Reçete ve Optik Hesaplamalar
Sferik Eşdeğer Hesaplama
Sfer ve silindir değerleri kullanılarak reçetenin yaklaşık genel kırma gücünün hesaplanması.
Sferosilindirik bir reçetenin ortalama kırıcı gücünü gösteren sferik eşdeğerin formülünü, artı ve eksi silindirli örneklerini ve kullanım sınırlarını açıklayan mesleki rehber.
Sferik eşdeğer nedir?
Sferik eşdeğer, sferosilindirik bir reçetenin iki ana meridyenindeki optik güçlerin ortalamasını tek bir sferik değerle ifade eder.
Sferik eşdeğer reçetedeki astigmatik düzeltmenin tamamını göstermez. Reçetenin genel kırıcı gücünü özetleyen hesaplanmış bir değerdir.
Sferik eşdeğer formülü
Sferik eşdeğer, sferik değere silindirik değerin yarısı eklenerek hesaplanır.
Hesaplama cebirsel işaretlerle yapılır. Eksi silindirin yarısı sferik değerden çıkar; artı silindirin yarısı sferik değere eklenir.
- Formül: Sferik Eşdeğer = SPH + CYL / 2
- Aks değeri sayısal hesaplamaya dahil edilmez.
- Sağ ve sol göz için hesaplama ayrı ayrı yapılır.
Eksi silindirli örnek
-2,00 SPH -1,00 CYL 180° reçetesinde silindirin yarısı -0,50 D'dir.
Bu değer sferik güce eklendiğinde sferik eşdeğer -2,50 D bulunur.
- SPH: -2,00 D
- CYL / 2: -1,00 / 2 = -0,50 D
- Sferik eşdeğer: -2,00 + (-0,50) = -2,50 D
Artı silindirli örnek
+1,50 SPH +1,00 CYL 90° reçetesinde silindirin yarısı +0,50 D'dir.
Bu değer sferik güce eklendiğinde sferik eşdeğer +2,00 D bulunur.
- SPH: +1,50 D
- CYL / 2: +1,00 / 2 = +0,50 D
- Sferik eşdeğer: +1,50 + (+0,50) = +2,00 D
Plano sferli örnek
Plano SPH -0,50 CYL 45° reçetesinde plano değeri 0,00 D olarak hesaplamaya alınır.
Silindirin yarısı -0,25 D olduğundan sferik eşdeğer -0,25 D'dir.
- SPH: 0,00 D
- CYL / 2: -0,50 / 2 = -0,25 D
- Sferik eşdeğer: 0,00 + (-0,25) = -0,25 D
Transpozisyon sonrası eşdeğer değişmez
Bir reçete doğru biçimde transpoze edildiğinde artı veya eksi silindir yazım biçimi değişse de sferik eşdeğer aynı kalır.
-2,00 SPH -1,00 CYL 180° reçetesinin transpoze edilmiş biçimi -3,00 SPH +1,00 CYL 90°'dir. Her iki reçetenin sferik eşdeğeri -2,50 D'dir.
Aks neden formülde bulunmaz?
Aks, silindirik düzeltmenin yönünü belirtir. Sferik eşdeğer ise iki ana meridyen gücünün ortalamasını hesapladığı için aks sayısal formüle dahil edilmez.
Bununla birlikte aks, reçetenin astigmatik yapısı ve camın doğru uygulanması açısından önemini korur.
Hesaplama sırasında kontrol
Sferik eşdeğer hesaplanırken artı ve eksi işaretleri korunmalı, silindir önce ikiye bölünmeli ve elde edilen değer sferik güce cebirsel olarak eklenmelidir.
- Sağ ve sol göz ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
- Plano değer 0,00 D olarak alınmalıdır.
- Silindirin işareti değiştirilmemelidir.
- Aks değeri formüle eklenmemelidir.
- Ondalık sonuçlar işlem sırasında kendiliğinden yuvarlanmamalıdır.
- Sonuç reçetedeki tam sferosilindirik düzeltmenin yerine geçirilmemelidir.
Kullanım sınırı
Sferik eşdeğer, refraksiyon verilerini özetlemek ve farklı ölçümleri karşılaştırmak için yararlı bir değerdir.
Ancak silindirik güç ve aks bilgisini ortadan kaldırdığı için özellikle belirgin astigmatizmada tam reçetenin sağladığı optik düzeltmeyle aynı değildir.
Önemli Bilgilendirme
Sferik eşdeğer hesaplanmış bir değerlendirme değeridir. Göz hekimi tarafından yazılan SPH, CYL ve AX değerleri yerine kendiliğinden cam siparişi değeri olarak kullanılmamalıdır.