yatay desantrasyon teorik olarak sıfırdır.
Çerçeve PD kullanıcı PD'sinden büyükse merkezleme noktaları çoğunlukla geometrik merkezlerden buruna doğru taşınır.
Çerçeve PD kullanıcı PD'sinden küçükse merkezleme noktaları temporal yöne taşınabilir.
Toplam yatay desantrasyon
Simetrik merkezleme kabulünde toplam yatay desantrasyon, çerçeve PD ile kullanıcı PD arasındaki farkın mutlak değeridir.
Toplam desantrasyon = |Çerçeve PD - Kullanıcı PD| biçiminde hesaplanabilir.
Bu değer iki camın birlikte oluşturduğu toplam merkez kaydırma miktarıdır.
Minimum çap formülünde kullanılan değer cam başına desantrasyonsa toplam fark doğrudan ikiyle çarpılmamalıdır.
Cam başına yatay desantrasyon
Sağ ve sol değerlerin eşit olduğu varsayımında cam başına desantrasyon toplam farkın yarısıdır.
Cam başına desantrasyon = |Çerçeve PD - Kullanıcı PD| / 2 biçiminde hesaplanır.
Örneğin çerçeve PD 70 milimetre ve kullanıcı PD 64 milimetreyse toplam desantrasyon 6 milimetre, cam başına desantrasyon 3 milimetredir.
Bu yöntem yalnızca sağ ve sol merkezleme mesafeleri eşit kabul edilebiliyorsa kullanılmalıdır.
Monoküler desantrasyon hesabı
Monoküler PD değerleri farklıysa sağ ve sol cam ayrı hesaplanmalıdır.
Simetrik ve yüzde ortalanmış bir çerçevede her camın geometrik merkezi yüz orta hattından yaklaşık Çerçeve PD / 2 uzaklıktadır.
Sağ desantrasyon yaklaşık |Çerçeve PD / 2 - Sağ monoküler PD|, sol desantrasyon ise |Çerçeve PD / 2 - Sol monoküler PD| biçiminde değerlendirilir.
Çerçeve yüzde belirgin dönük veya merkezden kaymış duruyorsa dijital sistemin gerçek sağ ve sol geometrik konumu kullanılmalıdır.
Desantrasyon yönü nasıl belirlenir?
Çerçeve yarı PD'si monoküler PD'den büyükse camın merkezleme noktası geometrik merkezden nazale, yani içe doğru taşınır.
Çerçeve yarı PD'si monoküler PD'den küçükse merkezleme noktası temporale, yani dışa doğru taşınır.
Minimum çap hesabında büyüklük için mutlak değer kullanılsa da üretim ve bloklama için yön mutlaka kaydedilmelidir.
Sağ ve sol camlarda yön ifadelerinin kullanıcının yüzüne göre yazıldığı doğrulanmalıdır.
Etkin çap nedir?
Etkin çap, çerçevenin geometrik merkezinden şeklin çevresindeki en uzak noktaya olan mesafenin iki katıdır.
ED veya effective diameter kısaltmasıyla gösterilir.
Geometrik merkezde bulunan yuvarlak bir ham camın şekli tamamen karşılaması için gereken teorik en küçük çapı temsil eder.
Optik veya montaj noktası geometrik merkezden kaydırıldığında gerekli çap ED'den daha büyük olabilir.
Etkin yarıçap
Geometrik merkezden şeklin en uzak kenar noktasına olan mesafe etkin yarıçap olarak düşünülebilir.
Etkin çap bu en uzak mesafenin iki katıdır.
Minimum çapın en doğru geometrik tanımı, gerçek merkezleme noktasından şeklin en uzak kenarına olan mesafenin iki katıdır.
Bu nedenle yalnızca A ve B ölçülerine bakmak düzensiz şekillerde yeterli değildir.
Etkin çap nasıl ölçülür?
Dijital çerçeve izleyici cam kanalının veya demo camın çevresini ölçerek etkin çapı otomatik hesaplayabilir.
Manuel yöntemde geometrik merkez işaretlenir ve bu noktadan şeklin en uzak kenarına olan mesafe bulunur.
Bulunan en büyük yarıçap ikiyle çarpılarak ED elde edilir.
Çerçeve şekli dönük, asimetrik veya deforme ise sağ ve sol izler ayrı kontrol edilmelidir.
Etkin çap ile en uzun köşegen farkı
Kutulama dikdörtgeninin köşegeni bazı şekillerde yaklaşık bir kontrol değeri sağlayabilir.
Ancak gerçek cam şekli kutunun köşelerine ulaşmıyorsa kutu köşegeni etkin çapı gereğinden büyük gösterebilir.
Damla, kedi gözü, altıgen ve düzensiz modellerde en uzak gerçek kenar noktası kutu köşesiyle aynı olmayabilir.
Kesin siparişte tahmini köşegen yerine çerçeve izinden elde edilen ED kullanılmalıdır.
Temel minimum çap formülü
Yalnızca yatay desantrasyon bulunan düzenli şekiller için yaygın ön hesap MBS = ED + 2 × d + işleme payı biçimindedir.
Burada d tek cam için gereken desantrasyonun mutlak değeridir.
İki camın eşit desantrasyonu söz konusuysa aynı formül MBS = ED + toplam desantrasyon + işleme payı olarak da yazılabilir.
Bu formül pratik bir tahmindir; gerçek şekil ve merkezleme noktası biliniyorsa iz tabanlı hesap daha doğrudur.
