Sert ve Gaz Geçirgen Lensler

Rijit gaz geçirgen kontakt lens, göz üzerinde kendi biçimini büyük ölçüde koruyan ve oksijenin lens materyalinden geçmesine izin veren sert yapıdaki kontakt lenstir.

Bu lensler mesleki kullanımda RGP, GP veya gaz geçirgen sert lens olarak adlandırılabilir.

Rijit yapıları nedeniyle kornea yüzeyine tamamen şekil değiştirmek yerine gözyaşı tabakası üzerinde kontrollü biçimde hareket ederler.

Eski tip sert lenslerin bir bölümü oksijen geçirmeyen PMMA benzeri materyallerden üretilmiştir.

Modern rijit gaz geçirgen lensler ise oksijen geçişine izin veren özel materyaller kullanır.

Bu nedenle yalnızca sert lens ifadesi kullanıldığında lens materyali ve oksijen geçirgenliği ayrıca doğrulanmalıdır.

RGP lensler yumuşak lenslere göre daha küçük çaplı olabilir ve göz kırpma sırasında daha belirgin hareket gösterebilir.

Şekillerini korudukları için kornea düzensizliklerini gözyaşı merceği yardımıyla optik olarak maskeleyebilirler.

Lensin arka yüzeyi ile kornea arasında ince bir gözyaşı tabakası oluşur.

Bu gözyaşı tabakası, özellikle kornea yüzeyindeki düzensizliklerin bir bölümünü optik olarak dengeleyen bir gözyaşı merceği meydana getirebilir.

Toplam optik etki; lens gücü, lens arka yüzey geometrisi, kornea yapısı ve gözyaşı merceğinin birlikte oluşturduğu sonuçtur.

Gözyaşı merceği, RGP lensin arka yüzeyi ile korneanın ön yüzeyi arasında kalan sıvı tabakasıdır.

Lensin temel eğrisi korneaya göre daha dik veya daha düz seçildiğinde gözyaşı merceğinin optik etkisi değişebilir.

Bu nedenle yalnızca lens kutusundaki güç değeri kullanıcının gözündeki toplam optik sonucu açıklamayabilir.

RGP lensler uygun gözlerde keskin ve kararlı bir optik görüntü sağlayabilir.

Rijit ön yüzey, özellikle kornea astigmatizması veya düzensiz kornea bulunan bazı kullanıcılarda daha düzenli bir kırıcı yüzey oluşturabilir.

RGP lenslerde ilk kullanım konforu yumuşak lenslere göre daha geç gelişebilir.

Göz kırpma sırasında lens hareketi ve kapak teması başlangıçta yabancı cisim hissi oluşturabilir.

Tozlu veya rüzgârlı ortamlarda lens altına yabancı madde girmesi ani rahatsızlığa neden olabilir.

RGP lenslere alışma süresi kullanıcı, lens tasarımı, kapak yapısı, kornea hassasiyeti ve günlük kullanım düzenine göre değişebilir.

Lensler düzensiz aralıklarla kullanıldığında kapak ve göz yüzeyinin uyumu her kullanımda yeniden zorlaşabilir.

Kullanım süresi, uzman tarafından belirlenen programa göre kademeli olarak artırılmalıdır.

RGP lensler yalnızca yüksek numaralar için kullanılmaz. Düzenli veya düzensiz astigmatizma, kornea şekil bozuklukları ve özel optik ihtiyaçlarda değerlendirilebilir.

Kornea ön yüzeyinden kaynaklanan düzenli astigmatizmanın bir bölümü gözyaşı merceği tarafından optik olarak dengelenebilir.

Lens üzerinde kalan astigmatizma miktarı, kornea astigmatizması ile toplam göz astigmatizması arasındaki ilişkiye bağlıdır.

Gerekirse ön yüz torik, arka yüz torik veya bitorik lens tasarımları değerlendirilebilir.

Düzensiz korneada gözlük camıyla yeterince düzeltilemeyen görüntü bozukluğu, rijit lensin düzenli ön yüzeyi ve gözyaşı merceğiyle azaltılabilir.

Lens seçimi yalnızca görme keskinliğine göre yapılmamalı; kornea teması, merkezlenme, hareket ve göz yüzeyi sağlığı birlikte değerlendirilmelidir.

Keratokonus bulunan gözlerde RGP lensler düzensiz kornea yüzeyinin optik etkisini azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Lens korneaya aşırı baskı uygulamamalı ve apeks üzerinde güvenliği şüpheli temas oluşturmamalıdır.

