Mesleki bilgilendirme
Bu ders tanı veya tedavi rehberi değildir. Göz hastalığı tanısı ve tıbbi tedavi planı göz hekimi tarafından yapılır. Ani veya ciddi belirtilerde kişi gecikmeden uygun sağlık hizmetine yönlendirilmelidir.
01 · Glokom Nedir?
Optik siniri etkileyen ilerleyici hastalık grubu
Glokom, optik sinirde hasar ve görme alanı kaybıyla seyreden bir hastalık grubudur.
Birçok glokom türünde göz içi basıncı önemli bir risk etkenidir ancak normal ölçülen basınç glokomu tamamen dışlamaz.
02 · Açık Açılı Glokom
Genellikle yavaş ve sessiz ilerleyen tür
Primer açık açılı glokom çoğunlukla erken dönemde ağrı veya belirgin görme şikâyeti oluşturmaz.
Hasar ilerledikçe çevresel görme alanında kayıplar gelişebilir ve kişi bu değişikliği geç fark edebilir.
Glokomun erken bulunabilmesi için risk grubundaki kişilerin düzenli kapsamlı göz muayenesi önemlidir.
03 · Açı Kapanması Glokomu
Göz içi basıncının aniden yükselebileceği acil durum
Şiddetli göz ağrısı
Ani başlayan belirgin göz ve çevre ağrısı görülebilir.
Kırmızı göz
Gözde belirgin kızarıklık oluşabilir.
Bulanık görme
Görme azalabilir ve ışıkların çevresinde halkalar algılanabilir.
Bulantı ve kusma
Yüksek göz içi basıncına sistemik yakınmalar eşlik edebilir.
Bu belirtilerin birlikte bulunması tıbbi acildir ve kişi derhal acil sağlık hizmetine yönlendirilmelidir.
04 · Diğer Glokom Türleri
Farklı nedenlerle oluşabilen optik sinir hasarı
Normal basınçlı glokom
Göz içi basıncı normal kabul edilen aralıklarda ölçülürken optik sinir hasarı gelişebilir.
Sekonder glokom
Travma, enflamasyon, ilaç veya başka bir göz hastalığına bağlı gelişebilir.
Konjenital glokom
Gözün sıvı drenaj yapılarındaki gelişim bozukluğuyla ilişkili olabilir.
05 · Risk Etkenleri
Daha yakından takip gerektiren durumlar
Aile öyküsü
Ailede glokom bulunması riski artırabilir.
İleri yaş
Glokom görülme sıklığı yaşla birlikte artabilir.
Yüksek göz içi basıncı
Optik sinir hasarı için önemli risk etkenlerinden biridir.
İnce kornea
Basınç ölçümünün yorumunu ve bireysel risk değerlendirmesini etkileyebilir.
Yüksek miyopi
Bazı glokom türleriyle ilişkili risk artışı bulunabilir.
Bazı sistemik hastalıklar
Diyabet ve dolaşım bozuklukları bireysel değerlendirmede dikkate alınabilir.
06 · Glokom Değerlendirmesi
Tek bir ölçümden daha kapsamlı inceleme
Göz içi basıncı
Basınç değerinin ölçülmesini sağlar.
Optik sinir muayenesi
Sinir başındaki yapısal değişiklikler değerlendirilir.
Görme alanı
İşlevsel görme alanı kayıplarını araştırır.
OCT
Sinir lifi ve optik sinir yapılarının görüntülenmesine yardımcı olur.
Gonioskopi
Ön kamara açısının yapısını değerlendirir.
Kornea kalınlığı
Göz içi basıncı ölçümünün yorumlanmasına katkı sağlar.
07 · Takip ve Tedavi
Mevcut görmenin korunmasını amaçlayan uzun süreli süreç
Glokom tedavisi göz içi basıncını düşürerek hastalığın ilerleme hızını azaltmayı amaçlar.
İlaç, lazer veya cerrahi seçenekler glokom türüne ve kişinin durumuna göre göz hekimi tarafından planlanır.
08 · Optisyenlik Açısından Önemi
Sessiz ilerleyebilen hastalığı gözlük numarasıyla karıştırmamak
Glokomun erken döneminde görme keskinliği normal olabilir ve kişi gözlük ihtiyacı dışında yakınma bildirmeyebilir.
Aile öyküsü, düzenli damla kullanımı veya glokom tanısı bildiren kişilerin hekim takibini sürdürmesi gerektiği hatırlatılmalıdır.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Glokom optik sinir hasarıyla seyreden bir hastalık grubudur.
- •Açık açılı glokom erken dönemde belirti vermeyebilir.
- •Çevresel görme alanı kaybı yavaş gelişebilir.
- •Göz içi basıncı önemli bir risk etkenidir ancak tek başına tanı koydurmaz.
- •Şiddetli ağrılı kırmızı göz, bulanıklık ve bulantı açı kapanması acili olabilir.
- •Glokom değerlendirmesi optik sinir, görme alanı ve diğer ölçümleri içerir.
- •Glokom takibi ve tedavisi göz hekimi tarafından yürütülür.