İki milimetre işleme payı
Klasik minimum çap hesabında toplam 2 milimetre ek işleme payı sık kullanılan bir uygulamadır.
Bu pay camın kenarının işleme, bloklama ve küçük ölçüm farklılıklarına karşı güvenli kalmasına yardımcı olur.
İki milimetre bütün laboratuvarlar ve bütün cam türleri için evrensel bir zorunluluk değildir.
Cam üreticisinin kullanılabilir çapı ve laboratuvarın istediği güvenlik payı her zaman doğrulanmalıdır.
Simetrik hesap örneği
A ölçüsü 52 milimetre ve DBL 18 milimetre olan çerçevenin çerçeve PD'si 70 milimetredir.
Kullanıcının uzak PD'si 64 milimetreyse toplam yatay desantrasyon 6 milimetre, cam başına desantrasyon 3 milimetredir.
Çerçevenin ED değeri 58 milimetreyse 2 milimetre payla minimum çap 58 + 2 × 3 + 2 = 66 milimetre olur.
Cam 65 ve 70 milimetre kullanılabilir çaplarla sunuluyorsa laboratuvar onayı bulunmadıkça 70 milimetrelik seçenek gerekir.
Toplam desantrasyonla aynı örnek
Aynı örnekte toplam desantrasyon çerçeve PD ile kullanıcı PD arasındaki 6 milimetrelik farktır.
Formül ED + toplam desantrasyon + pay olarak yazıldığında 58 + 6 + 2 = 66 milimetre sonucu bulunur.
Bu sonuç cam başına 3 milimetre kullanılan hesapla aynıdır.
En sık yapılan hatalardan biri toplam desantrasyonu bir kez daha ikiyle çarparak gereksiz büyük çap bulmaktır.
Asimetrik monoküler PD örneği
Çerçeve PD 70 milimetreyse her camın geometrik merkezi yüz orta hattından teorik olarak 35 milimetre uzaktadır.
Sağ monoküler PD 31 milimetre ve sol monoküler PD 33 milimetreyse sağ cam 4 milimetre, sol cam 2 milimetre nazale desantre edilir.
ED 58 milimetre ve toplam pay 2 milimetreyse sağ cam için yaklaşık 68 milimetre, sol cam için yaklaşık 64 milimetre gerekir.
Laboratuvar iki gözü aynı ham çapla üretecekse daha büyük olan sağ cam gereksinimi siparişi belirleyebilir.
Dikey desantrasyon
Montaj noktası çerçevenin yatay orta çizgisinin üzerinde veya altında bulunuyorsa dikey desantrasyon oluşur.
Dikey desantrasyon, montaj yüksekliği ile kutulama geometrik merkez yüksekliği arasındaki farktan değerlendirilir.
Alt kenardan ölçülen montaj yüksekliğinde geometrik merkez yüksekliği yaklaşık B / 2'dir.
Çerçevenin eğimi, gerçek iz ve ölçüm tanımı nedeniyle yalnızca B / 2 yaklaşımı her üründe kesin kabul edilmemelidir.
Yatay ve dikey desantrasyon birlikteyse
Merkezleme noktası hem yatay hem dikey yönde kaydırılıyorsa yalnızca yatay desantrasyon formülü gerekli çapı eksik gösterebilir.
Düzensiz şekillerde merkezleme noktasından şeklin bütün çevresine olan mesafeler incelenmelidir.
En uzak kenar mesafesinin iki katına laboratuvar payı eklenerek gerçek minimum çap bulunur.
Dijital çerçeve izi ve laboratuvar kesim simülasyonu bu hesabı manuel yaklaşımdan daha güvenilir yapabilir.
Vektörel yaklaşık hesap
Gerçek iz bulunmadığında yatay ve dikey kaymanın birleşik büyüklüğü yaklaşık olarak karekök(dyatay² + ddikey²) biçiminde hesaplanabilir.
ED + 2 × birleşik kayma + pay formülü güvenli tarafta kalan yaklaşık bir tahmin sağlayabilir.
Bu yaklaşım şeklin bütün yönlerde ED yarıçaplı bir daire içinde kaldığını varsayar ve gerçek minimum değeri gereğinden büyük gösterebilir.
Yüksek maliyetli veya çap sınırındaki siparişlerde bu yaklaşık yöntem yerine gerçek iz kullanılmalıdır.
Gerçek en uzak nokta yöntemi
Minimum çapın geometrik olarak en doğru yöntemi merkezleme noktasından çerçeve şeklinin en uzak noktasını bulmaktır.
Bu mesafe ikiyle çarpılır ve gerekli işleme payı eklenir.
Merkezleme noktası tek odaklı camda optik merkez, progresifte montaj artısı veya üreticinin belirttiği referans noktası olabilir.
Cam tasarımına ait gerçek bloklama referansı bilinmeden yalnızca pupil işareti üzerinden hesap yapılmamalıdır.
Düzensiz çerçeve şekilleri
Kedi gözü, damla, aviator, altıgen ve belirgin köşeli şekillerde en uzak kenar noktası yatay veya dikey eksen üzerinde bulunmayabilir.
Basit ED formülü desantrasyon yönüyle en uzak noktanın aynı doğrultuda olduğunu varsayarak gereğinden büyük sonuç verebilir.
Tersine yalnızca A veya B değerini kullanmak çapı yetersiz gösterebilir.
Bu modellerde çerçeve izi merkezleme noktasına taşınarak dijital cut-out kontrolü yapılmalıdır.
