Mesleki bilgilendirme
Bu ders tanı veya tedavi rehberi değildir. Göz hastalığı tanısı ve tıbbi tedavi planı göz hekimi tarafından yapılır. Ani veya ciddi belirtilerde kişi gecikmeden uygun sağlık hizmetine yönlendirilmelidir.
01 · Kalıtsal Retina Hastalıkları
Fotoreseptör veya retina işlevini etkileyen genetik bozukluklar
Kalıtsal retina hastalıkları retina hücrelerinin yapı veya işlevini etkileyen geniş bir hastalık grubudur.
Başlangıç yaşı, ilerleme hızı ve etkilenen görme işlevleri hastalığın türüne göre değişebilir.
02 · Retinitis Pigmentosa
Çubuk ve koni hücrelerini etkileyen hastalık grubu
Retinitis pigmentosa tek bir hastalık değil, farklı genetik nedenlere bağlı retina dejenerasyonları grubudur.
Çubuk hücreleri erken etkilendiğinde gece görme güçlüğü ve çevresel görme alanında daralma gelişebilir.
Gece körlüğü
Loş ortama uyum sağlamak ve karanlıkta hareket etmek zorlaşabilir.
Çevresel alan kaybı
Görme alanı zamanla daralarak tünel görme biçimini alabilir.
İlerleyen seyir
Hastalığın ilerleme hızı kişiden kişiye ve genetik türe göre değişebilir.
03 · Stargardt Hastalığı
Genç yaşta merkezi görmeyi etkileyebilen kalıtsal hastalık
Stargardt hastalığı çoğunlukla makula ve merkezi görmeyi etkileyen kalıtsal retina hastalıklarından biridir.
Okuma, yüz tanıma ve ince ayrıntıları görme güçlüğü gelişebilirken çevresel görme daha uzun süre korunabilir.
04 · Koni ve Koni-Çubuk Distrofileri
Renk, merkezi görme ve ışık hassasiyetini etkileyen bozukluklar
Koni distrofilerinde merkezi görme, renk görme ve ışık hassasiyeti erken etkilenebilir.
Koni-çubuk distrofilerinde ilerleyen dönemde çevresel görme ve gece görüşü de bozulabilir.
05 · Tanı Süreci
Klinik, görüntüleme ve genetik değerlendirme
Göz dibi muayenesi
Retina ve makula görünümündeki değişiklikler değerlendirilir.
OCT
Retina katmanlarının ayrıntılı kesitsel görüntüsünü sağlar.
Görme alanı
Merkezi ve çevresel alan kayıplarını ölçer.
Elektrofizyoloji
Retina hücrelerinin ışığa verdiği elektriksel yanıtları değerlendirebilir.
Genetik test
Hastalığın genetik nedenini belirlemeye yardımcı olabilir.
06 · Düşük Görme
Standart düzeltmeyle tamamen giderilemeyen işlevsel görme kaybı
Düşük görme, gözlük veya kontakt lensle tamamen düzeltilemeyen ve günlük yaşam görevlerini zorlaştıran kalıcı görme kaybıdır.
Kalan görmenin etkili kullanılması için düşük görme rehabilitasyonu ve kişiye özel yardımcılar değerlendirilebilir.
07 · Görsel Rehabilitasyon Araçları
Kalan görmeyi günlük yaşamda daha etkili kullanmak
Optik büyüteçler
Yakın ayrıntıları daha büyük görmeye yardımcı olan el veya stand büyüteçleridir.
Teleskopik sistemler
Uzak hedeflerin büyütülmesinde kullanılabilir.
Elektronik büyütme
Görüntü büyüklüğü, kontrast ve renk ayarlarının değiştirilmesine olanak sağlar.
Aydınlatma düzeni
Göreve uygun yönlü ve kamaşması azaltılmış aydınlatma görsel performansı artırabilir.
Kontrast düzenlemeleri
Yazı, basamak ve günlük nesnelerin daha kolay ayırt edilmesine yardımcı olabilir.
Erişilebilirlik teknolojileri
Ekran büyütme, sesli okuma ve yüksek kontrast arayüzleri bağımsızlığı destekleyebilir.
08 · Optisyenlik Açısından Önemi
Yalnızca numarayı büyütmek yerine göreve uygun çözüm üretmek
Düşük görme yardımcıları kişinin kalan görmesi, çalışma mesafesi, hedef büyüklüğü ve günlük ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.
Optisyen göz hekimi ve düşük görme rehabilitasyon ekibinin planına uygun optik araçların hazırlanması ve kullanım eğitiminin desteklenmesinde görev alabilir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Kalıtsal retina hastalıkları farklı genetik nedenlere sahip geniş bir gruptur.
- •Retinitis pigmentosa gece görüşü ve çevresel görmeyi etkileyebilir.
- •Stargardt hastalığı çoğunlukla merkezi görmeyi etkiler.
- •Tanıda retina görüntüleme, alan testleri ve genetik inceleme kullanılabilir.
- •Düşük görme standart optik düzeltmeyle tamamen giderilemeyen görme kaybıdır.
- •Büyütme, aydınlatma ve elektronik araçlar kalan görmenin kullanımını destekleyebilir.
- •Düşük görme çözümleri kişisel görev ve ihtiyaçlara göre planlanmalıdır.