Hastalığın ilerlemesi, kornea yapısı ve lens uyumu düzenli klinik kontrollerle izlenmelidir.

Kornea nakli, refraktif cerrahi veya diğer kornea işlemleri sonrasında kornea yüzeyi standart geometriden farklı olabilir.

Bu gözlerde özel çap, çok eğrili, asferik, ters geometri veya skleral tasarımlar gerekebilir.

Cerrahi geçmişi bulunan kullanıcıda uygulama ve takip ilgili göz hekimiyle koordineli yürütülmelidir.

Korneal RGP lensler çoğunlukla kornea çapından daha küçük toplam çapa sahip lenslerdir.

Lensin merkezlenmesi, kapakla ilişkisi, göz kırpma sırasındaki hareketi ve periferik gözyaşı değişimi uygulamada önemlidir.

Korneal lensler kapak altına yerleşen veya kapaklar arasında duran farklı uyum biçimleri gösterebilir.

Korneoskleral ve skleral lensler klasik korneal RGP lenslerden daha büyük çaplı rijit lenslerdir.

Skleral lensler korneanın üzerinden köprü oluşturarak ağırlıklı olarak sklera üzerinde taşınır ve lens altındaki alan uygulama sıvısıyla doldurulur.

Klasik korneal RGP ile skleral lensin uygulama, değerlendirme, takma, çıkarma ve bakım yöntemleri aynı değildir.

Ortokeratoloji lensleri kornea şeklini geçici olarak değiştirmek amacıyla tasarlanan özel ters geometrili RGP lenslerdir.

Genellikle reçete edilen gece kullanım programıyla uygulanır ve gündüz kırma kusurunu geçici olarak azaltmayı amaçlar.

Etkisi kalıcı değildir. Lens kullanımı bırakıldığında kornea zaman içinde başlangıç şekline doğru döner.

Standart günlük kullanımlı RGP lens, ortokeratoloji lensi olarak kullanılmamalıdır.

Çoğu RGP lens günlük kullanım için reçete edilir ve uyumadan önce çıkarılır.

Bir RGP materyalinin yüksek oksijen geçirgenliğine sahip olması lensin otomatik olarak gece kullanımına uygun olduğu anlamına gelmez.

Uzatılmış veya gece kullanımı yalnızca ürünün onayı, lens tasarımı ve göz sağlığı profesyonelinin değerlendirmesiyle uygulanmalıdır.

RGP lens tasarımı yalnızca numara ve temel eğriden oluşmaz.

Temel eğri, lensin merkez arka yüzey geometrisini tanımlayan temel parametrelerden biridir.

Değer milimetre cinsinden yarıçap veya diyoptrik biçimde ifade edilebilir.

Daha küçük yarıçap daha dik, daha büyük yarıçap ise daha düz yüzey anlamına gelir.

Temel eğri tek başına lens uyumunu belirlemez; çap ve periferik geometriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Toplam çap lensin bir kenarından karşı kenarına olan genişliğidir.

Çap değişikliği lensin merkezlenmesini, kapakla ilişkisini, hareketini, gözyaşı değişimini ve kornea üzerindeki taşıma alanını etkileyebilir.

Aynı temel eğriye sahip iki farklı çaptaki lens göz üzerinde aynı şekilde davranmayabilir.

Optik bölge çapı lensin merkezi optik görev yapan bölümünün genişliğidir.

Pupilla çapı, lens merkezlenmesi, görme koşulları ve periferik tasarım dikkate alınarak seçilir.

Optik bölgenin yetersiz kalması bazı kullanıcılarda düşük ışıkta halka, gölgelenme veya değişken görme oluşturabilir.

Periferik eğriler lens merkezinden kenara geçişi düzenler.

Kenar açıklığı, gözyaşının lens altına girip çıkmasına ve lens kenarının kornea ile kapakla ilişkisine katkı sağlar.

Aşırı dar periferik uyum lens hareketini ve gözyaşı değişimini azaltabilir; aşırı açık kenar ise rahatsızlık, hava kabarcığı veya lens kararsızlığı oluşturabilir.

Kenar kalınlığı, yuvarlaklığı ve kaldırma miktarı kapak konforunu ve lens hareketini etkiler.

Keskin, hasarlı veya düzensiz lens kenarı kullanıcıya teslim edilmemelidir.

Kenar parlatma veya düzeltme işlemi yalnızca uygun cihaz, teknik ve üretici sınırları içinde yapılmalıdır.

Dk, lens materyalinin oksijen geçirgenliğiyle ilişkili bir materyal değeridir.