Yuvarlak çerçeveler
Tam yuvarlak bir çerçevede A ve B ölçüleri birbirine yakındır ve ED çoğunlukla göz ölçüsüne yakındır.
Buna rağmen merkezleme noktası geometrik merkezden uzaksa gerekli ham çap desantrasyonun iki katı kadar büyüyebilir.
Yuvarlak şekillerde camın montaj sırasında dönmesi silindir aksı ve progresif yataylığı açısından ayrıca kontrol edilmelidir.
Yalnızca yuvarlak olduğu için desantrasyonsuz üretilebileceği varsayılmamalıdır.
Aviator ve damla biçimli çerçeveler
Aviator çerçevelerde en uzak nokta çoğunlukla alt temporal veya alt nazal bölgede bulunabilir.
Yüksek montaj noktası bu en uzak köşeye olan mesafeyi daha da artırabilir.
Yalnızca yatay desantrasyonla yapılan klasik formül gerçek çap gereksinimini doğru göstermeyebilir.
Progresif veya yüksek numaralı uygulamada sağ ve sol gerçek iz üzerinden ayrı cut-out yapılmalıdır.
Kedi gözü çerçeveler
Kedi gözü modellerde üst temporal köşe geometrik merkezden oldukça uzak olabilir.
Merkezleme noktası nazale veya aşağıya taşındığında üst temporal köşeye gereken yarıçap büyüyebilir.
Büyük ED yüksek artı camlarda merkez kalınlığını, yüksek eksi camlarda ise bitmiş dış kenar kalınlığını artırabilir.
Çerçevenin estetik görüntüsünün yanında reçeteyle uyumlu gerçek çapı da değerlendirilmelidir.
Tek odaklı camlarda merkezleme noktası
Standart tek odaklı camlarda minimum çap hesabı çoğunlukla istenen optik merkez konumuna göre yapılır.
Uzak kullanımda monoküler uzak PD ve gerekli optik merkez yüksekliği dikkate alınır.
Yakın gözlüğünde yakın merkezleme ve gerçek çalışma mesafesi kullanılabilir.
Asferik ve yüksek numaralı tek odaklı camlarda dikey optik merkez konumu çap ve performans açısından özellikle önemlidir.
Progresif camlarda merkezleme noktası
Progresif camlarda pupil üzerinde işaretlenen montaj artısı camın tasarım yerleşimini belirler.
Minimum çap hesabında üreticinin montaj artısı, prizma referans noktası ve bloklama sistemi dikkate alınmalıdır.
Koridor uzunluğu ve minimum montaj yüksekliği sağlansa bile üst veya alt kenarda yeterli cam kalmayabilir.
Progresif siparişlerde gerçek çerçeve izi, monoküler PD ve sağ-sol yüksekliklerin laboratuvara gönderilmesi gerekir.
Progresif minimum montaj yüksekliği ile çap farkı
Minimum montaj yüksekliği, progresif yakın bölgenin çerçeve içinde kullanılabilmesi için gereken dikey alanı ifade eder.
Minimum cam çapı ise ham camın bütün çerçeve şeklini merkezleme noktasına göre karşılayıp karşılamadığını gösterir.
Bir çerçeve montaj yüksekliği açısından uygun olduğu hâlde ham çap açısından kesilmeyebilir.
Bu iki kontrol birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Ofis ve bilgisayar camları
Ofis camlarında montaj artısı, tasarımın yakın ve ara görüş yerleşimini belirler.
Derin veya üst kısmı geniş çerçevelerde dikey ve çap gereksinimi tasarıma göre değişebilir.
Çalışma mesafesi seçimi cam gücünü etkilerken çerçeve izi ve montaj yüksekliği cut-out sonucunu etkiler.
Üreticinin ofis camına özel minimum yükseklik ve çap sınırları kontrol edilmelidir.
Bifokal ve trifokal camlar
Bifokal ve trifokal camlarda segment yüksekliği ve segmentin ham cam üzerindeki konumu çap gereksinimini etkileyebilir.
Segmentin çerçeve içinde doğru yükseklikte kalabilmesi için ham camın yalnızca dış çapı değil segment yerleşimi de uygun olmalıdır.
D28, düz üst veya diğer segment tasarımlarının kullanılabilir çapları birbirinden farklı olabilir.
Kesin uygunluk üreticinin segment konumu ve laboratuvar cut-out sistemiyle doğrulanmalıdır.
Asferik ve atorik camlar
Asferik ve atorik camların optik performansı doğru merkezleme ve kullanım konumuna daha duyarlı olabilir.
Optik merkez yüksekliği kutulama orta çizgisinden farklıysa dikey desantrasyon çap hesabına katılmalıdır.
Camın yalnızca yatay PD'ye göre bloklanması uygun olmayabilir.
Üreticinin merkezleme, minimum çap ve kullanım konumu talimatları izlenmelidir.
Yüksek artı camlarda çap
Artı camlar merkezde kalın, kenarlarda daha incedir.
Gereğinden büyük ham çap, özellikle stok veya yarı mamul artı camlarda gerekli kenar kalınlığını koruyabilmek için merkez kalınlığını artırabilir.
Minimum uygun çap, doğru çerçeve seçimi ve şekle göre kalınlık optimizasyonu ağırlık ile büyütme görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir.
Çap gereksinimi azaltılırken montaj güvenliği için gereken kenar kalınlığından ödün verilmemelidir.
