Reçete ve Optik Hesaplamalar
Sferik Değer
SPH değerinin anlamı, artı ve eksi değerlerin miyopi ve hipermetropiyle ilişkisi.
Gözlük reçetesindeki SPH alanını, artı ve eksi sferik değerlerin anlamını ve sferik gücün gözlük camındaki görevini açıklayan temel mesleki rehber.
Sferik değer nedir?
Sferik değer, gözlük reçetesinde SPH veya SFERA kısaltmasıyla gösterilen ve camın temel kırıcı gücünü belirten değerdir.
Sferik bir camın optik gücü bütün meridyenlerde aynıdır. Reçetede silindirik değer bulunmadığında görme düzeltmesi yalnızca sferik güçle sağlanabilir.
Eksi sferik değer
Eksi işaretli sferik değerler miyopinin düzeltilmesinde kullanılır. Miyopide uzak görüntüler bulanık görülebilir ve düzeltme için dağıtıcı özellikte eksi güçlü cam uygulanır.
Örneğin -0,50 D ile -4,00 D değerlerinin ikisi de eksi sferik güçtür. Sayının sıfırdan uzaklaşması, reçetede belirtilen optik gücün arttığını gösterir.
Artı sferik değer
Artı işaretli sferik değerler hipermetropinin düzeltilmesinde kullanılır. Düzeltme için yakınsak özellikte artı güçlü cam uygulanır.
Artı işareti reçetede açık biçimde yazılmalıdır. İşaretin atlanması veya yanlış okunması, sipariş edilen cam gücünün tamamen değişmesine neden olur.
Plano ve sıfır değer
PL, Plano veya 0,00 ifadeleri ilgili gözde sferik güç bulunmadığını belirtir.
Sferik değerin sıfır olması, reçetenin tamamen numarasız olduğu anlamına gelmeyebilir. Aynı gözde silindirik güç, prizma veya başka bir reçete bilgisi bulunabilir.
Sferik değer ile silindir ilişkisi
Sferik değer bütün meridyenlere eşit güç uygular. Silindirik değer ise belirli meridyenlerde farklı optik güç oluşturarak astigmatizmanın düzeltilmesinde kullanılır.
Bir reçetede SPH, CYL ve AX değerleri birlikte bulunuyorsa camın toplam optik yapısı bu üç alan birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Uygulama sırasında kontrol
Sferik değer okunurken sağ ve sol göz, artı veya eksi işareti ve ondalık değer ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- Sağ ve sol göz değerlerinin yer değiştirmediği doğrulanmalıdır.
- Artı veya eksi işaretinin reçeteyle aynı olduğu kontrol edilmelidir.
- 0,25 diyoptrilik basamakların doğru girildiği doğrulanmalıdır.
- Plano yazan gözde silindir veya başka bir değer bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
- Cam siparişi ile reçete son kez karşılaştırılmalıdır.
Önemli Bilgilendirme
Sferik güç reçeteyi düzenleyen göz hekimi tarafından belirlenir. Optisyen reçetedeki değeri değiştirmemeli; eksik, çelişkili veya okunamayan bilgilerde reçeteyi düzenleyen hekimden doğrulama istemelidir.