Korneaya ulaşan gerçek oksijen yalnızca Dk değerine değil, lens kalınlığına ve kullanım koşullarına da bağlıdır.

Yüksek Dk tek başına her göz için en uygun lens materyalini belirlemez; yüzey ıslanması, dayanıklılık ve depozit özellikleri de değerlendirilmelidir.

Lensin merkez ve kenar kalınlığı güç, materyal, çap ve tasarıma göre değişebilir.

Kalınlık lensin oksijen iletimini, ağırlığını, esnemesini, merkezlenmesini ve dayanıklılığını etkileyebilir.

Artı güçlü ve eksi güçlü lenslerin kalınlık dağılımı aynı değildir.

Lens seçilmeden önce reçete, kornea yapısı, göz yüzeyi, gözyaşı, kapak anatomisi ve kullanım amacı değerlendirilmelidir.

Deneme lensi göz üzerine yerleştirildikten sonra lensin yerleşmesi ve gözyaşıyla dengelenmesi için uygun süre beklenmelidir.

Yalnızca ilk takıldığı andaki görünümle nihai karar verilmemelidir.

Lens pupilla ve kornea üzerinde işlevsel bir konumda durmalıdır.

Belirgin üst, alt veya yan desantrasyon optik bölgenin pupillayı yeterince kapsamamasına ve görmenin değişmesine neden olabilir.

Merkezlenme, temel eğri dışında çap, kapak yapısı, kornea geometrisi, ağırlık ve periferik tasarımdan etkilenebilir.

Korneal RGP lensin göz kırpma sırasında kontrollü hareket göstermesi beklenebilir.

Hareketsiz veya korneaya yapışmış görünen lens kadar aşırı hareket eden lens de uygun olmayabilir.

Hareket miktarı lens çapı, temel eğri, periferik açıklık, kapak etkisi ve gözyaşı yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Uygun flöresein yöntemi, lens ile kornea arasındaki gözyaşı tabakasının görünümünü değerlendirmek için kullanılabilir.

Merkezi birikim, merkezi temas, orta periferik ilişki ve kenar açıklığı birlikte incelenmelidir.

Flöresein görüntüsü tek başına yeterli değildir; hareket, merkezlenme, görme, konfor ve kornea bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Deneme lensi göz üzerindeyken yapılan ek refraksiyon, nihai lens gücünün belirlenmesine yardımcı olur.

Üst refraksiyon sırasında lensin kararlı merkezlenmiş olması ve görmenin tekrarlanabilir biçimde ölçülmesi gerekir.

Yüksek güçlerde verteks mesafesi ve gözyaşı merceği etkisi dikkate alınmalıdır.

İnce veya geniş çaplı bazı RGP lensler göz üzerinde kornea şekline doğru esneyebilir.

Lens esnemesi istenmeyen silindirik etki, değişken görme veya ölçüm farkı oluşturabilir.

Lens materyali, merkez kalınlığı, çap ve kornea torisitesi birlikte değerlendirilmelidir.

RGP lens uygunsuz saklama, aşırı sıcaklık, yanlış temizleme, mekanik baskı veya eskime nedeniyle biçim değiştirebilir.

Deforme lens yüzey ölçümünde, lensmetre kontrolünde veya göz üzerindeki uyumda beklenmeyen değişiklik oluşturabilir.

Şüpheli lens yeni lensle veya uygun ölçüm cihazıyla karşılaştırılmalıdır.

Lens takılmadan önce eller yıkanmalı, iyice durulanmalı ve tüy bırakmayan biçimde kurulanmalıdır.

Lens yüzeyinde çatlak, çizik, kenar kırığı veya yabancı madde bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Lens doğru göz için hazırlanmalı ve önerilen ıslatma yöntemiyle doğrudan kornea üzerine yerleştirilmelidir.

Korneal RGP lensler kapak yöntemiyle veya uzman tarafından uygun görülen çıkarma aparatıyla çıkarılabilir.

Lens doğrudan tırnakla sıkıştırılmamalı ve göz yüzeyinden zorla kazınmamalıdır.

Çıkarma aparatı kullanılıyorsa aparat temiz tutulmalı ve göz yüzeyine kontrolsüz biçimde temas ettirilmemelidir.

Lens göz üzerinde sabit kaldıysa zorlayarak çıkarılmamalıdır.

Önerilen kayganlaştırıcı damla kullanıldıktan ve lensin yeniden hareket ettiği doğrulandıktan sonra uygun çıkarma yöntemi uygulanmalıdır.