Yüksek eksi camlarda çap ve çerçeve şekli
Eksi camlar merkezde ince, çevreye doğru daha kalındır.
Bitmiş eksi camın en kalın bölgesi optik merkezden çerçeve kenarına olan en uzak mesafeyle yakından ilişkilidir.
Büyük göz ölçüsü ve fazla desantrasyon dış kenar kalınlığını artırabilir.
Ham camın nominal çapı tek başına bitmiş eksi cam kalınlığını belirlemez; gerçek şekil, merkezleme, güç, malzeme ve güvenli merkez kalınlığı birlikte değerlendirilir.
Anizometropide çap hesabı
Sağ ve sol göz güçleri veya monoküler PD değerleri farklıysa her camın kalınlık ve minimum çap gereksinimi ayrı olabilir.
Daha fazla desantrasyon gereken taraf daha büyük ham çap isteyebilir.
Aynı çerçevede yüksek artı ve düşük artı veya farklı eksi güçler estetik kalınlık dengesizliği oluşturabilir.
Laboratuvara iki gözün ayrı merkezleme değerleri ve istenen kalınlık dengesi bildirilmelidir.
Reçeteli prizma ve minimum çap
Reçeteli prizma camın optik veya prizma referans noktasının ham cam üzerindeki konumunu etkileyebilir.
Prizma yüzeyde oluşturulabilir, desantrasyonla sağlanabilir veya iki yöntemin birleşimi kullanılabilir.
Bu nedenle yalnızca standart PD farkı üzerinden hesaplanan çap prizmalı siparişte yeterli olmayabilir.
Prizma miktarı, taban yönü, cam gücü ve laboratuvar bloklama yöntemiyle birlikte cut-out kontrolü yapılmalıdır.
Prizma inceltme ile reçeteli prizma farkı
Progresif camlarda kullanılan prizma inceltme, üst ve alt kenar kalınlıklarını dengelemek amacıyla uygulanabilir.
Bu değer kullanıcının reçetesindeki binoküler düzeltme prizmasıyla aynı şey değildir.
Prizma inceltme referans işaretleri ve bloklama konumu çap hesabını etkileyebileceği için üretici verileri kullanılmalıdır.
Siparişte reçeteli prizma ile tasarım kaynaklı prizma birbirine karıştırılmamalıdır.
Prentice kuralı ile desantrasyon ilişkisi
Bir camın optik merkezinin dışında bakıldığında oluşan prizmatik etki yaklaşık olarak P = c × F bağıntısıyla değerlendirilir.
P prizma diyoptrisi, c santimetre cinsinden merkez uzaklığı ve F ilgili meridyendeki diyoptrik güçtür.
Minimum çap hesabındaki geometrik desantrasyon ile istem dışı prizmatik etki ilişkili olsa da aynı hesap değildir.
Yüksek silindirli reçetelerde desantrasyon yönündeki meridyen gücü dikkate alınmalıdır.
Yüksek kavisli çerçeveler
Yüksek yüz form açısına sahip çerçevelerde iki boyutlu düz iz camın gerçek yüzey gereksinimini tam olarak açıklamayabilir.
Cam tabanı, yüz form açısı, pantoskopik açı ve reçete üretici sistemiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Yüksek kavisli ham camların kullanılabilir çap ve reçete aralığı standart camlardan farklı olabilir.
Spor ve koruyucu çerçevelerde üreticinin üç boyutlu cut-out veya uygunluk sistemi kullanılmalıdır.
Tam çerçeveli montaj
Tam çerçeveli modellerde cam kenarı kanal veya çerçeve yatağı içine yerleşir.
İz ölçüsü camın kanal içindeki gerçek şekline göre alınmalıdır.
Dıştan görülen çerçeve açıklığının cetvelle ölçülmesi gerçek kesim boyutunu doğru göstermeyebilir.
Bevel konumu ve çerçeve kavisi montaj güvenliğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Nylor ve yarım çerçeveli montaj
Nylor montajda cam kenarına kanal açılması için yeterli kalınlık ve güvenli kenar alanı gerekir.
Minimum çap yalnızca şeklin kesilmesi için değil kanalın cam içinde güvenli biçimde kalması için de uygun olmalıdır.
Yüksek artı camın çok ince alt kenarı veya yüksek eksi camın aşırı kalın kenarı montajı zorlaştırabilir.
Cam malzemesi, kanal konumu ve laboratuvarın minimum kenar kalınlığı birlikte doğrulanmalıdır.
Çerçevesiz montaj
Çerçevesiz gözlüklerde delik ve çentik konumları ham cam sınırından yeterli uzaklıkta bulunmalıdır.
Minimum yuvarlak çap hesabı şeklin kesilmesini gösterse bile delme alanı ve bağlantı geometrisi ayrıca kontrol edilmelidir.
Çerçevesiz montajda cam malzemesi, minimum merkez ve kenar kalınlığı ile delik güvenliği önemlidir.
Üreticinin drill dosyası veya doğru demo cam izi kullanılmalıdır.
Çerçeve izi neden önemlidir?
Çerçeve izi yalnızca A, B ve ED değerlerini değil şeklin bütün çevre koordinatlarını içerir.
Laboratuvar merkezleme noktasını bu şekil üzerinde konumlandırarak gerçek en uzak mesafeyi hesaplayabilir.
İz verisi progresif yerleşim, kalınlık optimizasyonu ve cut-out kontrolü için kullanılabilir.
Yanlış modele ait veya değiştirilmiş iz bütün hesapların hatalı olmasına neden olur.
