Mesleki bilgilendirme
Bu ders tanı veya tedavi rehberi değildir. Göz hastalığı tanısı ve tıbbi tedavi planı göz hekimi tarafından yapılır. Ani veya ciddi belirtilerde kişi gecikmeden uygun sağlık hizmetine yönlendirilmelidir.
01 · Göz Hastalığı Nedir?
Gözün yapı veya işlevlerini etkileyen durumlar
Göz hastalıkları göz kapaklarından görme yollarına kadar görme sisteminin farklı bölümlerini etkileyebilir.
Bazı hastalıklar belirgin ağrı ve kızarıklık oluştururken bazıları uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir.
02 · Refraksiyon Kusuru ve Hastalık Ayrımı
Her bulanık görme yalnızca gözlük numarası değildir
Miyopi, hipermetropi, astigmatizma ve presbiyopi ışığın retina üzerine doğru odaklanamamasıyla ilişkili refraksiyon kusurlarıdır.
Katarakt, glokom, retina hastalıkları ve kornea hastalıkları ise göz dokularını etkileyen ve gözlükle tamamen düzeltilemeyebilen durumlardır.
Yeni başlayan veya gözlük değişikliğiyle açıklanamayan görme kaybı göz hekimi değerlendirmesi gerektirir.
03 · Temel Belirti Grupları
Görme ve göz yüzeyi yakınmaları
Bulanık görme
Tek veya iki gözde, uzak ya da yakın mesafede görülebilir.
Görme alanı kaybı
Çevresel, merkezi veya belirli bir bölgeyi etkileyen eksiklik biçiminde olabilir.
Kızarıklık
Göz yüzeyi tahrişi, enfeksiyon veya göz içi enflamasyonla ilişkili olabilir.
Ağrı
Yüzeysel batmadan şiddetli göz ve baş ağrısına kadar değişebilir.
Işık hassasiyeti
Parlak ışık altında rahatsızlık veya ağrı hissedilmesidir.
Çift görme
Bir cismin iki ayrı görüntü olarak algılanmasıdır.
04 · Acil Görme Belirtileri
Gecikmeden sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi gereken durumlar
Ani görme kaybı
Tek veya iki gözde aniden oluşan belirgin görme azalması acil değerlendirme gerektirir.
Perde veya gölge
Görme alanına perde inmesi ya da karanlık gölge retina dekolmanı belirtisi olabilir.
Yeni ışık çakmaları
Özellikle ani ve çok sayıda uçuşmayla birlikteyse acil retina muayenesi gerekir.
Şiddetli ağrılı kırmızı göz
Bulanıklık, bulantı veya kusmayla birlikteyse acil değerlendirilmelidir.
Kimyasal temas
Göz kimyasalla temas ettiğinde beklemeden bol suyla yıkama ve acil tıbbi yardım gerekir.
Delici veya ciddi travma
Göze saplanan cisim çıkarılmamalı ve göze baskı yapılmadan acil yardım alınmalıdır.
05 · Diğer Hızlı Yönlendirme Belirtileri
Aynı gün değerlendirme gerektirebilen yakınmalar
Ağrı ve ışık hassasiyeti
Kornea veya göz içi enflamasyon belirtileri arasında bulunabilir.
Yeni başlayan çift görme
Göz hareketleri veya sinir sistemiyle ilişkili olabileceği için değerlendirilmelidir.
Kontakt lensle ağrılı kızarıklık
Lens çıkarılmalı ve kornea enfeksiyonu olasılığı nedeniyle hızlı yönlendirme yapılmalıdır.
Çocukta beyaz pupilla görünümü
Fotoğraflarda veya doğrudan bakışta fark edilirse gecikmeden göz hekimine yönlendirilmelidir.
06 · Göz Muayenesinin Temel Bileşenleri
Tanıya ulaşmak için kullanılan değerlendirmeler
Görme keskinliği
Her gözün ayrıntı görme düzeyini ölçer.
Refraksiyon
Gözün optik düzeltme ihtiyacını belirler.
Biyomikroskopi
Gözün ön segment yapılarının büyütülerek incelenmesini sağlar.
Göz dibi muayenesi
Retina, makula ve optik sinirin değerlendirilmesini sağlar.
Göz içi basıncı
Glokom değerlendirmesinin bileşenlerinden biridir ancak tek başına tanı koydurmaz.
Görüntüleme ve alan testleri
Gerekli durumlarda OCT, kornea topografisi ve görme alanı gibi testler kullanılabilir.
07 · Optisyenin Mesleki Sınırı
Tanı koymadan doğru göz hekimine yönlendirmek
Optisyen göz hastalığı tanısı koymaz, reçeteli ilaç önermez ve tıbbi tedavi düzenlemez.
Optisyenin görevi bildirilen belirtileri dikkatle dinlemek, acil işaretleri tanımak ve kişiyi uygun sağlık hizmetine yönlendirmektir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Her bulanık görme yalnızca refraksiyon kusurundan kaynaklanmaz.
- •Bazı göz hastalıkları uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir.
- •Ani görme kaybı acil değerlendirme gerektirir.
- •Perde, gölge, ani uçuşma ve ışık çakmaları retina acili olabilir.
- •Şiddetli ağrı, kızarıklık, bulanıklık ve bulantı acil yönlendirme nedenidir.
- •Optisyen göz hastalığı tanısı koymaz ve tedavi düzenlemez.
- •Doğru ve zamanında yönlendirme görmenin korunmasına katkı sağlayabilir.