Ağrı, belirgin kızarıklık veya lensin hareket etmemesi devam ediyorsa profesyonel yardım alınmalıdır.

RGP lens bakım sistemi yumuşak lens bakım ürünlerinden farklı olabilir.

Lens çıkarıldıktan sonra önerilen temizleyiciyle uygun ovalama, durulama, dezenfeksiyon ve saklama adımları uygulanmalıdır.

Kullanılacak ürün lens materyali, yüzey işlemi ve üretici talimatıyla uyumlu olmalıdır.

Temizleme işlemi yüzeydeki yağ, protein, kozmetik ve yabancı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Dezenfeksiyon ise lens üzerindeki mikroorganizma yükünü güvenli seviyeye indirmeyi amaçlar.

Yalnızca serum fizyolojik veya tuzlu su kullanmak lensi dezenfekte etmez.

RGP lens için yalnızca üreticinin ve göz sağlığı profesyonelinin uygun gördüğü bakım ürünleri kullanılmalıdır.

Yumuşak lens solüsyonu, musluk suyu, tükürük, ev yapımı tuzlu su veya rastgele kimyasal ürün kullanılmamalıdır.

Hidrojen peroksit sistemi kullanılıyorsa özel kap ve tam nötralizasyon süresi eksiksiz uygulanmalıdır.

Kontakt lensler musluk suyu, şişe suyu, havuz, deniz, duş veya jakuzi suyuyla temas ettirilmemelidir.

Su lens yüzeyine mikroorganizma taşıyabilir ve ciddi göz enfeksiyonu riskini artırabilir.

Lens suyla temas ettiyse uygulanacak işlem kullanılan lens ve bakım sistemine göre profesyonel öneriyle belirlenmelidir.

Lens kabı her kullanımdan sonra eski solüsyondan tamamen boşaltılmalı ve önerilen yöntemle temizlenip açık biçimde kurutulmalıdır.

Eski solüsyonun üzerine yeni solüsyon eklenmemelidir.

Kap düzenli aralıklarla yenilenmeli ve çatlak, kirli veya kaplamalı hale gelmiş kap kullanılmamalıdır.

RGP lenslerin değişim süresi bütün ürünler ve kullanıcılar için aynı değildir.

Lens yüzeyi, kenarı, optik kalitesi, çizikler, depozitler, materyal durumu, reçete değişimi ve göz üzerindeki uyumu birlikte değerlendirilmelidir.

Lens kırılmadığı gerekçesiyle sınırsız süre kullanılmamalıdır.

Sorunun yalnızca lens numarasından kaynaklandığı varsayılmamalıdır.

Gözyaşı bileşenleri, kozmetik ürünler, el kremi, çevresel kir ve yetersiz temizlik lens yüzeyinde birikim oluşturabilir.

Depozitler yüzey ıslanmasını, konforu, görmeyi ve lensin hijyenini olumsuz etkileyebilir.

Uyumsuz aşındırıcı temizleyici veya sert mekanik işlem lens yüzeyine zarar verebilir.

Çizilmiş veya kenarı hasarlı lens kapak ve kornea üzerinde tahrişe neden olabilir.

Çatlak ya da kırık lens göze takılmamalıdır.

Lens kenarı çıplak gözle normal görünse bile sürekli batma şikâyetinde büyütmeli inceleme yapılmalıdır.

Ağrı, belirgin kızarıklık, ışığa hassasiyet, ani görme azalması, yoğun sulanma veya akıntı gelişirse lens hemen çıkarılmalıdır.

Belirtiler yalnızca alışma süreci veya lens sertliğiyle açıklanmamalıdır.

Şikâyetli göze lens yeniden takılmamalı ve gecikmeden göz sağlığı profesyoneline başvurulmalıdır.

RGP lenslerin dayanıklı olması bakım ve takip ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

RGP lens uygulaması teslimle tamamlanmaz. İlk kullanım sonrası ve daha sonraki dönemlerde düzenli takip gerekir.

RGP lensler çoğunlukla kişiye özel parametrelerle üretildiği için sipariş ve takip bilgileri eksiksiz kaydedilmelidir.

Başarılı bir RGP lens uygulaması yalnızca keskin görme elde etmek değildir.

Lens; yeterli merkezlenme, kontrollü hareket, uygun gözyaşı değişimi, sağlıklı kornea ilişkisi, kabul edilebilir konfor ve sürdürülebilir bakım sağlamalıdır.

Nihai karar reçete, kornea ölçümleri, deneme lensi bulguları, üst refraksiyon ve takip kontrolleri birlikte değerlendirilerek verilmelidir.