Sağ ve sol şeklin ayrı izlenmesi
Çerçeve üretim toleransı, ayar veya deformasyon nedeniyle sağ ve sol göz açıklıkları tam olarak aynı olmayabilir.
Bazı izleyiciler tek tarafı ölçüp diğer tarafı aynalayabilir.
Belirgin asimetri veya çerçevesiz modelde iki taraf ayrı izlenmelidir.
Sağ ve sol minimum çap sonuçları farklı çıkarsa her gözün gerçek izi esas alınmalıdır.
Çerçeve üzerindeki ölçüye güvenmek
Çerçeve sapında yazan A ve DBL değerleri ilk değerlendirme için yararlıdır.
Bu değerler ED, B ölçüsü, gerçek şekil koordinatları veya kullanım sırasında oluşan deformasyonu göstermez.
Demo cam değiştirilmiş veya çerçeve ayarlanmışsa baskılı değerle gerçek ölçü farklı olabilir.
Çap sınırındaki siparişler yalnızca sap üzerindeki ölçüyle verilmemelidir.
Çerçeve ölçümden önce ayarlanmalı mı?
Çerçeve kullanıcının yüzüne göre temel olarak ayarlanmış olmalıdır.
Sap açıklığı, köprü ve ön yüz kavisi değiştiğinde gerçek kullanım konumu ve bazı çerçevelerde şekil geometrisi etkilenebilir.
Özellikle çerçevesiz ve yüksek kavisli modellerde son ayara yakın konumda iz alınmalıdır.
Ölçümden sonra çerçeveyi belirgin biçimde değiştiren ayarlar yapılırsa iz ve merkezleme değerleri yeniden kontrol edilmelidir.
Cam montajının çerçeve ölçüsüne etkisi
Gereğinden büyük kesilmiş cam çerçeve ön yüzünü gerebilir ve A, B, DBL veya yüz form açısını değiştirebilir.
Gereğinden küçük kesilmiş cam kanal içinde gevşek kalabilir.
Montaj sonrası çerçeve şekli sipariş öncesi izden farklıysa kullanım konumu ve merkezleme etkilenebilir.
Bitmiş gözlük çerçeve gerilimi, simetri ve cam tutuculuğu açısından kontrol edilmelidir.
Stok bitmiş camlar
Stok bitmiş camlar belirli güç ve hazır çap seçenekleriyle sunulur.
Hesaplanan minimum çap mevcut kullanılabilir çaptan büyükse cam çerçeveyi karşılamaz.
Hesap sonucu iki hazır çap arasında kalıyorsa bir üst uygun çap seçilir.
Stok camın optik merkezi, kaplama alanı ve kullanılabilir kenarı laboratuvar tarafından doğrulanmalıdır.
Yarı mamul ve reçeteli üretim camları
Yarı mamul camlarda ön yüz veya tasarım hazır olabilir, arka yüz reçeteye göre işlenebilir.
Laboratuvar camı reçete, prizma, merkezleme ve çerçeve şekline göre bloklar.
Yarı mamul çapı yeterli görünse bile yüzey işleme, blok çapı ve tasarım alanı nedeniyle cut-out başarısız olabilir.
Kesin minimum çap laboratuvarın üretim yazılımıyla doğrulanmalıdır.
Kullanılabilir çap ile nominal çap
Cam kataloglarında belirtilen nominal çap ham camın genel fiziksel büyüklüğünü gösterebilir.
Kullanılabilir çap ise optik kalite ve işleme açısından güvenle değerlendirilebilen alanı ifade eder.
Kenar çentiği, üretim işareti, kalıp izi veya kaplama sınırı kullanılabilir alanı azaltabilir.
Sipariş kararı katalogdaki nominal sayı yerine üreticinin cut-out onayına dayanmalıdır.
Standart çap basamakları
Camlar ürün grubuna göre farklı çap basamaklarında sunulabilir.
Her marka, malzeme, indeks, baz, güç ve tasarım için aynı çap seçenekleri bulunmaz.
Hesaplanan minimum değer doğrudan piyasada mevcut bir çapa yuvarlanmadan önce ürün kataloğu kontrol edilmelidir.
Bazı kişiselleştirilmiş camlar çerçeve şekline özel üretilebildiği için klasik stok çap mantığından farklı çalışabilir.
Çap hesabı ve cam kalınlığı
Minimum çap hesabı kalınlık tahminiyle yakından ilişkilidir ancak ikisi aynı işlem değildir.
Kalınlık; reçete, cam çapı, gerçek şekil, merkezleme, indeks, baz eğrisi, asferik tasarım, prizma ve montaj türünden etkilenir.
Çapın yeterli olması camın estetik olarak ince olacağını garanti etmez.
Yüksek numaralı siparişte minimum çapla birlikte laboratuvar kalınlık simülasyonu istenmelidir.
Yüksek indeks seçimi tek başına yeterli midir?
Yüksek indeksli malzeme belirli reçetelerde kalınlığı azaltmaya yardımcı olabilir.
Ancak çok büyük çerçeve ve fazla desantrasyon yüksek indeks avantajının önemli bölümünü ortadan kaldırabilir.
Önce uygun çerçeve boyutu ve merkezleme, ardından malzeme ve tasarım seçimi değerlendirilmelidir.
En yüksek indeks her kullanıcı için optik, mekanik veya ekonomik olarak en uygun seçenek olmayabilir.
