Güncellik ve eğitim uyarısı
Bu içerik eğitim amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş değildir. Mevzuat, kurum sistemleri ve uygulama esasları değişebilir. Ruhsat, satış, reklam, veri veya tüketici işlemi yapılmadan önce yürürlükteki resmî metin ve yetkili kurum açıklamaları ayrıca kontrol edilmelidir.
01 · Meslek Etiği
Yasal zorunluluğun ötesindeki doğru davranış
Meslek etiği, optisyenin yalnızca kanuna aykırı davranmamasını değil; kullanıcıya, mesleğe ve topluma karşı dürüst, dikkatli ve adil davranmasını gerektirir.
Yasal olarak açıkça yasaklanmamış bir davranış da kullanıcıyı yanıltıyor veya sağlık riskini artırıyorsa etik olmayabilir.
02 · Kullanıcı Yararını Gözetme
Satış hedefinden önce doğru optik çözümü düşünmek
Ürün önerisi kullanıcının reçetesi, ölçüleri, kullanım amacı ve gerçek ihtiyacına dayanmalıdır.
Daha pahalı ürünün her kullanıcı için daha uygun olduğu varsayılmamalı ve ihtiyaç bulunmayan özellikler zorunlu gibi sunulmamalıdır.
03 · Zarar Vermeme
Hatalı uygulama ve gecikmiş yönlendirmeden kaçınmak
Reçeteyi değiştirmemek
Optik değerler yetkisiz yorumla artırılmamalı veya azaltılmamalıdır.
Ölçümü doğrulamak
Şüpheli PD, yükseklik veya sipariş bilgisi yeniden kontrol edilmelidir.
Ürün güvenliğini korumak
Hasarlı, kayıtsız veya son kullanma tarihi geçmiş ürün satılmamalıdır.
Tıbbi belirtiyi geciktirmemek
Ani görme kaybı veya ağrılı kırmızı göz gibi belirtiler satış fırsatı olarak değerlendirilmemelidir.
04 · Yetkinlik
Bilgi ve beceri sınırını bilmek
Optisyen yalnızca eğitimini aldığı ve yetkili olduğu işlemleri yapmalıdır.
Bilgi veya ekipman yetersizse hatayı gizlemek yerine başka bir yetkili meslek mensubundan destek alınmalı ya da işlem uygun merkeze yönlendirilmelidir.
05 · Dürüstlük
Ürünün özelliğini ve sınırını doğru anlatmak
Cam kalınlığı
Kesin sonuç bilinmiyorsa tahmini değer kesin garanti gibi sunulmamalıdır.
Kaplama
Antirefle kaplama çizilmezlik veya tamamen yansımasızlık olarak tanıtılmamalıdır.
Progresif cam
Çevresel bulanıklık ve alışma süreci gizlenmemelidir.
Teslim süresi
Gerçekçi olmayan kısa süre vaadi verilmemelidir.
İndirim
Gerçek olmayan eski fiyat üzerinden indirim algısı oluşturulmamalıdır.
06 · Çıkar Çatışması
Mesleki kararı kişisel kazançtan bağımsız tutmak
Prim, stok baskısı, tedarikçi teşviki veya başka bir ticari ilişki kullanıcıya sunulan öneriyi uygunsuz biçimde etkilememelidir.
Hekim, sağlık kuruluşu veya başka bir kişiyle kullanıcı yönlendirmesi karşılığında menfaat ilişkisi kurulması mesleki bağımsızlığı bozar.
07 · Gizlilik
Kullanıcının sağlık ve kişisel bilgisini korumak
Reçete, numara, hastalık açıklaması, ödeme güçlüğü veya kişisel tercih mağaza içinde gereksiz biçimde konuşulmamalıdır.
Personel, görev sırasında öğrendiği kullanıcı bilgilerini işten ayrıldıktan sonra da yetkisiz kişilerle paylaşmamalıdır.
08 · Adalet ve Ayrımcılık Yasağı
Her kullanıcıya saygılı ve eşit hizmet
Kullanıcılar yaş, cinsiyet, engellilik, ekonomik durum, köken, inanç veya görünüm nedeniyle aşağılanmamalı ve hizmetten keyfî biçimde dışlanmamalıdır.
İletişim ihtiyacı bulunan yaşlı, çocuk veya engelli kullanıcıya anlaşılır ve erişilebilir bilgi sağlanmalıdır.
09 · Çocuk ve Kırılgan Kullanıcı
Karar ve bilgilendirmede daha yüksek dikkat
Çocuk reçetelerinde veli bilgisi, çerçeve güvenliği ve sürekli kullanım gereksinimi dikkatle ele alınmalıdır.
Kullanıcının bilgiyi anlamakta zorlandığı durumlarda baskı kurmak yerine sade açıklama ve doğrulama yapılmalıdır.
10 · Hata Karşısında Etik Davranış
Hatayı saklamak yerine düzeltmek
Hızlı bildirim
Bulunan hata kullanıcıya zarar vermeden önce ilgili kişilere aktarılmalıdır.
Sorumluluk almak
Hata başka personele veya kullanıcıya dayanaksız biçimde yüklenmemelidir.
Düzeltici çözüm
Ürün yeniden hazırlanmalı, ayarlanmalı veya mevzuata uygun başka çözüm uygulanmalıdır.
Kök neden
Aynı hatanın tekrarını önleyecek süreç değişikliği yapılmalıdır.
11 · Sürekli Mesleki Gelişim
Bilginin güncel tutulması
Cam tasarımları, ölçüm teknolojileri, tıbbi cihaz sistemleri ve mevzuat zaman içinde değişir.
Optisyen mesleki bilgisini eğitim, resmî duyuru, teknik doküman ve güvenilir meslek kaynaklarıyla düzenli olarak güncellemelidir.
Ders Özeti
Bu dersten hatırlanması gerekenler
- •Meslek etiği yalnızca kanuna aykırı davranmamakla sınırlı değildir.
- •Ürün önerisi kullanıcının gerçek ihtiyacına dayanmalıdır.
- •Optisyen yetki ve bilgi sınırını bilmelidir.
- •Ürün özellikleri ve kullanım sınırları dürüst biçimde açıklanmalıdır.
- •Ticari menfaat mesleki kararı uygunsuz biçimde etkilememelidir.
- •Kullanıcı bilgileri gizli tutulmalıdır.
- •Hata saklanmamalı, düzeltilmeli ve tekrarını önleyen işlem yapılmalıdır.
- •Mesleki bilgi ve mevzuat düzenli olarak güncellenmelidir.