Meslek Mevzuatı ve Etik

Optisyen Unvanı, Yetki ve Mesleki Sınırlar

Optisyenlik mesleğini icra yetkisi, yapılabilecek işlemler ve kanunla belirlenen mesleki sınırlar.

Güncellik ve eğitim uyarısı

Bu içerik eğitim amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş değildir. Mevzuat, kurum sistemleri ve uygulama esasları değişebilir. Ruhsat, satış, reklam, veri veya tüketici işlemi yapılmadan önce yürürlükteki resmî metin ve yetkili kurum açıklamaları ayrıca kontrol edilmelidir.

01 · Optisyen Unvanı

Mesleki eğitime ve yasal yetkiye bağlı unvan

Optisyen unvanı, optisyenlik alanında en az ön lisans düzeyinde mesleki eğitimini tamamlayan veya yurt dışı diplomasının denkliği kabul edilen kişiler tarafından kullanılabilir.

Kanunda kazanılmış hakları korunan gözlükçülük ruhsatnamesi sahipleri mesleği gözlükçü unvanıyla icra edebilir ve optisyenlerle aynı mesleki sorumlulukları taşır.

02 · Mesleğin Temel Faaliyetleri

Reçeteli optik ürünün hazırlanması ve uygulanması

Numaralı gözlük camı

Göz hastalıkları uzmanı tarafından düzenlenen reçeteye uygun numaralı camların satışı ve hazırlanması yapılabilir.

Gözlük çerçevesi

Reçete ve kullanıcı ölçülerine uygun çerçeve seçimi ve satışı yapılabilir.

Gözlük montajı

Reçetede belirtilen camların çerçeveye takılması ve kullanıcıya uygulanması mesleğin kapsamındadır.

Reçeteli lens satışı

Kanunda ve ilgili düzenlemelerde öngörülen reçete şartlarına uygun lens satışı yapılabilir.

Güneş ve koruyucu gözlük

Koruyucu gözlükler ile güneş gözlükleri optisyenlik müessesesinde satılabilir.

Optik kontrol ve tamir

Gözlük ve camların kontrolü, ölçümü, montajı ve tamiri için gerekli mesleki araçlar kullanılabilir.

03 · Göz Muayenesi Yasağı

Optisyenlik uygulaması ile tıbbi muayenenin ayrılması

Optisyenler göz ve görme muayenesi yapamaz, tıbbi tanı koyamaz ve refraksiyon muayenesi sonucunda reçete düzenleyemez.

Otorefraktometre ve keratometre gibi göz muayenesinde kullanılan cihazların optisyenlik müessesesinde bulundurulması ve muayene amacıyla kullanılması yasaktır.

04 · Reçetesiz Numaralı Cam

Numaralı gözlük camının tıbbi reçeteye bağlı olması

Optisyenlerin reçetesiz olarak numaralı gözlük camı satması, vermesi veya tavsiye etmesi yasaktır.

Kullanıcının eski gözlüğündeki numarayı ölçmek, yeni tıbbi reçete düzenlendiği anlamına gelmez ve göz muayenesinin yerine geçmez.

Ani görme değişikliği veya uzun süredir muayene olmama durumunda kullanıcı göz hekimine yönlendirilmelidir.

05 · Kontakt Lens Uygulaması

Satış ile göz üzerine uygulamanın ayrılması

Optisyenlik müessesesinde kontakt lensin göz üzerine uygulanması yasaktır.

Kontakt lensin göze uygunluğu, kornea ve göz yüzeyi değerlendirmesi tıbbi muayenenin parçasıdır.

06 · Başka Faaliyet ve Muayenehane Görünümü

Müessesenin sağlık mevzuatındaki amacına uygun kullanılması

Optisyenlik müessesesi muayenehane gibi kullandırılamaz ve kullanıcıda göz muayenesi yapıldığı izlenimi oluşturulmamalıdır.

Kanunda korunmuş özel kazanılmış haklar dışında müessesenin amacıyla bağdaşmayan faaliyetlerin aynı alanda yürütülmemesi gerekir.

07 · Sağlık Kuruluşlarıyla Mekânsal Ayrım

Ticari faaliyet ile tıbbi kararın bağımsızlığı

Optisyenler ile göz hastalıkları uzmanları aynı mekânda veya iç bağlantılı müesseselerde birlikte meslek icra edemez.

Sağlık kurum ve kuruluşlarının bünyesinde veya binasının içinde optisyenlik müessesesi açılamaz.

08 · Mesleki Sorumluluk

Yetki sınırı içinde doğru uygulama yapmak

Optisyen reçeteyi değiştiremez; belirsiz, eksik veya çelişkili bilgileri kendi tıbbi yorumuyla tamamlayamaz.

Tereddütlü reçete veya tıbbi belirti bulunduğunda reçeteyi düzenleyen sağlık kuruluşu ya da göz hekimiyle mevzuata uygun doğrulama yapılmalıdır.

Ders Özeti

Bu dersten hatırlanması gerekenler

  • Optisyen unvanı mesleki eğitim ve yasal yetkiye bağlıdır.
  • Optisyen reçeteli camı hazırlar, monte eder ve kullanıcıya uygular.
  • Optisyen göz muayenesi yapamaz ve reçete düzenleyemez.
  • Reçetesiz numaralı gözlük camı satılamaz veya tavsiye edilemez.
  • Optisyenlik müessesesinde kontakt lens uygulaması yapılamaz.
  • Optisyenlik müessesesi muayenehane gibi kullanılamaz.
  • Mesleki tereddütler tıbbi yorumla değil, yetkili sağlık hizmetiyle çözülmelidir.