Çerçeve PD ile kullanıcı PD'sini yakınlaştırmak
Çerçeve PD kullanıcı PD'sine yaklaştıkça yatay desantrasyon azalır.
Bu durum daha küçük çap kullanımını ve özellikle yüksek numaralarda daha dengeli kalınlık dağılımını kolaylaştırabilir.
Yalnızca sayı eşleşmesine bakılmamalı; köprü uyumu, yüz genişliği, montaj yüksekliği ve çerçevenin sabit durması da değerlendirilmelidir.
Uygun olmayan küçük bir çerçeve yalnızca düşük desantrasyon sağladığı için seçilmemelidir.
Yüksek eksi reçetede çerçeve seçimi
Küçük A ölçüsü ve kullanıcı PD'sine yakın çerçeve PD yüksek eksi camlarda en uzak kenar mesafesini azaltabilir.
Yuvarlağa yakın ve köşeleri aşırı uzamayan şekiller dış kenar kalınlığını kontrol etmeye yardımcı olabilir.
Çok büyük, damla veya belirgin temporal uzantılı çerçeveler dış kenarı kalınlaştırabilir.
Çerçeve gözün önünde doğru konumda ve yeterli görüş alanı sağlayacak büyüklükte olmalıdır.
Yüksek artı reçetede çerçeve seçimi
Yüksek artı reçetelerde küçük ve merkezlemeye uygun çerçeve minimum ham çapı azaltabilir.
Gereğinden büyük ham çap merkez kalınlığı ve ağırlığı artırabilir.
Çerçeve kenarı çok ince olan bölgelerde cam tutuculuğu ve güvenli kenar kalınlığı kontrol edilmelidir.
Laboratuvarın şekle göre merkez kalınlığı optimizasyonu yüksek artı siparişlerde önemli avantaj sağlayabilir.
Çocuk çerçevelerinde çap hesabı
Çocukların monoküler PD değerleri yetişkinlere göre daha küçük olabileceği için yetişkin boyutundaki çerçevelerde fazla nazal desantrasyon oluşabilir.
Büyüme payı amacıyla aşırı büyük çerçeve seçmek cam kalınlığı, ağırlık ve merkezleme sorunlarını artırabilir.
Çerçeve burunda sabit durmalı ve gözler şeklin uygun bölgelerinde bulunmalıdır.
Yüksek numaralı çocuklarda gerçek monoküler PD, yükseklik ve cut-out kontrolü ayrı ayrı yapılmalıdır.
Yakın gözlüklerinde çap hesabı
Yalnızca yakın kullanım için hazırlanan gözlüklerde merkezleme değeri çalışma mesafesine uygun yakın PD olabilir.
Yakın PD uzak PD'den küçük olduğu için aynı çerçevede daha fazla nazal desantrasyon gerekebilir.
Bu fark minimum çapı ve artı camlarda merkez kalınlığını artırabilir.
Hazır bir azaltma değeri yerine kullanıcının çalışma mesafesi ve monoküler yakın ölçümü kullanılmalıdır.
Eski ve yeni çerçeveyi karşılaştırmak
Yüksek numaralı kullanıcı yeni çerçevede daha kalın veya ağır camla karşılaşıyorsa eski ve yeni çerçevelerin A, DBL, ED ve merkezleme değerleri karşılaştırılmalıdır.
Aynı reçete ve indeks kullanılsa bile daha büyük ED veya desantrasyon kalınlık farkı oluşturabilir.
Eski camın ölçülen kalınlığı yeni sipariş için laboratuvara referans olarak verilebilir.
Yalnızca çerçeve üzerindeki göz ölçüsünü karşılaştırmak yeterli değildir.
Laboratuvar cut-out kontrolü
Cut-out kontrolü ham camın reçete ve merkezleme konumunda çerçeve şeklini tamamen karşılayıp karşılamadığını gösterir.
Dijital sistem ham cam sınırını ve çerçeve izini aynı koordinat düzleminde karşılaştırır.
Başarısız sonuçta daha büyük çap, farklı baz, farklı ürün veya farklı çerçeve gerekebilir.
Çap sınırındaki sipariş laboratuvar onayı alınmadan kesin kabul edilmemelidir.
Dijital kalınlık optimizasyonu
Bazı laboratuvar sistemleri reçete, çerçeve izi ve merkezleme verileriyle cam yüzeyini şekle göre optimize edebilir.
Bu yöntem özellikle yüksek artı camlarda gereksiz merkez kalınlığını azaltabilir.
Optimizasyon için doğru şekil dosyası, montaj türü, bevel veya kanal bilgisi ve gerçek merkezleme değerleri gerekir.
Yanlış çerçeve iziyle yapılan optimizasyon doğru olmayan kalınlık ve cut-out sonucu oluşturabilir.
Siparişte gönderilmesi gereken bilgiler
Minimum çap ve kalınlık kontrolünün doğru yapılabilmesi için laboratuvara yeterli veri gönderilmelidir.
- Sağ ve sol reçete değerleri.
- Sağ ve sol monoküler PD.
- Sağ ve sol montaj yüksekliği.
- Uzak, yakın veya çalışma mesafesi kullanım bilgisi.
- Çerçevenin A ölçüsü.
- Çerçevenin B ölçüsü.
- DBL değeri.
- Sağ ve sol çerçeve izi.
- Etkin çap.
- Çerçeve markası, modeli ve ölçüsü.
- Tam çerçeve, nylor veya çerçevesiz montaj türü.
- Cam markası, tasarımı, indeksi ve malzemesi.
