01 · Göz Kapakları
Göz yüzeyini koruyan hareketli yapılar
Üst ve alt göz kapakları göz küresinin ön yüzünü dış etkilerden korur.
Kapakların açılıp kapanması gözyaşının kornea ve konjonktiva üzerine düzenli biçimde yayılmasını sağlar.
Üst göz kapağı
Alt kapağa göre daha hareketlidir ve gözün kapanmasında daha geniş yol alır.
Alt göz kapağı
Göz yüzeyinin alt bölümünü destekler ve gözyaşı boşaltımına katkı sağlar.
Kapak kenarı
Kirpiklerin ve çeşitli bez açıklıklarının bulunduğu bölgedir.
Tarsal plak
Göz kapağına biçim ve mekanik destek sağlayan yoğun bağ dokusudur.
02 · Kirpikler ve Bezler
Kapak kenarının koruyucu elemanları
Kirpikler
Yabancı cisimlerin göze yaklaşmasını algılayarak kırpma refleksini başlatabilir.
Meibomian bezleri
Gözyaşı filminin yüzeyindeki lipid bileşene katkı sağlayan salgıyı üretir.
Zeis bezleri
Kirpik kökleriyle ilişkili yağ bezleridir.
Moll bezleri
Kapak kenarında bulunan değişmiş ter bezleridir.
03 · Konjonktiva
Kapakların içini ve gözün ön yüzünü örten zar
Konjonktiva, göz kapaklarının iç yüzünü ve skleranın ön bölümünü örten ince, saydam bir mukozadır.
Kapak konjonktivası ile göz küresi konjonktivası arasında forniks adı verilen geçiş bölgeleri bulunur.
Palpebral konjonktiva
Göz kapaklarının iç yüzünü örter.
Bulber konjonktiva
Skleranın ön yüzünü örter ve limbüste sonlanır.
Forniks
Kapak ve göz küresi konjonktivası arasındaki kıvrımlı geçiş alanıdır.
Goblet hücreleri
Gözyaşı filminin müsin bileşenine katkı sağlayan hücrelerdir.
04 · Gözyaşı Bezi
Gözyaşının sulu bölümünün ana kaynağı
Ana gözyaşı bezi üst dış orbita bölümünde yer alır.
Üretilen gözyaşı, bez kanalları aracılığıyla üst fornikse ulaşır ve kırpma hareketiyle göz yüzeyine yayılır.
05 · Gözyaşı Filmi
Kornea yüzeyini örten işlevsel tabaka
Gözyaşı filmi lipid, sulu ve müsin özellikli bileşenlerin birlikte oluşturduğu dinamik bir yapıdır.
Bu yapı korneanın optik düzgünlüğünü, nemliliğini ve yüzey bütünlüğünü destekler.
Lipid bileşen
Buharlaşmayı azaltmaya ve gözyaşı filminin yüzey kararlılığına katkı sağlar.
Sulu bileşen
Su, elektrolitler, proteinler ve koruyucu maddeler içerir.
Müsin bileşeni
Gözyaşının göz yüzeyi üzerinde düzenli yayılmasına yardımcı olur.
Optik yüzey
Kornea ön yüzündeki küçük düzensizliklerin doldurulmasına katkı sağlar.
06 · Gözyaşı Boşaltım Sistemi
Gözyaşının burun boşluğuna taşınması
Gözyaşı gözün dış üst bölümünden iç alt bölümüne doğru yayılır.
Kapakların iç köşesindeki punktumlardan başlayan boşaltım yolu kanaliküller, gözyaşı kesesi ve nazolakrimal kanal aracılığıyla burun boşluğuna ulaşır.
Punktum
Üst ve alt kapakların iç bölümünde bulunan küçük gözyaşı giriş açıklıklarıdır.
Kanalikül
Punktumlardan gözyaşı kesesine uzanan ince kanallardır.
Gözyaşı kesesi
Gözyaşının nazolakrimal kanala geçmeden önce toplandığı yapıdır.
Nazolakrimal kanal
Gözyaşını burun boşluğuna taşır.
07 · Kırpma Mekanizması
Gözyaşının yenilenmesi ve dağıtılması
Kırpma sırasında kapaklar gözyaşı filmini kornea üzerine yeniden yayar.
Kapak hareketi aynı zamanda gözyaşının iç köşedeki boşaltım açıklıklarına yönlendirilmesine yardımcı olur.
08 · Optisyenlik Açısından Önemi
Gözlük ve kontakt lens kullanımında yüzey sağlığı
Çerçevenin kapaklara veya kirpiklere temas etmemesi ve gözlük camının göz yüzeyinden uygun uzaklıkta bulunması önemlidir.
Kontakt lens konforu ve görme kalitesi gözyaşı filmi, kırpma düzeni ve göz yüzeyiyle yakından ilişkilidir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Göz kapakları göz yüzeyini korur ve gözyaşını dağıtır.
- •Meibomian bezleri gözyaşı filminin lipid bileşenine katkı sağlar.
- •Konjonktiva kapakların iç yüzünü ve skleranın ön bölümünü örter.
- •Ana gözyaşı bezi üst dış orbita bölümünde bulunur.
- •Gözyaşı filmi lipid, sulu ve müsin özellikli bileşenlerden oluşur.
- •Gözyaşı punktum, kanalikül, kese ve nazolakrimal kanal yoluyla boşaltılır.
- •Düzenli kırpma gözyaşı filminin yenilenmesini sağlar.