01 · Ekstraoküler Kaslar
Göz küresinin yönünü değiştiren altı kas
Her gözün hareketi dört rektus ve iki oblik kas tarafından sağlanır.
Kasların birlikte ve dengeli çalışması iki gözün bakış hedefi üzerinde uyumlu biçimde yönlendirilmesine yardımcı olur.
02 · Rektus Kasları
Üst, alt, iç ve dış doğrultulu kaslar
Medial rektus
Gözü içe, burun yönüne çeviren temel kastır.
Lateral rektus
Gözü dışa, temporal yöne çeviren temel kastır.
Üst rektus
Gözü yukarı hareket ettirir; ayrıca içe çevirme ve iç rotasyon etkileri bulunur.
Alt rektus
Gözü aşağı hareket ettirir; ayrıca içe çevirme ve dış rotasyon etkileri bulunur.
03 · Oblik Kaslar
Dönme ve dikey hareketlere katkı sağlayan kaslar
Üst oblik
İç rotasyon, aşağı bakış ve dışa yönelme bileşenlerine katkı sağlar.
Alt oblik
Dış rotasyon, yukarı bakış ve dışa yönelme bileşenlerine katkı sağlar.
04 · Sinirsel Kontrol
Üç kraniyal sinirin görev paylaşımı
Üçüncü sinir
Medial rektus, üst rektus, alt rektus ve alt oblik kaslarını yönetir.
Dördüncü sinir
Üst oblik kasını yönetir.
Altıncı sinir
Lateral rektus kasını yönetir.
Lateral rektus altıncı, üst oblik dördüncü, diğer temel göz hareket kasları üçüncü kraniyal sinir tarafından yönetilir.
05 · Temel Göz Hareketleri
Tek ve iki gözlü hareket sınıfları
Düksiyon
Tek gözün belirli bir yöne yaptığı harekettir.
Versiyon
İki gözün aynı yönde birlikte hareket etmesidir.
Vergens
İki gözün birbirine zıt yönlerde hareket etmesidir.
Konverjans
İki gözün görme eksenlerinin yakındaki hedefe doğru içe dönmesidir.
Diverjans
Gözlerin daha uzak hedefe yönelirken dışa doğru ayrılmasıdır.
06 · Sakkad ve Takip Hareketleri
Bakışın hızlı veya sürekli değiştirilmesi
Sakkad
Bakışın bir hedeften başka bir hedefe hızlı biçimde taşındığı göz hareketidir.
Yavaş takip
Hareket eden bir hedefin gözlerle sürekli izlenmesidir.
Vestibülo-oküler refleks
Baş hareket ederken görüntünün retina üzerinde sabit tutulmasına yardımcı olur.
Optokinetik yanıt
Geniş hareketli görüntü alanlarına karşı oluşan takip ve düzeltme hareketleridir.
07 · Fiksasyon
Görüntünün fovea üzerinde tutulması
Fiksasyon, bakılan hedefin görüntüsünün fovea üzerinde tutulmasıdır.
Tamamen hareketsiz görünmesine rağmen gözler fiksasyon sırasında çok küçük düzeltici hareketler yapar.
08 · Optisyenlik Açısından Önemi
Bakış yönü ve cam tasarımı
Gözlük camının optik performansı yalnızca primer bakışta değil, farklı bakış yönlerinde de önemlidir.
Progresif camlarda kullanıcının baş ve göz hareketleri, kanal kullanımı ve çerçeve ayarı görsel konforu etkileyebilir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Her göz dört rektus ve iki oblik kasla hareket eder.
- •Medial rektus gözü içe, lateral rektus dışa çevirir.
- •Üst ve alt rektuslar dikey hareketlere katkı sağlar.
- •Üst ve alt oblik kaslar dönme ve dikey hareketlerde görev alır.
- •Göz kasları üçüncü, dördüncü ve altıncı kraniyal sinirlerle kontrol edilir.
- •Versiyon gözlerin aynı, vergens zıt yönlü hareketidir.
- •Fiksasyon görüntünün fovea üzerinde tutulmasıdır.