- Progresif koridor veya ürün seçimi.
- Reçeteli prizma ve taban yönü.
- Pantoskopik açı, yüz form açısı ve verteks gerekiyorsa bu değerler.
- Özel bevel, kanal, delik veya estetik kalınlık talebi.
- Minimum çap hesabı ve kullanılan işleme payı.
Sipariş öncesi hesap sırası
Çap hesabı rastgele tek bir ölçü üzerinden değil belirli bir sırayla yapılmalıdır.
- Çerçeveyi kullanıcıya temel olarak ayarlayın.
- Çerçevenin marka, model ve ölçüsünü doğrulayın.
- Sağ ve sol gerçek şekli izleyin.
- A, B, DBL ve ED değerlerini kontrol edin.
- Çerçeve PD'yi A + DBL ile hesaplayın.
- Uygun uzak veya yakın monoküler PD'leri doğrulayın.
- Sağ ve sol yatay desantrasyonu ayrı hesaplayın.
- Montaj yüksekliğine göre dikey desantrasyonu değerlendirin.
- Cam tasarımının referans noktasını belirleyin.
- Gerçek merkezleme noktasından en uzak çerçeve kenarını bulun.
- Laboratuvarın istediği işleme payını ekleyin.
- Sonucu ürünün kullanılabilir çaplarıyla karşılaştırın.
- Progresif, prizmalı veya yüksek kavisli camda laboratuvar cut-out onayı alın.
- Yüksek numarada kalınlık simülasyonunu kontrol edin.
Hızlı kontrol formülü
Düzenli ve yalnızca yatay desantrasyonlu tek odaklı bir uygulamada hızlı kontrol şu sırayla yapılabilir.
- Çerçeve PD = A + DBL.
- Toplam desantrasyon = |Çerçeve PD - Kullanıcı PD|.
- Cam başına desantrasyon = Toplam desantrasyon / 2.
- Yaklaşık minimum çap = ED + 2 × Cam başına desantrasyon + laboratuvar payı.
- Aynı sonuç ED + Toplam desantrasyon + laboratuvar payı olarak da bulunabilir.
- Sonuç bir üst mevcut kullanılabilir çapa göre değerlendirilir.
- Dikey desantrasyon veya düzensiz şekil varsa bu hızlı formül kesin sipariş için kullanılmaz.
Çap yetersiz çıkarsa ne yapılır?
İlk olarak ölçümlerin, çerçeve izinin ve sağ-sol girişlerin doğru olduğu kontrol edilmelidir.
Daha büyük kullanılabilir çapa sahip aynı ürün seçilebilir.
Aynı ürün uygun değilse farklı cam tasarımı, baz, malzeme veya üretim yöntemi değerlendirilebilir.
Optik ve estetik sonuç uygun değilse daha küçük ED'li ve kullanıcı PD'sine daha yakın bir çerçeve seçilmelidir.
Hesaplanan çap mevcut çapa çok yakınsa
Hesaplanan minimum değer nominal çap sınırına çok yakınsa küçük ölçüm ve işleme farkları cut-out başarısızlığı oluşturabilir.
Kullanılabilir çap, üretim toleransı ve laboratuvar payı doğrulanmalıdır.
Yuvarlama her zaman aşağıya yapılmamalıdır.
Çap sınırındaki yüksek maliyetli camlarda sipariş öncesi yazılı laboratuvar onayı alınmalıdır.
Cam çerçeveden çıkıyorsa
Camın çerçeveden çıkması yalnızca minimum ham çap hesabıyla açıklanmaz.
Kesim boyutu küçük, bevel konumu yanlış, çerçeve kanalı hasarlı veya çerçeve deforme olabilir.
Ham çap yetersizse bazı kenarlarda şekil tamamlanamamış veya bevel güvenli alanda kalmamış olabilir.
Bitmiş cam şekli, çevre ölçüsü, bevel ve çerçeve gerilimi birlikte kontrol edilmelidir.
Camın bir kenarında eksiklik varsa
Kesilmiş camın belirli bir köşesinde ham yüzey veya eksik alan kalması cut-out başarısızlığını gösterebilir.
En sık nedenler yetersiz çap, yanlış merkezleme, yanlış çerçeve izi veya ham camın blokta yanlış konumlandırılmasıdır.
Eksik bölge taşlanarak gizlenmeye çalışılmamalıdır.
Reçete ve merkezleme korunarak uygun çapla yeniden üretim değerlendirilmelidir.
Cam gereğinden kalın çıktıysa
Çerçeve ED'si, yatay ve dikey desantrasyon, ham çap, indeks, baz ve minimum güvenli kalınlık kontrol edilmelidir.
Özellikle yüksek artıda gereğinden büyük ham çap merkez kalınlığını artırmış olabilir.
Yüksek ekside büyük çerçeve veya optik merkezden uzak temporal kenar belirgin kalınlık oluşturabilir.
Laboratuvar kalınlık simülasyonu ile sipariş değerleri karşılaştırılmalıdır.
Sağ ve sol kalınlık farklıysa
Reçete güçleri, monoküler PD'ler ve montaj yükseklikleri sağ ile solda farklı olabilir.
Çerçeve yüzde dönük veya izler asimetrik olabilir.
Bir cam diğerinden daha fazla desantre edildiğinde en uzak kenar mesafesi ve kalınlık değişebilir.
Kalınlık farkı üretim hatası kabul edilmeden önce optik ve geometrik nedenler ayrı ayrı incelenmelidir.
