Mesleki bilgilendirme
Bu ders tanı veya tedavi rehberi değildir. Göz hastalığı tanısı ve tıbbi tedavi planı göz hekimi tarafından yapılır. Ani veya ciddi belirtilerde kişi gecikmeden uygun sağlık hizmetine yönlendirilmelidir.
01 · Makulanın Görevi
Ayrıntılı ve merkezi görmenin retina bölgesi
Makula yüz tanıma, okuma, araç kullanma ve ince ayrıntıları seçme gibi merkezi görme görevlerinden sorumludur.
Makula hastalıkları genellikle çevresel görüşten önce merkezi görmeyi etkiler.
02 · Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu
Makulanın yaşla ilişkili ilerleyici hastalığı
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu ileri yaşlarda merkezi görme kaybının önemli nedenlerinden biridir.
Hastalık kuru ve yaş tip olarak iki ana grupta değerlendirilir.
03 · Kuru Tip
Makula dokusunda yavaş ilerleyen değişiklikler
Kuru tipte retina pigment epiteli ve fotoreseptörleri destekleyen dokularda yaşa bağlı değişiklikler gelişir.
Drusen adı verilen birikimler ve ileri evrede coğrafik atrofi görülebilir.
Yavaş seyir
Görme değişimi çoğunlukla yıllar içinde ilerler.
Erken belirti
Erken evrede belirgin bir yakınma bulunmayabilir.
Düşük ışık güçlüğü
Loş ortamda okuma ve ayrıntı görme zorlaşabilir.
04 · Yaş Tip
Makula altında anormal damar gelişimi
Yaş tipte makula altında anormal damarlar oluşabilir ve bu damarlardan sıvı veya kan sızabilir.
Merkezi görme kaybı kuru tipe göre daha hızlı gelişebilir.
05 · Belirtiler
Merkezi görüntüde biçim ve netlik değişiklikleri
Dalgalı çizgiler
Düz çizgiler eğri veya kırık görünmeye başlayabilir.
Merkezi bulanıklık
Bakılan cismin merkezinde puslu alan oluşabilir.
Boş veya karanlık alan
Merkezi görmede görsel eksiklik gelişebilir.
Renklerde soluklaşma
Renkler daha az canlı algılanabilir.
Yüz tanıma güçlüğü
Merkezi ayrıntı kaybı yüzleri seçmeyi zorlaştırabilir.
Düz çizgilerin yeni biçimde dalgalı görülmesi veya ani merkezi görme değişikliği hızlı göz hekimi değerlendirmesi gerektirir.
06 · Diğer Makula Hastalıkları
Merkezi görmeyi etkileyen farklı yapısal sorunlar
Makula deliği
Fovea merkezinde tam veya kısmi doku açıklığı gelişmesidir.
Epiretinal membran
Makula yüzeyinde oluşan ince zar retinada kırışıklık ve görüntü eğrilmesi oluşturabilir.
Makula ödemi
Damar sızıntısı veya enflamasyon nedeniyle makulada sıvı birikmesidir.
07 · Amsler Kareli Testi
Merkezi görüntü değişikliklerini fark etmeye yardımcı araç
Amsler kareli testi kişinin merkezi görmesindeki yeni eğrilme veya eksik alanları fark etmesine yardımcı olabilir.
Test tanı koymaz ve normal görünmesi retina muayenesinin yerini tutmaz.
08 · Optisyenlik Açısından Önemi
Merkezi görme kaybında uygun yönlendirme ve destek
Gözlükle tam düzelmeyen merkezi görme kaybı makula hastalığıyla ilişkili olabilir.
Tanı sonrasında büyütme, güçlü yakın camları, aydınlatma ve elektronik yardımcılar düşük görme rehabilitasyonu kapsamında değerlendirilebilir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Makula merkezi ve ayrıntılı görmeden sorumludur.
- •Yaşa bağlı makula dejenerasyonu kuru ve yaş tip olarak sınıflandırılır.
- •Kuru tip çoğunlukla daha yavaş ilerler.
- •Yaş tip anormal damar ve sıvı sızıntısıyla hızlı görme kaybı oluşturabilir.
- •Düz çizgilerin dalgalı görünmesi önemli bir uyarı belirtisidir.
- •Makula deliği, epiretinal membran ve makula ödemi merkezi görmeyi etkiler.
- •Amsler testi göz muayenesinin yerine geçmez.