Göz Anatomisi ve Fizyolojisi

Kristalin Lens, Zonüller ve Akomodasyon

Doğal göz merceğinin yapısı, lensin askı sistemi ve farklı mesafelere odaklanma mekanizması.

01 · Kristalin Lens

Gözün saydam ve şekil değiştirebilen doğal merceği

Kristalin lens irisin arkasında, vitreusun önünde yer alan çift dışbükey ve saydam bir yapıdır.

Lens damar ve sinir içermez. Beslenmesi büyük ölçüde aköz hümör aracılığıyla gerçekleşir.

Saydamlık

Düzenli lens lifleri ve kontrollü protein yapısı sayesinde korunur.

Esneklik

Özellikle genç yaşlarda biçimini değiştirerek akomodasyona katkı sağlar.

Kırıcı güç

Kornea ile birlikte ışığın retina üzerine odaklanmasını sağlar.

Büyüme

Yeni lens lifleri yaşam boyunca dış katmanlara eklenmeye devam eder.

02 · Lensin Yapısı

Kapsül, epitel ve lens lifleri

Lens kapsülü

Lensi çevreleyen saydam ve elastik bazal membran yapısıdır.

Ön epitel

Lens kapsülünün ön iç yüzünde bulunan hücre tabakasıdır.

Korteks

Lensin daha dış bölümünde bulunan genç lens liflerinden oluşur.

Nükleus

Lensin merkezindeki daha eski ve sıkı lens liflerinin oluşturduğu bölgedir.

03 · Zonüler Lifler

Lensi siliyer cisme bağlayan askı sistemi

Zonüler lifler lens kapsülü ile siliyer cisim arasında uzanır.

Bu liflerin gerilimi lensin eğriliğini ve dolayısıyla optik gücünü etkiler.

04 · Uzağa Bakış

Lens yüzeylerinin daha düz hâle gelmesi

Uzağa bakış sırasında siliyer kas gevşer ve siliyer halkanın çapı artar.

Zonüler liflerin gerilimi yükselir, lens daha düz hâle gelir ve kırıcı gücü azalır.

05 · Yakına Bakış

Lens eğriliğinin ve gücünün artması

Yakına bakış sırasında siliyer kas kasılır ve siliyer halkanın çapı küçülür.

Zonüler gerilim azalır. Lens kendi elastik yapısıyla daha yuvarlak hâle gelir ve optik gücü artar.

Akomodasyon

Lens gücünün yakın cisme odaklanacak biçimde artırılmasıdır.

Konverjans

İki gözün görme eksenlerinin yakındaki cisim üzerinde birleşmesidir.

Pupilla küçülmesi

Yakın yanıtı sırasında görüntü kalitesine katkı sağlayan eşlikçi tepkidir.

06 · Akomodasyon Amplitüdü

Gözün kullanabildiği odak değişim miktarı

Akomodasyon amplitüdü, gözün uzak ve yakın odaklanma durumları arasında oluşturabildiği diyoptrik güç farkıdır.

Lens esnekliğinin yaşla azalması nedeniyle akomodasyon kapasitesi zamanla düşer.

07 · Yakın ve Uzak Nokta

Net görülebilen mesafe sınırları

Uzak nokta

Akomodasyon yapılmadan net görülebilen en uzak noktadır.

Yakın nokta

En yüksek akomodasyonla net görülebilen en yakın noktadır.

Akomodasyon aralığı

Uzak nokta ile yakın nokta arasındaki net görme bölgesidir.

08 · Optisyenlik Açısından Önemi

Yakın ilavesi ve kullanım mesafesi

Yakın görme ihtiyacının değerlendirilmesinde yaş, çalışma mesafesi, mevcut uzak reçetesi ve kişinin günlük görevleri önemlidir.

Progresif, bifokal ve yakın gözlük camlarının ölçüm ve montajı doğal bakış konumuna göre yapılmalıdır.

Ders Özeti

Bu dersten hatırlanması gerekenler

  • Kristalin lens irisin arkasında bulunan saydam doğal mercektir.
  • Lens kapsül, epitel, korteks ve nükleus bölümlerinden oluşur.
  • Zonüler lifler lensi siliyer cisme bağlar.
  • Uzağa bakışta zonüler gerilim artar ve lens düzleşir.
  • Yakına bakışta siliyer kas kasılır, zonüler gerilim azalır ve lens yuvarlaklaşır.
  • Akomodasyon lensin optik gücünü değiştirir.
  • Akomodasyon kapasitesi yaşla birlikte azalır.