Ne zaman yeniden ölçüm yapılmalıdır?
Çerçeve izi ile sap üzerindeki ölçüler arasında beklenmeyen fark varsa ölçüm tekrarlanmalıdır.
Monoküler PD değerleri önceki ölçümle belirgin farklıysa kullanıcı duruşu ve ölçüm yöntemi kontrol edilmelidir.
Çerçeve ayarı ölçümden sonra değiştirildiyse montaj yüksekliği ve kullanım konumu yeniden değerlendirilmelidir.
Cut-out sonucu sınırdaysa sağ ve sol şekiller ikinci kez izlenmelidir.
Ne zaman farklı çerçeve seçilmelidir?
Mevcut en büyük kullanılabilir cam çapı çerçeve şeklini karşılamıyorsa farklı çerçeve gerekir.
Hesap teknik olarak mümkün olsa bile sonuç aşırı kalın, ağır veya estetik açıdan kabul edilemezse daha uygun ölçü seçilmelidir.
Yüksek numarada A, ED ve desantrasyonu azaltan bir model değerlendirilmelidir.
Çerçeve kullanıcının yüzünde sabit durmuyorsa yalnızca çap hesabının uygun olması yeterli değildir.
Ne zaman laboratuvarla görüşülmelidir?
Progresif, prizmalı, yüksek kavisli, lentiküler, yüksek artı veya çok yüksek eksi siparişlerde laboratuvar doğrulaması alınmalıdır.
Hesaplanan çap ürün kataloğundaki en büyük veya en küçük sınıra yakınsa cut-out onayı istenmelidir.
Sağ ve sol için farklı çap gereksinimi varsa üretim yöntemi açıklığa kavuşturulmalıdır.
Özel bevel, kanal, delik veya şekle göre kalınlık optimizasyonu talep ediliyorsa iz dosyası laboratuvarla paylaşılmalıdır.
Sık yapılan hatalar
Minimum cam çapı hesaplanırken ölçü tanımları ve kullanılan desantrasyon değerinin toplam mı yoksa cam başına mı olduğu açık olmalıdır.
- Çerçeve PD ile kullanıcı PD'sini aynı kavram sanmak.
- Çerçeve PD hesabında A + DBL yerine iki göz ölçüsünü toplamak.
- DBL ile anatomik burun genişliğini aynı kabul etmek.
- Binoküler PD kullanıp sağ ve sol asimetriyi göz ardı etmek.
- Toplam desantrasyonu cam başına desantrasyon sanmak.
- Toplam desantrasyonu formülde tekrar ikiyle çarpmak.
- Desantrasyon yönünü kaydetmemek.
- ED yerine yalnızca A ölçüsünü kullanmak.
- ED yerine her zaman kutu köşegenini kullanmak.
- Düzensiz şekillerde en uzak gerçek kenarı kontrol etmemek.
- Dikey desantrasyonu hesaba katmamak.
- Progresif montaj yüksekliği uygun diye çapın da uygun olduğunu düşünmek.
- Progresifte optik merkez ile montaj artısını aynı nokta kabul etmek.
- Yakın gözlüğünde uzak PD'yi otomatik kullanmak.
- Yakın PD için herkese aynı azaltmayı uygulamak.
- İki milimetre payı bütün laboratuvarlar için zorunlu kabul etmek.
- Nominal çap ile kullanılabilir çapı aynı sanmak.
- Hesaplanan değeri aşağıdaki hazır çapa yuvarlamak.
- Çerçeve izi olmadan çap sınırındaki siparişi onaylamak.
- Sap üzerindeki ölçüleri gerçek iz yerine kesin kabul etmek.
- Sağ ve sol çerçeve şekillerinin aynı olduğunu varsaymak.
- Çerçeve ayarından sonra ölçüleri tekrar kontrol etmemek.
- Yüksek artıda gereğinden büyük ham çap sipariş etmek.
- Yüksek ekside yalnızca indeks seçimine güvenmek.
- Reçeteli prizmanın bloklama ve çap etkisini göz ardı etmek.
- Prizma inceltmeyi reçeteli prizma sanmak.
- Yüksek kavisli çerçeveyi düz iki boyutlu hesapla kesinleştirmek.
- Nylor ve çerçevesiz montajda güvenli kenar alanını kontrol etmemek.
- Cam kalınlığı ile minimum çapı aynı hesap kabul etmek.
- Cut-out başarısızlığını taşlamayla gizlemeye çalışmak.
Önemli Bilgilendirme
Minimum cam çapı, belirlenen merkezleme noktasından çerçeve şeklinin en uzak kenarına olan mesafenin iki katına gerekli laboratuvar payının eklenmesiyle en doğru biçimde belirlenir. Simetrik ve yalnızca yatay desantrasyon bulunan düzenli bir çerçevede çerçeve PD = A + DBL, cam başına desantrasyon = |Çerçeve PD - kullanıcı PD| / 2 ve yaklaşık minimum çap = ED + 2 × cam başına desantrasyon + işleme payı olarak hesaplanabilir. Yaygın kullanılan 2 milimetrelik pay evrensel değildir. Monoküler PD farklılıkları, dikey desantrasyon, progresif montaj noktası, reçeteli prizma, düzensiz şekil, yüksek kavis ve özel montajlarda sağ ile sol gerçek çerçeve izi üzerinden laboratuvar cut-out kontrolü yapılmalıdır. Hesaplanan değer camın nominal değil kullanılabilir çapıyla karşılaştırılmalıdır.