01 · Yansıma Nedir?
Işığın geldiği ortama geri dönmesi
Işığın bir yüzeye ulaştıktan sonra geldiği ortama geri dönmesine yansıma denir.
Yansıma sırasında ışığın yönü değişir. Işığın yüzeye geldiği nokta, gelen ışın, yansıyan ışın ve normal yansıma olayının temel elemanlarıdır.
02 · Yansımanın Elemanları
Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın
Gelen ışın
Yansıtıcı yüzeye doğru ilerleyen ışındır.
Yansıyan ışın
Yüzeyden ayrılarak geldiği ortama geri dönen ışındır.
Normal
Işığın yüzeye ulaştığı noktada yüzeye dik çizilen doğrudur.
Gelme açısı
Gelen ışın ile normal arasındaki açıdır.
Yansıma açısı
Yansıyan ışın ile normal arasındaki açıdır.
Gelme ve yansıma açıları yüzeye göre değil, yüzey normaline göre ölçülür.
03 · Yansıma Kanunları
Işının yönünü belirleyen iki temel kural
Gelme açısı = Yansıma açısı
Gelme açısı ile yansıma açısı birbirine eşittir.
Birinci kanun
Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normali aynı düzlemde bulunur.
İkinci kanun
Gelme açısı yansıma açısına eşittir.
04 · Düzenli Yansıma
Düzgün yüzeylerde yönlü yansıma
Paralel gelen ışınların düzgün bir yüzeyden yine paralel olarak yansımasına düzenli yansıma denir.
Ayna, cilalı metal ve sakin su yüzeyi düzenli yansıma oluşturabilen yüzeylere örnektir.
05 · Dağınık Yansıma
Pürüzlü yüzeylerde farklı yönlere dağılım
Pürüzlü bir yüzeyde her küçük bölgenin normali farklı yöndedir. Bu nedenle paralel gelen ışınlar farklı yönlere yansır.
Dağınık yansıma sayesinde mat yüzeyler birçok farklı yönden görülebilir.
Dağınık yansımada da her ışın kendi temas noktasındaki normale göre yansıma kanunlarına uyar.
06 · Işık Yolunun Tersinirliği
Işının aynı yolu ters yönde izleyebilmesi
Bir ışın belirli bir optik yol boyunca ilerleyebiliyorsa aynı yolu ters yönde de izleyebilir.
Bu özellik aynalar, prizmalar ve merceklerde yapılan ışın çizimlerinin yorumlanmasını kolaylaştırır.
07 · Optisyenlik Açısından Önemi
Cam yüzeyleri ve istenmeyen yansımalar
Gözlük camlarının ön ve arka yüzeylerinde ışığın bir bölümü yansır. Bu yansımalar görüntü kontrastını ve camın görünümünü etkileyebilir.
Antirefle kaplamalar cam yüzeylerinden oluşan istenmeyen yansımaları azaltmak amacıyla kullanılır.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Yansıma ışığın yüzeyden geldiği ortama geri dönmesidir.
- •Gelme ve yansıma açıları yüzey normaline göre ölçülür.
- •Gelme açısı yansıma açısına eşittir.
- •Gelen ışın, yansıyan ışın ve normal aynı düzlemdedir.
- •Düzgün yüzeyler düzenli, pürüzlü yüzeyler dağınık yansıma oluşturur.
- •Dağınık yansımada da yansıma kanunları geçerlidir.
- •Cam yüzeyi yansımaları antirefle kaplamalarla azaltılabilir.